Examkin

Question

Difficulty: HardÜniter Devlet

Siyasal sistemlerde idari yerinden yönetim (desantralizasyon) uygulamalarının genişlemesi, bazı durumlarda üniter devlet ile federal devlet yapılarının ayırt edilmesini zorlaştırmaktadır. Örneğin; bölgesel (kısmi) özerklik uygulayan bazı çağdaş devletlerde, bölgesel yönetimlere çok geniş idari, mali ve hatta kendi alanlarında kural koyma yetkileri tanınmıştır.

Buna rağmen, yerel birimlerine geniş özerklik tanıyan bu devletlerin federal bir yapıya dönüşmeyip "üniter devlet" statüsünü korumaya devam ettiğini kanıtlayan en temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bölgesel idarelerin, merkezi devletin yasama sürecine doğrudan katılabilmek amacıyla ikinci bir yasama meclisinde (senato vb.) kurumsal olarak temsil edilmesi
  2. B
    Merkezi yönetimin sahip olduğu mutlak egemenlik anlayışını terk ederek, ulusal yetkilerini uluslararası sözleşmeler aracılığıyla uluslarüstü kurumlara devretmesi
  3. C
    Devletin sahip olduğu egemenlik hakkının merkez ile bölgeler arasında anayasal olarak paylaştırılarak, her bir bölgesel yönetime kendi alt anayasasını yapma hakkının tanınması
  4. Bölgesel yönetimlerin kullandığı tüm yetkilerin asli (kurucu) bir nitelik taşımayıp, egemenliğin yegâne sahibi olan merkezi devletin iradesinden kaynaklanan türevsel (ikincil) yetkiler olmasıAnswer
  5. E
    Merkezi idare ile bölgesel idareler arasındaki yetki sınırlarının anayasa ile katı bir şekilde belirlenip güvence altına alınması ve değiştirilmesi için bölgelerin rızasının aranması

Answer

Bölgesel yönetimlerin kullandığı tüm yetkilerin asli (kurucu) bir nitelik taşımayıp, egemenliğin yegâne sahibi olan merkezi devletin iradesinden kaynaklanan türevsel (ikincil) yetkiler olması
Üniter devleti federal devletten ayıran en temel unsur egemenliğin tekliği ve bölünmezliğidir. Üniter devlette idari yerinden yönetim veya bölgesel özerklik uygulamaları ne kadar genişletilirse genişletilsin, yerel birimlerin sahip olduğu yetkiler doğrudan anayasadan doğan ve paylaşılan 'asli (kurucu) yetkiler' değildir. Bu yetkiler, egemenliğin tek temsilcisi olan merkezi devletin yasama organı tarafından kanunla verilen ve yine o organ tarafından tek taraflı olarak sınırlandırılabilen ya da geri alınabilen 'türevsel yetkilerdir'. Bu durum devletin üniter bütünlüğünü hukuken muhafaza ettiğinin kesin kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Üniter devlet ile federal devlet arasındaki temel hukuki ayrım noktasını tespit etmek.
Üniter devlette egemenlik tek ve bölünmezdir; federal devlette ise egemenlik federal devlet ile federe devletler (eyaletler) arasında anayasal olarak paylaşılmıştır.
Soruda istenen, geniş özerkliğe rağmen yapının neden üniter kaldığını ispatlamaktır.
2
Yerel yönetimlerin sahip olduğu yetkilerin kaynağını analiz etmek.
Federal yapılarda yerel/eyalet yetkileri 'asli' (kurucu anayasadan gelen bağımsız) niteliktedir. Üniter devlette ise yetkiler merkezi devletten aktarılan 'türevsel' (ikincil) yetkilerdir.
Bir devletin ne kadar desantralize (yerinden yönetimci) olursa olsun üniter kalmasını sağlayan yegâne unsur, gücün kaynağının tek bir merkezden türemesidir.
3
Seçenekleri bu temel hukuk kuralına göre değerlendirmek.
Doğru seçenekte belirtilen asli/türevsel yetki ayrımı, üniter devletin korunmasını sağlayan hukuki gerekçeyi tam olarak karşılamaktadır.
Diğer seçeneklerde yer alan çift meclislilik, egemenlik paylaşımı, alt anayasa yapma ve katı yetki paylaşımı gibi özellikler üniter değil, federal devlete ait kavramlardır.

Key Concept

Üniter devlette egemenliğin tekliği ve yerel yönetimlerin sahip olduğu yetkilerin 'türevsel (ikincil)' niteliği
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Üniter Devlet

More questions from this topic