Examkin

Question

Difficulty: HardKamu Tercihi Modeli

Kamu Tercihi Modeli'ne (Public Choice) göre; dar bir çıkar grubuna yüksek düzeyde fayda sağlayan ancak maliyeti toplumun geneline çok küçük paylarla dağıtılan (yoğunlaşmış fayda - dağılmış maliyet) verimsiz politikaların yasama sürecinde sıklıkla kabul edilerek uygulanması aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?

  1. Organize çıkar gruplarının lobicilik faaliyetlerinden elde edeceği marjinal faydanın yüksek olması, seçmenlerin ise bireysel maliyetin düşüklüğü sebebiyle rasyonel ilgisizlik sergilemesiAnswer
  2. B
    Bürokratların, kamu yararını maksimize etme amacıyla toplumun tüm kesimleri arasında hakkaniyetli bir kaynak dağılımı yapmaya çalışması
  3. C
    Siyasal aktörlerin ideolojik hedeflerine ulaşmak için bireysel çıkar maksimizasyonundan tamamen vazgeçerek toplumsal refahı öncelemesi
  4. D
    Karar alma sürecinin rasyonel-kapsamlı model ilkeleri doğrultusunda tüm alternatiflerin maliyet-fayda analizine dayanarak yürütülmesi
  5. E
    Çıkar grupları arasındaki rekabetin, politikaların toplumun genel çıkarlarını temsil eden doğal bir denge noktasına ulaşmasını sağlaması

Answer

Organize çıkar gruplarının yüksek marjinal fayda motivasyonu ile seçmenlerin düşük bireysel maliyet karşısındaki rasyonel ilgisizliğinin birleşimi
Kamu Tercihi Modeli'ne göre, yoğunlaşmış fayda sağlayan politikalar, o faydayı elde edecek olan çıkar grupları için güçlü bir örgütlenme teşviki yaratırken; maliyetin milyonlarca seçmene çok küçük tutarlarda dağıtılması, seçmenlerin bu maliyeti fark etmemesine veya durdurmak için harcayacağı emeğin maliyetten fazla olmasına (rasyonel ilgisizlik) yol açar. Bu asimetrik teşvik yapısı, toplumsal açıdan verimsiz kararların alınmasını kolaylaştırır.

Step-by-Step Solution

1
Politikanın fayda ve maliyet yapısını analiz edin.
Faydanın dar bir grupta toplandığı (yoğunlaşmış), maliyetin ise geniş kitlelere yayıldığı (dağılmış) tespit edilir.
Bu yapı, aktörlerin eyleme geçme motivasyonlarını belirleyen temel dinamiktir.
2
Çıkar gruplarının davranışını değerlendirin.
Elde edilecek büyük fayda nedeniyle bu grupların siyasetçiler üzerinde baskı kurma ve lobicilik yapma isteğinin yüksek olduğu görülür.
Kamu tercihi modelinde aktörler kendi çıkarlarını maksimize ederler; rant kollama (rent-seeking) faaliyeti bu noktada başlar.
3
Seçmenlerin (vatandaşların) davranışını değerlendirin.
Birey başına düşen maliyet çok düşük olduğu için seçmenin bu politikayı engellemek adına harcayacağı çaba (bilgi edinme, protesto vb.), maliyetten daha yüksek kalır.
Bu durum Anthony Downs tarafından kavramsallaştırılan 'Rasyonel İlgisizlik' (Rational Ignorance) durumunu açıklar.
4
Siyasal piyasadaki sonucu belirleyin.
Siyasetçiler, oylarını maksimize etmek için örgütlü grupların taleplerine boyun eğerken, sessiz kalan seçmen kitlesi nedeniyle verimsiz politikalar hayata geçer.
Bu süreç, piyasa başarısızlığına karşılık gelen 'devletin başarısızlığı' (government failure) olgusunun temel nedenlerinden biridir.

Key Concept

Siyasal piyasada asimetrik teşvikler ve rasyonel ilgisizlik
Rate this question

Topics

Kamu Tercihi Modeli

More questions from this topic