1808 yılında Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa’nın arabuluculuğunda Padişah II. Mahmud ile taşradaki güçlü yerel otoriteler olan Ayanlar arasında imzalanan Sened-i İttifak, Osmanlı siyasi yapısında önemli bir dönüşümü temsil eder.
Türk anayasal gelişme süreci ve bu belgenin hukuki özellikleri dikkate alındığında, Sened-i İttifak ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AOsmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasasıdır ve halk egemenliği ilkesine dayanır.
- BPadişahın yetkilerini kendi iradesiyle ve tek taraflı olarak halka devrettiği bir ferman niteliğindedir.
- İngiliz Magna Carta Libertatum ile benzerlik taşıyan, iktidarı yerel güçler lehine sınırlayan sözleşme (misak) karakterli bir belgedir.Answer
- DTanzimat Fermanı'nın aksine, devletin merkezi otoritesini mutlaklaştıran ve ayanlığı tamamen kaldıran bir metindir.
- EAvrupalı devletlerin azınlık haklarını koruma talebi doğrultusunda hazırlanan uluslararası bir antlaşmadır.
Answer
Sened-i İttifak, İngiliz Magna Carta Libertatum ile benzer mantığa sahip olan, iktidarın yerel güçlerle paylaşıldığı sözleşme (misak) niteliğinde bir anayasal belgedir.
Doğru yanıt olan seçenek, Sened-i İttifak'ın 'misak' (sözleşme) karakterini ve dünya tarihindeki Magna Carta ile olan yapısal benzerliğini (merkezi gücün yerel güçler karşısında gerilemesi ve yetkilerini sınırlaması) tam olarak ifade etmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Anayasal Belge ve Misak Niteliği
Hints
1
Belgenin iki tarafı olduğunu ve bir anlaşma niteliği taşıdığını unutmayın.
2
Türk tarihinde ilk anayasa ile anayasal belge arasındaki farkı hatırlayın.
Practice More
Sened-i İttifak'ın ardından gelen Tanzimat Fermanı'nın 'tek taraflı' yapısını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s