Question

Difficulty: Mediumİdari Yargılama Usulü ve İspat

Bir idare mahkemesinde açılan tam yargı davasında mahkeme, uyuşmazlığın çözümü için davanın tarafı olmayan bir kamu kurumundan kayıt ve belgeleri istemiştir. İlgili kurum, davanın tarafı olmadığını ve belgelerin ticari sır içerdiğini ileri sürerek talebi yerine getirmeyi reddetmiştir.

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙YUKİYUK) kapsamında mahkemenin bu konudaki yetkisi ve ispat süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdari yargı mercileri sadece davanın tarafları olan idare ve davacıdan belge isteyebilir; üçüncü kişi konumundaki kurumlardan bilgi talebi usulen mümkün değildir.
  2. Mahkeme, re'sen araştırma ilkesi gereği, uyuşmazlığın çözümü için gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi davanın taraflarından veya ilgili diğer bütün yerlerden isteme yetkisine sahiptir.Answer
  3. C
    İdari yargıda mahkemeler, maddi gerçeğe ulaşmak için taraflardan birinin talebi üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki usulle 'yemin' deliline başvurarak ispat sürecini yürütebilir.
  4. D
    Mahkemece üçüncü kişiden istenen belgeler için Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uyarınca 2 haftalık kesin cevap süresi uygulanır ve bu süreden sonra sunulan deliller dikkate alınmaz.
  5. E
    Üçüncü kişilerin belge göndermeyi reddetmesi durumunda mahkeme, dosyayı tekemmül etmemiş sayarak davanın usulden reddine karar vermek zorundadır.

Answer

İdari yargı mercileri, re'sen araştırma ilkesi uyarınca uyuşmazlıkla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan veya üçüncü kişilerden isteme yetkisine sahiptir.
İdari yargılama hukukunda hakim olan 're'sen araştırma ilkesi' uyarınca, mahkemeler uyuşmazlığın çözümü için gerekli gördükleri her türlü incelemeyi kendiliğinden yaparlar. 25772577 sayılı I˙YUKİYUK'un 2020. maddesine göre bu yetki, sadece davanın taraflarını değil, ilgili diğer bütün makam, merci ve kişileri kapsar. Mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgelerin gönderilmesi bir zorunluluktur ve davanın tarafı olmamak bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

1
İdari yargılamadaki temel ispat ilkesini tespit etme.
İdari yargıda, adli yargıdaki 'taraflarca getirilme ilkesi' yerine 're'sen araştırma ilkesi' hakimdir.
Maddi gerçeğe ulaşmak ve idarenin hukuka uygunluğunu denetlemek kamu düzenindendir.
2
Mahkemenin bilgi ve belge isteme yetkisinin kapsamını inceleme.
25772577 sayılı I˙YUKİYUK madde 2020 uyarınca mahkeme, sadece taraflardan değil, ilgili diğer bütün yerlerden (üçüncü kişiler, kamu kurumları vb.) belge isteyebilir.
Uyuşmazlığın tam ve doğru bir şekilde aydınlatılması ancak kapsamlı bir araştırma ile mümkündür.
3
Belge talebinin reddedilmesi durumundaki prosedürü değerlendirme.
Belge istenen yerler bu talebi yerine getirmek zorundadır; getirilmemesi halinde mevcut dosyaya göre karar verilir.
Yargılamanın sürüncemede kalması engellenerek dosyadaki verilere dayalı karar süreci işletilir.

Key Concept

Re'sen Araştırma İlkesi ve Delil Toplama Yetkisi
Rate this question