Examkin

Question

Difficulty: HardToplumsal Değişme Kavramı ve Genel Özellikleri

Toplumun kurumsal yapısında, sosyal etkileşim kalıplarında ve kültürel değer sistemlerinde zaman içerisinde meydana gelen dönüşümler, sosyolojinin en temel çalışma alanlarından biridir. Bu dönüşümlerin 'değişme', 'ilerleme', 'gelişme' veya 'evrim' olarak nitelendirilmesi, kavramsal ve analitik bir netlik gerektirmektedir. Buna göre, toplumsal değişme kavramı ve genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi sosyolojik açıdan doğrudur?

  1. A
    Toplumsal değişme, yönü itibarıyla her zaman olumlu bir süreci ifade eder ve toplumun önceki aşamasından daha 'iyi' veya 'ileri' bir duruma geçtiğini varsayar.
  2. B
    Maddi kültürdeki teknolojik yeniliklerin manevi kültürdeki değer ve normlar tarafından hemen benimsenememesi (kültürel gecikme), toplumsal değişmenin her zaman dengeli ve eş zamanlı gerçekleştiğinin kanıtıdır.
  3. Toplumsal değişme; yönü, hızı ve kapsamı bakımından nesnel (nötr) bir süreçken; ilerleme ve gelişme kavramları belirli bir 'iyi' hedefine yönelik değer yargısı içeren kavramlardır.Answer
  4. D
    Toplumsal evrim, toplumların belirli bir zaman diliminde bilinçli ve planlı müdahalelerle gerçekleştirdiği kısa süreli ve radikal yapısal dönüşümlerin genel adıdır.
  5. E
    Toplumsal değişmenin gerçekleşme hızı, toplumun teknolojik düzeyi ve demografik yapısı gibi dışsal faktörlerden bağımsız olarak her toplumda evrensel bir sabitlik gösterir.

Answer

Toplumsal değişmenin nesnel (nötr) bir süreç olduğu, ilerleme ve gelişme kavramlarının ise değer yüklü ve olumlu yönelime sahip olduğu ifadesi doğrudur.
Toplumsal değişme kavramı sosyolojik olarak 'yön' içermeyen, toplumsal yapının zaman içindeki dönüşümünü betimleyen nötr bir terimdir. Buna karşın ilerleme ve gelişme kavramları, bu dönüşümün 'istenen' veya 'olumlu' yönde olduğunu belirten değer yargılarına dayalıdır. Bu ayrım, toplumsal değişmenin en temel analitik özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramsal Tanımlama
Toplumsal değişmenin toplumsal yapıdaki her türlü dönüşümü kapsayan, yön bildirmeyen (nesnel) bir üst kavram olduğu belirlenir.
Değişmenin özündeki nesnellik ile yan kavramların (ilerleme, gerileme) öznel/değer yüklü yapısını ayırmak analitik çözüm için şarttır.
2
Kavramlar Arası Karşılaştırma
İlerleme ve gelişme kavramlarının 'iyileşme' ve 'farklılaşma' gibi nitel ve nicel olumlu değerler içerdiği, ancak değişmenin kendisinin bu değerlerden bağımsız olduğu tespit edilir.
KPSS düzeyindeki sorularda genellikle değişmenin 'nötr' karakteri ile ilerlemenin 'normatif' karakteri arasındaki fark sorgulanır.
3
Yanlış Seçeneklerin Elenmesi
Kültürel gecikmenin dengesizliği simgelemesi, evrimin uzun süreli olması ve değişme hızının toplumlara göre değişmesi nedeniyle diğer seçenekler elenir.
Toplumsal değişmenin hızı ve sürekliliği gibi genel özelliklerin her toplumda farklılaştığı gerçeği, yanlış önermelerin elenmesini sağlar.

Key Concept

Toplumsal değişmenin nesnelliği ve diğer kavramlardan (ilerleme, gelişme, evrim) analitik ayrımı.

Practice More

Toplumsal değişmeyi etkileyen teknolojik, demografik ve kültürel faktörlerin değişme hızı üzerindeki rollerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Toplumsal Değişme Kavramı ve Genel Özellikleri

More questions from this topic