Question

Difficulty: HardToplumsal Kurum Kavramı ve Özellikleri

Peter Berger ve Thomas Luckmann’ın 'Gerçekliğin Sosyal İnşası' yaklaşımına göre; toplumsal kurumlar, tipleştirilmiş eylemlerin tarihsel süreçte alışkanlık haline gelmesi ve bu alışkanlıkların 'nesneleşerek' sonraki kuşaklara bir 'sosyal gerçeklik' olarak aktarılmasıyla oluşur. Bu süreçte kurumlar, bireylere 'nasıl davranılması gerektiğine' dair normatif bir çerçeve sunar.

Bu bilgilere dayanarak, toplumsal kurumların doğasına ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Kurumlar, toplumsal düzenin sağlanmasında bireylere sınırsız seçenek sunmaktan ziyade, davranışları önceden belirlenmiş kanallar içine sokarak bir 'sosyal kontrol' mekanizması işlevi görürler.Answer
  2. B
    Kurumsal yapılar, bireylerin anlık ve rasyonel tercihlerine dayanan, her kuşakta sıfırdan inşa edilen akışkan ve istikrarsız formlardır.
  3. C
    Bir sosyal olgunun kurum niteliği kazanması, onun sadece toplumun maddi ve teknik gerekliliklerini karşılamak üzere tasarlanmış olmasıyla açıklanabilir.
  4. D
    Kurumların 'dışsallık' özelliği, onların bireyler tarafından hiçbir şekilde müdahale edilemeyecek olan 'doğal ve değişmez' yapılar olduğunu kanıtlar.
  5. E
    Toplumsal kurumların işleyişi, sadece bilinçli olarak amaçlanan açık işlevlerle sınırlı olup toplumsal dengeyi bu rasyonel hedefler üzerinden sağlar.

Answer

Toplumsal kurumlar, davranışları belirli kanallar içine sokarak bir sosyal kontrol mekanizması işlevi görürler.
Toplumsal kurumların davranışları 'kanalize etme' özelliği, bireylerin sonsuz eylem seçeneği arasından toplumca kabul görmüş ve standartlaşmış olanı seçmesini sağlar. Bu durum, toplumsal etkileşimi öngörülebilir kılarak bir 'sosyal kontrol' düzlemi oluşturur. Berger ve Luckmann'ın ifadesiyle kurumlar, eylemleri 'tipleştirerek' bireyleri belli davranış kalıplarına yönlendirir ve toplumsal düzeni inşa eder.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları (tipleştirme, alışkanlık, nesnelleşme, normatif çerçeve) analiz edin.
Bu kavramların, kurumların bireysel eylemi 'standartlaştırdığını' ifade ettiği görülür.
Kurumun tanımı, bireysel çeşitliliği toplumsal kalıplara dönüştürme sürecidir.
2
Kurumun birey üzerindeki 'zorlayıcılık' ve 'nesnellik' vasfını değerlendirin.
Bireyin bu kalıpların dışına çıkmasının toplumsal yaptırımla karşılaşacağı veya eyleminin 'anlamsız/kurum dışı' kalacağı sonucuna ulaşılır.
Sosyal kontrol, kurumun varlık nedenlerinden biridir.
3
Seçenekler arasında bu 'kanalize etme' ve 'kontrol' vurgusunu yapan ifadeyi bulun.
Davranışları önceden belirlenmiş kanallar içine sokma ifadesi, kurumun sosyal kontrol işlevini tam olarak yansıtır.
Berger ve Luckmann terminolojisinde kurumlar eylemleri 'kanalize' ederek toplumsal dünyayı inşa ederler.

Key Concept

Kurumlaşma (Institutionalization) ve Sosyal Kontrol

Practice More

Merton'ın 'açık ve gizli işlev' ayrımını farklı kurumlar (eğitim, din vb.) üzerinden analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question