Examkin

Question

Difficulty: Very hardYeni Osmanlılar (Jön Türkler - İlk Nesil) Hareketi ve Siyasal Muhalefet

Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ali Suavi gibi aydınların öncülüğünde 18651865 yılında kurulan ve fikirlerini *Hürriyet*, *İbret* ve *Tasvir-i Efkar* gibi gazetelerle yayan Yeni Osmanlılar (Jön Türkler - İlk Nesil) hareketi, Osmanlı modernleşme tarihinde bürokratik mutlakiyete karşı ilk örgütlü muhalefeti temsil eder. Bu hareket, Batı tipi bir anayasalcılığı (meşrutiyet) savunurken, bu talepleri İslam hukukunun (Şeriat) özünde var olduğunu iddia ettikleri kavramlarla meşrulaştırmaya çalışmıştır.

Buna göre, Yeni Osmanlılar'ın siyasal ideolojisi ve muhalefet programına dair aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Batılı anlamda bir parlamento talebini, İslam hukukundaki 'meşveret' (danışma) ilkesinin kurumsallaşması gerektiği argümanıyla savunmuşlardır.
  2. B
    Tanzimat'ın üst düzey bürokratik elitini (Bab-ı Ali), padişahın yetkilerini şahsi çıkarları doğrultusunda kullanarak bir 'bürokratik istibdat' kurmakla suçlamışlardır.
  3. C
    Osmanlıcılık ideolojisi doğrultusunda, tüm tebaanın dini ve etnik köken farkı gözetilmeksizin ortak haklara sahip olduğu bir 'vatan' kavramı kurgulamışlardır.
  4. Siyasal kurtuluşun ancak padişahlık ve hilafetin teokratik etkilerinden tamamen arındırılması ve yerine laik, ulusal egemenliğe dayalı bir cumhuriyetin kurulmasıyla mümkün olacağını savunmuşlardır.Answer
  5. E
    Muhalefetlerini yürütürken 'efkar-ı umumiye' (kamuoyu) kavramına merkezi bir rol yükleyerek, basını halkın yönetimi denetlemesi için bir araç olarak kullanmışlardır.

Answer

Yeni Osmanlılar, padişahlık ve hilafet makamını kaldırmayı veya seküler bir cumhuriyet kurmayı hedeflememiş; aksine meşrutiyet rejimini İslami kavramlarla sentezleyen bir anayasal monarşi modelini savunmuşlardır.
Yeni Osmanlılar, padişahlık ve hilafet makamını ortadan kaldırmayı veya dini referanslardan koparılmış seküler bir cumhuriyet kurmayı asla hedeflememişlerdir. Onların temel amacı, mutlakiyetçi bürokrasiyi (Bab-ı Ali) dizginlemek ve 'Meşveret' ilkesi uyarınca padişahın yanında halkı temsil eden bir meclisin (Şura-yı Ümmet) bulunmasını sağlamaktır. Seküler ve cumhuriyetçi düşünceler çok daha sonraki süreçlerin ürünüdür.

Step-by-Step Solution

1
Hareketin dönemini ve yapısını belirle.
Yeni Osmanlılar 19.19. yüzyılın ikinci yarısında bürokratik oligarşiye karşı doğan bir aydın hareketidir.
Yanlış yargıyı bulmak için hareketin tarihsel bağlamını netleştirmek gerekir.
2
Meşrutiyet savunularının temelini analiz et.
Bu grup, parlamentoyu 'meşveret' (danışma) ilkesinin bir gereği olarak görmüş ve dinsel bir meşruiyet zemini aramıştır.
Sonraki seküler Jön Türk nesli (İttihatçılar) ile aralarındaki en temel fark budur.
3
Muhalefet odaklarını incele.
Hedef padişah değil, kontrolsüz güç kazanan Bab-ı Ali bürokrasisidir.
Tanzimat elitlerine duyulan tepki, hareketin itici gücüdür.
4
Siyasal hedef ile seçenekleri karşılaştır.
Laik bir cumhuriyet hedefi bu dönemin değil, 20.20. yüzyılın ve Cumhuriyet kadrolarının bir özelliğidir.
Yeni Osmanlılar sadık birer monarşisttir ve halifeliğe saygılıdırlar.

Key Concept

İslami Meşrutiyet Sentezi ve Bürokratik Muhalefet

Practice More

Yeni Osmanlılar'ın 'Meşveret' anlayışını, 1876 Kanun-i Esasi'sinin hazırlık sürecindeki etkileriyle birlikte incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Yeni Osmanlılar (Jön Türkler - İlk Nesil) Hareketi ve Siyasal Muhalefet

More questions from this topic