Question

Difficulty: MediumTanzimat Fermanı (1839)

1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı, Türk anayasal gelişmeleri içerisinde "Hukukun Üstünlüğü" (Rule of Law) ilkesine yönelik atılmış en kritik adımlardan biri olarak kabul edilir. Tanzimat Fermanı'nın bu niteliği kazanmasını sağlayan ve onu bir "Haklar Fermanı" haline getiren temel hukuki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişahın, ilan edilecek kanun hükümlerine bizzat kendisinin de uyacağını tek taraflı olarak beyan ve taahhüt etmesiAnswer
  2. B
    Hükümdar ile yerel otoriteler (ayanlar) arasında imzalanan ve iktidarı taraflar arasında paylaştıran bir sözleşme (pactum) olması
  3. C
    Egemenliğin kaynağını padişahtan alarak kayıtsız şartsız millete devreden kurucu bir anayasa metni olması
  4. D
    Yürütme yetkisinin halk tarafından seçilen bir meclis denetimine açılmasını ve hükümetin meclise karşı sorumlu olmasını sağlaması
  5. E
    Sadece gayrimüslim tebaaya yönelik yeni haklar tanıyarak Müslümanlar ile gayrimüslimler arasındaki hukuki farkları kaldırması

Answer

Padişahın, ilan edilecek kanun hükümlerine bizzat kendisinin de uyacağını tek taraflı olarak beyan ve taahhüt etmesi
Tanzimat Fermanı, padişahın kendi mutlak yetkilerini yine kendi iradesiyle sınırlandırdığı ve 'kanunların gücünü' kendi gücünün üzerinde kabul ettiği bir belgedir. Fermanın sonunda yer alan 'Biz dahi bu kanunlara muhalif hareket etmeyeceğiz' ibaresi, hukuk devleti anlayışına giden yolda Türk tarihindeki ilk açık taahhüttür. Bu durum, belgenin 'Hukukun Üstünlüğü' ilkesinin ilk temsilcisi olmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Tanzimat Fermanı'nın ilan ediliş biçimini ve hukuki niteliğini analiz edin.
Belgenin bir sözleşme (pactum) değil, padişahın tek taraflı iradesini yansıtan bir ferman olduğu saptanır.
Sened-i İttifak ile Tanzimat Fermanı arasındaki temel yapısal farkın anlaşılması gerekir.
2
Fermanın içeriğindeki 'kanun gücü' ve 'padişahın iradesi' arasındaki ilişkiyi inceleyin.
Padişahın kendi iradesiyle yetkilerini kanunlar çerçevesinde sınırlandırdığı (kendi koyduğu kanuna uyma sözü) görülür.
Padişahın kendi üstünde bir güç (kanun) kabul etmesi, modern anlamda 'Hukukun Üstünlüğü' ilkesinin ilk somut adımıdır.

Key Concept

Hukukun Üstünlüğü ve İktidarın Tek Taraflı Sınırlandırılması

Practice More

Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı'nı 'tebaa kapsamı' ve 'ilan edilme nedenleri' açısından karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question