Examkin

Question

Difficulty: HardHizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları (Kamu Kurumları)

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında yer alan "hizmet yerinden yönetim kuruluşları" (kamu kurumları), uzmanlık ve teknik bilgi gerektiren belirli bir kamu hizmetini merkezi idarenin hiyerarşik örgüt yapısı dışında yürütmek üzere oluşturulan teşkilatlardır.

Bu kuruluşların idare hukuku esaslarına göre taşıdığı özelliklere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kurulmaları kural olarak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile gerçekleşir ve kendilerine ait bağımsız bütçeleri ile malvarlıkları bulunur.
  2. B
    İktisadi alanda faaliyet gösterenleri (KİT'ler), kamu tüzel kişiliğine sahip olmalarına rağmen üçüncü kişilerle olan hukuki ilişkilerinde kural olarak özel hukuk hükümlerine tabidir.
  3. Bir bakanlığa "bağlı" statüde faaliyet gösteren hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının işlemleri, bakanlık teşkilat bütünlüğü içinde yer almaları nedeniyle doğrudan bakanın hiyerarşik denetimine tabidir.Answer
  4. D
    Karar organları, mahalli idarelerden farklı olarak kural olarak seçimle değil, merkezi idare makamları tarafından yapılan atama işlemleriyle göreve getirilir.
  5. E
    Kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptirler.

Answer

Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının işlemleri bakanın doğrudan hiyerarşik denetimine tabi değildir, idari vesayet denetimine tabidir. Bu nedenle ilgili kuruluşların bakanlık teşkilat bütünlüğü içinde yer aldığı ve hiyerarşiye tabi olduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Yanlış olan ifadeyi içeren doğru cevap, hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının bakanlık bütünlüğü içinde yer aldığı ve hiyerarşik denetime tabi olduğunu iddia eden seçenektir. İdare hukukunda "hizmet yerinden yönetim" kavramı, hizmetin merkezi idare (Devlet tüzel kişiliği) dışına çıkarılarak, ayrı bir kamu tüzel kişisine gördürülmesidir. Farklı tüzel kişilikler arasında hiyerarşi kurulamayacağından, merkezi idare (bakanlık) ile bu kuruluşlar arasındaki bütünlük aracı "idari vesayet" denetimidir.

Step-by-Step Solution

1
İdare hukukunda hiyerarşi ve idari vesayet kavramlarının uygulama alanlarını belirle.
Hiyerarşi denetimi aynı tüzel kişilik (örneğin sadece Devlet tüzel kişiliği) içindeki ast-üst ilişkisidir. İdari vesayet ise merkezi idarenin (Devlet tüzel kişiliğinin), kendisinden ayrı bir kamu tüzel kişiliği üzerindeki denetimidir.
Denetim türünün tespiti, kurumun tüzel kişilik durumunun bilinmesine bağlıdır.
2
Hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının tüzel kişilik statüsünü analiz et.
Bu kuruluşların (Üniversiteler, SGK, TRT, KGM vb.) en temel özelliği, devlet tüzel kişiliğinden ayrı kendi "kamu tüzel kişiliklerine" sahip olmalarıdır.
Tüzel kişilik ayrımı, merkezi idare ile kurulacak ilişkinin çerçevesini çizer.
3
Bakanlık (Merkezi İdare) ile bu kuruluşlar arasındaki hukuki bağı sentezle.
Kurum, ilgili bakanlığa "bağlı" veya "ilgili" statüde olsa dahi ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu için, bakanın bu kurum üzerindeki yetkisi hiyerarşi olamaz; hukuka uygunluk ve sınırlı yerindelik boyutuyla "idari vesayet" niteliğindedir.
Ayrı tüzel kişilikler arasında hiyerarşi kurulamayacağı kuralı idare hukukunun temel prensibidir.

Key Concept

İdari Vesayet ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi
Rate this question

Topics

Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları (Kamu Kurumları)

More questions from this topic