Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak (1808)

Türk anayasal gelişme süreci içinde önemli bir yere sahip olan Sened-i İttifak (1808), Padişah II. Mahmud ile yerel otoriteler (Ayanlar) arasında akdedilmiştir. Bu belgenin, 1839 Tanzimat Fermanı ve 1856 Islahat Fermanı gibi belgelerden farklı olarak 'misak' (sözleşme) niteliği taşıması hukuki açıdan aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

  1. Padişahın mutlak otoritesinin, karşılıklı rıza ve taahhütlere dayalı iki taraflı bir irade beyanıyla sınırlandırıldığınıAnswer
  2. B
    Osmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasasının yürürlüğe girerek parlamenter sisteme geçildiğini
  3. C
    Yasama ve yürütme yetkilerinin padişahtan tamamen alınarak halkın temsilcilerinden oluşan bir meclise devredildiğini
  4. D
    Egemenliğin kaynağının ilahi iradeden alınarak doğrudan Türk milletine ait olduğunun ilan edildiğini
  5. E
    Padişahın iradesinin üstünde bir kanun gücünün varlığının tek taraflı bir lütuf olarak kabul edildiğini

Answer

Sened-i İttifak'ın 'misak' niteliği taşıması, padişahın mutlak otoritesinin karşılıklı rıza ve taahhütlere dayalı iki taraflı bir irade beyanıyla sınırlandırıldığını ifade eder.
Sened-i İttifak, Osmanlı tarihinde padişahın yetkilerinin kendi dışında bir güçle (Ayanlar) yaptığı 'karşılıklı bir sözleşme' neticesinde sınırlandırıldığı tek örnektir. Bu yönüyle İngiliz hukuk tarihindeki Magna Carta Libertatum (1215) ile büyük benzerlik gösterir. Tanzimat ve Islahat fermanları ise padişahın tek taraflı 'bağışı' veya 'fermanı' niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Belgenin taraflarını analiz etme
Padişah II. Mahmud ve Ayanlar (yerel güçler).
Sözleşmenin taraflarının kimler olduğu belgenin niteliğini belirler.
2
'Misak' kavramının hukuki anlamını değerlendirme
İki taraflı irade beyanı, yani bir sözleşme.
Fermanlar hükümdarın tek taraflı iradesiyken, misaklar karşılıklı rıza gerektirir.
3
Diğer anayasal belgelerle karşılaştırma yapma
Tanzimat ve Islahat fermanları 'tek taraflı' (ferman) iken, Sened-i İttifak 'çift taraflı' (sözleşme) bir belgedir.
Hukuki nitelik farkını ortaya koymak için karşılaştırmalı analiz gereklidir.

Key Concept

Sened-i İttifak'ın 'Misak' (Sözleşme) Niteliği

Hints

1
Belgenin tarafları olan Padişah ve Ayanlar arasındaki ilişki biçimine odaklanın.
2
'Misak' kelimesi 'antlaşma' veya 'sözleşme' anlamına gelir; bu da sürecin tek taraflı olmadığını gösterir.

Practice More

Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ın iktidarı sınırlama yöntemleri arasındaki farkları karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question