Question

Difficulty: Very hardMeclis Hükümeti Sistemi

Meclis hükümeti sisteminde, yasama organının mutlak üstünlüğü ve kuvvetler birliği ilkesinin doğal bir sonucu olarak yürütme organının hukuki kişiliği ve meclis ile olan ilişkisi diğer hükümet sistemlerinden keskin bir biçimde ayrılır.

Buna göre, 19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun öngördüğü model ve genel siyaset bilimi teorisi çerçevesinde, meclis hükümeti sistemindeki yürütme organının konumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yürütme yetkisi meclisin kendi şahsiyetinde toplanmış olup, meclis bu yetkiyi kendi içinden seçtiği ve her zaman görevden alabileceği bir kurul aracılığıyla "vekâleten" icra eder.Answer
  2. B
    Yürütme organı, meclis içinden güvenoyu alarak göreve başlayan ve meclisi feshetme yetkisine sahip olan özerk bir kabine yapısı sergiler.
  3. C
    Devlet başkanı, yürütmenin başı sıfatıyla meclis çalışmalarını denetleme ve hükümet ile meclis arasındaki siyasi uyuşmazlıklarda hakemlik yapma yetkisine sahiptir.
  4. D
    Milli egemenliğin tek temsilcisi olan meclis, yürütme görevini yerine getirirken aldığı tüm idari kararlar üzerinde bizzat ve doğrudan yargısal denetim yetkisine sahiptir.
  5. E
    Hükümetin meclis içindeki farklı siyasi eğilimleri temsil etmesi zorunlu olduğundan, bakanların seçimi çoğulcu demokrasi gereği nispi temsil yöntemine dayanır.

Answer

Yürütme yetkisinin meclisin uhdesinde olduğu ve bu yetkinin meclis tarafından seçilen bir kurul aracılığıyla vekâleten kullanıldığı ifade doğrudur.
Meclis hükümeti sisteminde 'kuvvetler birliği' yasama organı lehine gerçekleşir. Bu sistemde yürütme organı, meclisten bağımsız bir hukuki kişiliğe sahip değildir. Meclis, hem yasama hem de yürütme yetkisini kendisinde toplar; ancak pratik zorunluluklar nedeniyle yürütme görevini kendi içinden seçtiği bakanlara (vekillere) devreder. Bu durum, yürütmenin meclisin bir 'icra komitesi' gibi çalışması ve meclis tarafından her an görevden alınabilmesi (vekâletin iptali) anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Kuvvetler birliği ilkesini analiz etme
Meclis hükümeti sisteminde yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplandığı saptanır.
Sistemin temel tanımlayıcı özelliği yasamanın üstünlüğüdür.
2
Yürütmenin hukuki statüsünü belirleme
Yürütmenin (İcra Vekilleri Heyeti) meclisin bir alt komitesi veya ajanı olduğu anlaşılır.
Meclis, yürütmeyi kendi adına hareket eden geçici bir heyete havale eder.
3
19211921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye) bağlamını kurma
Meclis başkanının aynı zamanda hükümetin de başkanı olduğu ve bakanların meclis tarafından tek tek seçildiği görülür.
Bu yapı, yürütmenin meclise tam bağımlılığını ve özerk bir 'kabine' olmadığını kanıtlar.
4
Seçenekleri karşılaştırma
Vekâleten kullanım ve meclis tarafından her an azledilebilirlik vurgusunun teorik öze en uygun olduğu teyit edilir.
Sistemin özü, yürütmenin meclisten ayrı bir 'erk' değil, bir 'görev' (fonksiyon) olarak görülmesidir.

Key Concept

Yasamanın Üstünlüğü ve Yürütmenin Ajanlığı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question