Sosyolojinin öncü isimlerinden İbn-i Haldun'un 'coğrafya kaderdir' önermesinden hareketle; bir toplumun yerleştiği bölgenin iklimi, yer şekilleri ve doğal kaynaklarının bolluğu, o toplumun sadece üretim tarzını belirlemekle kalmaz; aynı zamanda merkeziyetçilik derecesi, askeri teşkilatlanma biçimi ve toplumsal dayanışma türü (asabiye) üzerinde de kurucu bir rol oynar. Toplumsal değişmeyi etkileyen faktörler açısından bu değerlendirme, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaştırır?
- AToplumsal değişim sürecinde manevi kültür unsurları, maddi kültürdeki ilerlemelere her zaman aynı hızda uyum sağlar.
- Fiziki çevre faktörü, toplumsal sistemin organizasyon şemasını ve yapısal dönüşüm imkanlarını şekillendiren temel bir bileşendir.Answer
- CNüfusun büyüklüğü ve yoğunluğu, fiziki çevrenin toplumsal kurumlar üzerindeki etkisini tamamen etkisiz kılan yegane unsurdur.
- DTeknolojik araçlardaki gelişim, toplumsal yapının coğrafi zorunluluklardan tamamen bağımsızlaşarak özgürleşmesini sağlar.
- EToplumsal değerler ve inançlar, fiziki çevre koşullarından bağımsız olarak değişimin yönünü belirleyen tek etkendir.
Answer
Fiziki çevre faktörü, toplumsal sistemin organizasyon şemasını ve yapısal dönüşüm imkanlarını şekillendiren temel bir bileşendir.
Doğru olan yargı, fiziki çevre faktörünün toplumsal sistemin sınırlarını ve gelişim yollarını belirlediğini ifade eder. Metinde geçen iklim, su kaynakları ve yer şekilleri doğrudan fiziki çevre faktörleridir ve bunların devlet yapısı (merkeziyetçilik) ve toplumsal bağlar (asabiye) üzerindeki etkisi, coğrafyanın yapısal bir değişken olduğunu kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fiziki Çevre Faktörü ve Coğrafi Determinizm