Question

Difficulty: MediumToplumsal Değişme Kavramı ve Genel Özellikleri

Sosyolojik bir süreç olarak toplumsal değişme; toplumsal yapının, kurumların, değer sistemlerinin ve sosyal etkileşim kalıplarının zaman içerisindeki farklılaşmasını ifade eden temel bir kavramdır. Sosyolojide toplumsal değişmenin doğası ve genel özellikleri değerlendirildiğinde, bu sürece ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Toplumsal değişme, her zaman toplumun daha ileri, mükemmel ve refah bir seviyeye doğru hareket etmesini ifade eden değer yüklü bir süreçtir.Answer
  2. B
    Değişme her toplumda görülen evrensel bir olgu olsa da her toplumda farklı hızlarda ve farklı biçimlerde gerçekleşir.
  3. C
    Toplumsal yapının bir öğesinde (örneğin teknoloji) meydana gelen değişim, sistemin diğer öğelerinde de az ya da çok bir farklılaşmaya yol açar.
  4. D
    Maddi kültür öğelerindeki değişim hızı, genellikle manevi kültür öğelerindeki değişim hızından daha yüksektir.
  5. E
    Toplumsal değişme kavramı; ilerleme, gerileme veya evrim gibi yön bildiren kavramlardan bağımsız, nesnel bir dönüşüm sürecini tanımlar.

Answer

Toplumsal değişmenin her zaman daha ileri ve mükemmel bir seviyeye gidişi ifade eden değer yüklü bir süreç olduğu iddiası yanlıştır.
Toplumsal değişme kavramı sosyolojide nesnel (nötr) bir kavramdır. Toplumda zaman içerisinde meydana gelen her türlü farklılaşmayı, yönünden ve niteliğinden bağımsız olarak ifade eder. Bir toplumun daha 'ileri' veya 'mükemmel' bir aşamaya ulaştığını savunmak sosyolojik bir saptamadan ziyade öznel bir değer yargısıdır ve bu durum 'ilerleme' (progress) kavramı ile tanımlanır. Bu nedenle toplumsal değişmenin her zaman ileriye doğru olduğunu savunan seçenek yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal değişme kavramının sosyolojik tanımını analiz etmek.
Toplumsal değişmenin nesnel, yön bildirmeyen ve nötr bir kavram olduğu saptanır.
Sosyolojinin bilimsel metodolojisi, toplumsal süreçleri değer yargılarından (iyi/kötü) arındırarak inceler.
2
Toplumsal değişme ile 'ilerleme' (progress) kavramlarını karşılaştırmak.
İlerlemenin her zaman 'iyi'ye gidişi, değişmenin ise sadece 'farklılaşmayı' ifade ettiği ayırt edilir.
Toplumsal değişme hem olumlu (gelişme) hem de olumsuz (çözülme) yönde olabilir; bu nedenle her zaman 'ileri gidiş' olarak tanımlanamaz.

Key Concept

Toplumsal değişmenin nötr (nesnel) karakteri ve 'ilerleme' kavramından farkı.

Practice More

Toplumsal değişme ile kültürel gecikme (cultural lag) arasındaki ilişkiyi incelemek, değişmenin hız faktörünü anlamanıza yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question