Türkiye’de toplumsal tabakalaşmanın tarihsel gelişimi incelendiğinde; Osmanlı’dan devralınan ve Erken Cumhuriyet döneminde pekişen "bürokratik seçkinler" egemenliği, toplumsal hiyerarşiyi mülkiyetten ziyade devletle olan yakınlık ve eğitim (diploma) üzerinden şekillendirmiştir. Ancak ’li yıllardan itibaren çok partili hayata geçiş ve ekonomik liberalleşme hamleleriyle birlikte, toplumsal saygınlığın ve gücün kaynağı bürokratik otoriteden piyasa başarısına ve sermaye birikimine doğru kaymaya başlamıştır.
Buna göre, Türkiye'de yaşanan bu değişim toplumsal tabakalaşma sisteminin evrimi açısından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
- Siyasi-idari otoriteye dayalı "zümrevi" üstünlüğün, ekonomik sermaye odaklı "sınıfsal" bir yapıya evrildiğininAnswer
- BToplumsal tabakalaşmanın, liyakate dayalı (meritokratik) bir yapıdan miras kalan statülere dayalı bir yapıya dönüştüğünün
- CEğitim yoluyla sağlanan dikey hareketliliğin, ekonomik sermaye birikiminin önüne geçtiğinin
- DToplumsal yapının "modern" sınıflardan "geleneksel" kast benzeri kapalı yapılara doğru bir gerileme yaşadığının
- EDevletin toplumsal hiyerarşiyi belirleme gücünün, sonrasına kadar mutlak bir şekilde artarak devam ettiğinin
Answer
Siyasi-idari otoriteye dayalı "zümrevi" üstünlüğün, ekonomik sermaye odaklı "sınıfsal" bir yapıya evrildiğini belirten ifade doğrudur.
Türkiye'de toplumsal tabakalaşma, Şerif Mardin'in merkez-çevre kuramında da vurgulandığı üzere, başlangıçta 'bürokratik merkez'in (asker-sivil bürokrasi) üstünlüğüne dayanıyordu. Bu yapı, mülkiyet ilişkilerinden ziyade siyasi ve kültürel sermayeye dayalı bir 'zümre' (estate) karakteri taşıyordu. sonrasında piyasa ekonomisinin gelişimiyle birlikte, toplumsal gücün kaynağı ekonomik sermayeye kaymış ve tabakalaşma 'sınıfsal' bir karaktere bürünmüştür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Toplumsal Tabakalaşmada Zümre-Sınıf Dönüşümü