Examkin

Question

Difficulty: MediumOsmanlı'dan Erken Cumhuriyet'e Kentleşme (1950 Öncesi)

Erken Cumhuriyet dönemi kentleşmesi; 15801580 sayılı Belediye Kanunu ve 22902290 sayılı Belediye Yapı ve Yollar Kanunu ile şekillenen, Ankara'nın 'örnek kent' (model şehir) olarak inşa edildiği bir süreci temsil eder. Bu dönemin kentleşme mantığı ve sosyal hedefleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi süreci yansıtan temel bir özelliktir?

  1. Kentleşmenin sanayileşmenin bir sonucu olmaktan ziyade, devlet eliyle yürütülen siyasal ve ideolojik bir modernleşme projesi olarak kurgulanmasıAnswer
  2. B
    Tarımda makineleşmenin yarattığı itici güçler neticesinde kırdan kente yönelen kontrolsüz ve kitlesel bir göç dalgasının yaşanması
  3. C
    Kentleşme sürecinin, kente yeni yerleşen nüfusun kentsel değerleri ve yaşam tarzını hızla benimsemesiyle (kentlileşme) paralel ilerlemesi
  4. D
    Kentsel büyümenin, sanayileşmenin sağladığı istihdam olanakları gibi ekonomik çekici nedenler sonucunda 'kendiliğinden' bir hız kazanması
  5. E
    Kentsel gelişimin, binaların tekil inşası ve yangın güvenliği gibi teknik konulara odaklanan Osmanlı 'Ebniye' mevzuatı çerçevesinde sürdürülmesi

Answer

Kentleşmenin sanayileşmenin bir sonucu olmaktan ziyade, devlet eliyle yürütülen siyasal ve ideolojik bir modernleşme projesi olarak kurgulanması
Erken Cumhuriyet döneminde kentleşme, Batı'daki örneklerinin aksine sanayi devriminin bir sonucu olarak değil, yeni kurulan devletin modernleşme idealini somutlaştırmak için başlattığı bilinçli bir planlama sürecidir. Ankara'nın başkent ilan edilerek modern bir Avrupa kenti modelinde inşa edilmesi, bu ideolojik yaklaşımın en somut göstergesidir. 15801580 ve 22902290 sayılı kanunlar, belediyeleri bu modernleşmenin yerel uygulayıcıları haline getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin temel yasalarını (15801580 ve 22902290) analiz et.
Bu yasaların belediyelere geniş yetkiler verdiği ve kenti planlı bir bütün olarak ele aldığı görülür.
Erken Cumhuriyet dönemi, Osmanlı'nın teknik bina mevzuatından (Ebniye) modern imar planlamasına geçiş dönemidir.
2
Kentleşmenin arkasındaki itici gücü belirle.
Bu dönemde kentleşme sanayi odaklı değil, Ankara örneğinde olduğu gibi 'ideolojik' ve 'devlet eliyle' yürütülen bir süreçtir.
Cumhuriyet elitleri, modernleşmeyi kentler üzerinden topluma yaymayı hedeflemiştir.
3
19501950 öncesi ile sonrasını karşılaştır.
19501950 öncesi planlı ve sınırlı nüfus artışı varken, 19501950 sonrası tarımda makineleşme ile plansız ve hızlı bir artış söz konusudur.
Dönemler arasındaki temel fark, kentleşmenin 'nedeni' ve 'yönetilme biçimi'dir.

Key Concept

Erken Cumhuriyet dönemi kentleşmesi, sanayileşme öncesi gerçekleşen, devletin modernleşme hedeflerine hizmet eden 'siyasal-ideolojik' bir planlama sürecidir.

Hints

1
Bu dönemde kentleşmenin arkasındaki 'motor' gücün sanayi mi yoksa devlet mi olduğunu düşünün.
2
Ankara'nın başkent olarak inşasını ve 15801580 sayılı kanunun belediyelere verdiği yetkileri hatırlayın.

Practice More

Osmanlı Ebniye Kanunu ile Cumhuriyet dönemi Belediye Yapı ve Yollar Kanunu arasındaki 'planlama ölçeği' farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Osmanlı'dan Erken Cumhuriyet'e Kentleşme (1950 Öncesi)

More questions from this topic