Toplumsal hareketlilik; bireylerin, ailelerin veya grupların toplumsal tabakalar arasındaki yer değiştirmesini (dikey hareketlilik) veya aynı tabaka içindeki konum değişikliğini (yatay hareketlilik) ifade eder. Bu değişimler, gerçekleşme zamanı ve kapsamına göre kuşaklararası veya kuşakiçi olarak da sınıflandırılmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki yaşam öykülerinden hangisi kuşaklararası yukarı doğru dikey hareketlilik ile kuşakiçi yatay hareketlilik süreçlerini bir arada barındırmaktadır?
- ABir maden işçisinin mühendis olan oğlunun, çalıştığı şirkette gösterdiği başarı neticesinde beş yılın sonunda "işletme müdürü" pozisyonuna terfi ettirilmesi.
- İlkokul mezunu bir tarım işçisinin kızı olan bir bireyin, yükseköğrenimini tamamlayarak bir kamu kurumunda "mütercim" olarak göreve başlaması ve bir süre sonra hiyerarşik statüsü ve özlük hakları değişmeksizin "protokol görevlisi" olarak başka bir birimde görevlendirilmesi.Answer
- CLise mezunu bir esnafın oğlunun, üniversite eğitiminden sonra bir bankada "gişe görevlisi" olarak çalışmaya başlaması ve liyakat sınavlarını kazanarak zamanla "şube müdürü" pozisyonuna yükselmesi.
- DBir fabrikada "ustabaşı" olarak çalışan bir babanın oğlunun, babasıyla aynı fabrikada "teknisyen" olarak işe başlaması ve on yıl sonra kendi işini kurarak "işveren" statüsüne geçmesi.
- EEmekli bir "albay"ın oğlunun, babası gibi askerlik mesleğini seçerek "teğmen" olarak göreve başlaması ve farklı garnizonlarda aynı rütbe ile görev yapması.
Answer
İlkokul mezunu bir tarım işçisinin kızı olan bir bireyin, üniversite mezuniyeti sonrası mütercim olarak işe başlaması ve daha sonra hiyerarşik hakları korunarak protokol görevlisi olması seçeneği her iki hareketlilik türünü de karşılamaktadır.
Doğru yanıt olan yaşam öyküsünde iki temel süreç mevcuttur: Birincisi, düşük eğitimli ve bedensel iş gücüyle çalışan bir babanın kızının, uzmanlık gerektiren bir mesleğe (mütercimlik) geçmesiyle 'kuşaklararası yukarı doğru dikey hareketlilik' gerçekleşmiştir. İkincisi, bu bireyin meslek hayatı içinde statüsü, maaşı ve hiyerarşik seviyesi değişmeden benzer prestijdeki bir başka göreve (protokol görevliliği) geçmesiyle 'kuşakiçi yatay hareketlilik' örneği sergilenmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Toplumsal hareketliliğin yönü (dikey/yatay) ve zamanlaması (kuşaklararası/kuşakiçi) arasındaki farklar.
Practice More
Bireyin toplumsal konumunun düşüşünü (aşağı doğru dikey hareketlilik) içeren memuriyetten işsizliğe geçiş senaryolarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s