Sosyolog Ralph Turner, eğitim sistemlerinin toplumsal hareketliliği düzenleme biçimlerini iki ana modelle açıklar. Bunlardan birincisi, elitlerin erkenden seçildiği ve sistem tarafından yukarı çekildiği 'desteklenmiş hareketlilik'; ikincisi ise herkesin yarışa dahil olduğu ve kazananın bireysel performansıyla belirlendiği 'rekabetçi hareketlilik' modelidir.
Türkiye'de eğitim tarihine bakıldığında bu modellerin izlerini görmek mümkündür:
| Dönem | Seçim Mekanizması | Turner'ın Sınıflandırması |
|---|---|---|
| Erken Cumhuriyet Dönemi | Devlet Eliyle Seçim (Örn: Köy Enstitüleri) | Desteklenmiş Hareketlilik |
| Günümüz Türkiye'si | Merkezi Sınavlar (Örn: KPSS, YKS) | ? |
Buna göre, günümüz Türkiye'sinde başarının tamamen bireysel puan üstünlüğüne dayandığı ve adayların açık bir yarış içerisinde statü kazanmaya çalıştığı bu sistem aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
- Rekabetçi hareketlilikAnswer
- BDesteklenmiş hareketlilik
- CYapısal hareketlilik
- DNesiller arası hareketlilik
- EYatay hareketlilik
Answer
Günümüz Türkiye'sindeki merkezi sınavlara dayalı sistem, Ralph Turner'ın tasnifinde 'Rekabetçi hareketlilik' olarak adlandırılır.
Ralph Turner'a göre rekabetçi hareketlilik modelinde toplumsal statüler, bireylerin kendi çabalarıyla katıldıkları açık bir yarışın sonucunda elde edilir. Günümüz Türkiye'sindeki KPSS gibi merkezi sınavlar, bireylerin aile kökenlerine bakılmaksızın sadece puan üstünlüğüyle dikey hareketlilik sağlamaya çalıştığı için bu modele mükemmel bir örnektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ralph Turner'ın Hareketlilik Modelleri (Desteklenmiş ve Rekabetçi)