Mahalli idarelerin anayasal güvence altındaki özerkliği ile merkezi idarenin bütünlüğü sağlama amacı taşıyan denetim yetkisi arasındaki hassas dengeyi korumak amacıyla düzenlenen "idari vesayet" mekanizması dikkate alındığında, belediyelerin denetimi kapsamında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğru bir tespittir?
- İdari vesayet denetimi, Anayasa'nın . maddesinde yerel yönetimlerin özerkliğine getirilen istisnai bir müdahale biçimi olduğundan, bu yetki kural olarak sadece "hukukilik" denetimi ile mahduttur; kanunun açıkça cevaz verdiği sınırlı haller dışında merkezi idare makamları, yerel birimin takdir yetkisi dahilindeki işlemleri üzerinde "yerindenlik" gerekçesiyle denetim yapamaz veya bu işlemleri değiştiremezler.Answer
- BSayıştay tarafından belediyeler üzerinde gerçekleştirilen dış denetim, sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde yerel yönetimlerin merkezi idareye karşı mali sorumluluğunu tesis eden bir idari vesayet aracıdır ve Sayıştay bu denetim kapsamında işlemlerin kamu yararına uygunluğunu yerindenlik açısından denetleme yetkisine sahiptir.
- CBelediye meclisinin aldığı kararlar üzerindeki denetim yetkisinin bir gereği olarak, mülki idare amiri (Vali veya Kaymakam) belediye meclisi kararlarını hukuka aykırı bulması durumunda doğrudan iptal etme veya kararın içeriğini değiştirerek onama yetkisine sahiptir ve bu durum vesayet makamının hiyerarşik üstünlüğünü temsil eder.
- DBelediyelerin çevre, imar ve kentsel dönüşüm gibi konulardaki eylem ve işlemleri üzerindeki genel idari vesayet yetkisi münhasıran İçişleri Bakanlığına ait olduğundan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bu alanlarda belediyeler üzerinde herhangi bir denetim veya vesayet yetkisi bulunmamaktadır.
- EAvrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı uyarınca mahalli idarelerin özerkliği tam bir bağımsızlık statüsü teşkil ettiğinden, merkezi yönetimin belediyeler üzerinde tesis edeceği her türlü denetim işlemi ancak belediye başkanının ön onayı ile yürürlüğe girebilir.
Answer
İdari vesayet denetimi kural olarak sadece hukukilik denetimi ile sınırlıdır; merkezi idare, kanunla yetkilendirilmediği sürece yerindenlik denetimi yapamaz.
İdari vesayet denetimi, üniter devlet yapısını korumak amacıyla merkezi yönetime tanınmış sınırlı bir yetkidir. Türk idare hukukunda asıl olan mahalli idarelerin özerkliği, istisna olan ise idari vesayettir. Bu nedenle vesayet makamları, belediyelerin işlemlerini ancak 'hukuka uygunluk' (hukukilik) yönünden denetleyebilirler. İşlemin 'isabetli olup olmadığı' (yerindenlik) yönünden denetim yapılabilmesi için kanunda o işleme özel açık bir yetki verilmiş olması şarttır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdari Vesayet ve Hukukilik Denetimi Sınırı