Question

Difficulty: MediumMerkezi İdare Başkent Teşkilatı

Yürütme erkinin en üst makamı olan Cumhurbaşkanlığına bağlı kurullar ile başkent teşkilatına hukuki, mali veya istişari yönden destek sunan yardımcı kuruluşların yapısal durumları sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır. Özellikle bu kurumların anayasal statüleri, atama usulleri ve idari vesayet veya hiyerarşi içerisindeki konumları idare hukukunun temel prensipleri açısından farklılık gösterir.

Buna göre, merkezi idarenin başkent teşkilatı ve bu teşkilatla ilişkili kuruluşlar hakkında yapılan aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Devlet Denetleme Kurulunun başkan ve üyeleri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve Kurul; silahlı kuvvetler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları dâhil olmak üzere yargı organları dışında kalan tüm idarelerde denetim yetkisine sahiptir.Answer
  2. B
    Danıştay, idari uyuşmazlıkları çözümleyen bir yüksek mahkeme olmasının yanı sıra ayrı bir kamu tüzel kişiliğini haiz olup, kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerini doğrudan onaylama ve yürürlüğe koyma yetkisine sahip bağımsız bir vesayet makamıdır.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi adına bütçe uygulama sonuçlarını denetlemekle görevli Sayıştay, mali saydamlığı tesis etmek amacıyla merkezi idare ile mahalli idareler arasında kesin bağlayıcı nitelikte hiyerarşik bir denetim ilişkisi kurar.
  4. D
    Milli Güvenlik Kurulu, devletin milli güvenlik siyasetinin tayini ve tespiti konusunda Cumhurbaşkanına yalnızca tavsiye vermekle kalmayıp, acil durumlarda aldığı kararları doğrudan icrai bir işlem olarak yürürlüğe koyabilen bir yürütme organıdır.
  5. E
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, merkezi idarenin karar alma süreçlerindeki kırtasiyeciliği ve bürokrasiyi azaltmak amacıyla anayasada özel olarak düzenlenmiş, kendi bütçesine sahip kamu tüzel kişiliğini haiz bir hizmet yerinden yönetim kuruluşudur.

Answer

Doğru yanıt, Devlet Denetleme Kurulunun başkan ve üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığını ve yargı organları dışında tüm idareleri denetleyebildiğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın mevcut hükümlerine göre Devlet Denetleme Kurulunun başkan ve üyeleri bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Ayrıca 2017 anayasa değişiklikleriyle birlikte silahlı kuvvetler Kurulun denetim kapsamına dâhil edilmiş olup, Kurulun görev alanı dışındaki yegâne istisna yargı organlarıdır. Bu nedenle Kurul hakkındaki bu yetki ve statü tanımlaması hukuken bütünüyle isabetlidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan yardımcı kuruluşların ve Devlet Denetleme Kurulunun anayasal görev alanlarını değerlendirmek.
Devlet Denetleme Kurulunun anayasal düzenlemeyle doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu ve yargı organları dışındaki tüm kurumlarda (silahlı kuvvetler dahil) denetim yapabildiği tespit edilir.
Soruda yardımcı kuruluşların atama usulleri, statüleri ve yetki sınırlarının detaylı analizi istenmektedir.
2
Diğer kurulların tüzel kişilik, hiyerarşi ve icrai karar alma iddialarını hukuki temel prensipler ışığında elemek.
Danıştay, Sayıştay, MGK ve Ekonomik Sosyal Konsey hakkındaki iddiaların devlet tüzel kişiliği, istişari (danışma) nitelik ve vesayet/hiyerarşi sınırlarına açıkça aykırı olduğu belirlenir.
İdare hukukunda kurumların tüzel kişilik sahibi olup olmaması ve aldıkları kararların bağlayıcılık durumu (icrai/istişari) kurumların statüsünü doğrudan belirler.

Key Concept

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşlar ve DDK'nın Anayasal Statüsü
Rate this question