Türk anayasa tarihinde "Hâkimiyet bilâkayduşart milletindir." kuralı ile egemenlik anlayışında köklü bir kırılma yaratan 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, olağanüstü savaş koşullarının aciliyetini yansıtan özgün bir anayasal kurguya sahiptir. Bu kurgu, gerek devlet organlarının yapılanışı gerekse belgenin hukuki yapısı itibarıyla dönemin ruhunu yansıtır.
Bu anayasanın benimsediği hükûmet sistemi ve biçimsel anayasa özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Egemenlik anlayışındaki değişimi, yürütmenin meclis içinde vücut bulduğu Meclis Hükûmeti sistemiyle somutlaştırmış; temel hak ve hürriyetleri düzenlemeyen, nitelikli bir değiştirme usulü öngörmeyen yumuşak ve çerçeve bir anayasa niteliği taşımıştır.Answer
- BMilli iradenin üstünlüğünü sağlamak adına, yürütmenin yasama organına karşı siyasi sorumluluk taşıdığı ve erklerin birbirini feshedebildiği parlamenter sistemi kurmuş, temel hakları anayasal güvenceye kavuşturmuştur.
- CEgemenliğin padişah ile millet arasında paylaşıldığı meşruti monarşi anlayışını zımnen sürdürmüş ve 1876 Kanun-i Esasi'nin boşluklarını dolduran detaylı (kazuistik) bir yapı öngörmüştür.
- DTali kurucu iktidar niteliğindeki meclis tarafından hazırlandığından, anayasanın üstünlüğünü sağlamak maksadıyla değiştirilmesi zor katı hükümler ve kişi haklarına dair detaylı düzenlemeler içermiştir.
- EYasama ve yürütme erklerinin organik olarak birbirinden kesin çizgilerle ayrıldığı bir kuvvetler ayrılığı sistemi kurmuş ve devletin rejiminin cumhuriyet olduğunu açıkça hükme bağlamıştır.
Answer
1921 Anayasası'nın Meclis Hükümeti sistemini kurduğunu, temel haklara yer vermediğini ve yumuşak/çerçeve bir anayasa yapısına sahip olduğunu belirten ifadedir.
1921 Anayasası, milli egemenlik ilkesini fiiliyata dökmek için meclisin mutlak üstünlüğüne dayalı Meclis Hükümeti sistemini kurmuştur. Savaş dönemi koşullarında acil ve hayati ihtiyaçlara cevap vermek üzere hazırlandığından, sadece devletin ana organlarının işleyişini düzenlemiş (çerçeve anayasa niteliği), kişi hak ve hürriyetlerine yer vermemiş ve metnin değiştirilmesi için özel bir zorlaştırıcı usul (nitelikli çoğunluk) öngörmemiştir (yumuşak anayasa niteliği).
Step-by-Step Solution
Key Concept
1921 Anayasasının (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) temel felsefesi, benimsediği Meclis Hükümeti sistemi ve biçimsel özellikleri (çerçeve ve yumuşak anayasa olması).