Klasik evrimci toplumsal değişme kuramları; toplumların basit ve ilkel formlardan karmaşık ve gelişmiş formlara doğru, geri dönülemez ve zorunlu bir doğrusal hat üzerinde ilerlediğini savunur. Bu kuramsal perspektif içerisinde yer alan düşünürlerin "toplumsal evrim" anlayışlarına dair yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, evrimci değişme kuramının temel kabulleriyle çelişmektedir?
- AAuguste Comte'a göre toplumlar, insan zihninin gelişimine paralel olarak teolojik ve metafizik evrelerden geçerek nihai rasyonel aşama olan pozitif evreye ulaşır.
- BHerbert Spencer, toplumsal değişmeyi biyolojik bir organizmanın büyümesine benzeterek, yapısal farklılaşmanın (türdeşlikten çok çeşitliliğe geçiş) işlevsel bir bütünleşmeyi zorunlu kıldığını savunur.
- CEmile Durkheim, toplumsal evrimi iş bölümündeki artışa bağlayarak, bireylerin benzerliğine dayalı mekanik dayanışmanın yerini gelişmiş toplumlarda organik dayanışmaya bıraktığını ileri sürer.
- Toplumsal yapılar, biyolojik organizmalar gibi belirli bir gelişim ve olgunluk evresine ulaştıktan sonra kaçınılmaz bir gerileme ve çöküş fazına girerek tarih sahnesinden çekilirler.Answer
- ELewis Henry Morgan, teknolojik ve ekonomik gelişmeleri esas alarak insanlık tarihinin yabanıllık, barbarlık ve uygarlık şeklinde üç temel ve ardışık gelişim aşamasından geçtiğini savunur.
Answer
Toplumsal yapıların belirli bir olgunluktan sonra kaçınılmaz bir gerileme ve çöküş fazına girerek tarih sahnesinden çekileceğini savunan ifade doğru cevaptır çünkü bu anlayış evrimci değil, döngüsel kurama aittir.
Doğru cevap olan ifade, toplumların tıpkı canlılar gibi doğup öleceğini savunan döngüsel (çevrimsel) kuramın temel mantığını yansıtmaktadır. Klasik evrimci kuramcılar (Comte, Spencer, Durkheim, Morgan) ise toplumların sürekli olarak basitten karmaşığa doğru 'ilerlediğini' ve bu sürecin geri dönüşünün olmadığını (çöküşle bitmediğini) savunurlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Evrimci ve Döngüsel Kuram Ayrımı
Alternative Method
Seçeneklerdeki 'çöküş' ve 'gerileme' anahtar kelimelerine odaklanarak, bunların klasik evrimciliğin 'ilerleme' (progress) ve 'tek hatlılık' (unilinear) prensibiyle taban tabana zıt olduğunu fark edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s