Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren hız kazanan kırdan kente göç sürecinde ortaya çıkan "gecekondu" olgusu, sosyolojik literatürde genellikle kentsel yapı ile göçmen nüfus arasında bir geçiş alanı olarak tanımlanmıştır. Özellikle Mübeccel Kıray tarafından geliştirilen "tampon mekanizma" (buffer mechanism) tezi çerçevesinde düşünüldüğünde; gecekondulaşma sürecinin, hızla değişen toplumsal yapıdaki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kırsal değerlerin kentsel yapıya eklemlenmesini sağlayarak radikal toplumsal kopuşları ve muhtemel anomiyi engellemekAnswer
- BKırsaldaki itici faktörlerin etkisini azaltarak göç hızını yavaşlatmak ve tarımsal işgücünün köyde kalmasını teşvik etmek
- CMaddi kültür öğelerinin manevi kültürden daha hızlı değişmesi sonucu oluşan kültürel gecikmeyi kurumsal düzeyde tamamen ortadan kaldırmak
- DGöçmenlerin kentsel işgücü piyasasında doğrudan dikey hareketlilik sağlayarak sanayi burjuvazisine hızla eklemlenmelerine olanak tanımak
- EKentleşme ve kentlileşme süreçleri arasındaki zamansal farkı minimize ederek modern kentli kimliğinin homojen bir şekilde inşasını sağlamak
Answer
Gecekondulaşmanın temel işlevi, kırsal değerlerin kentsel yapıya eklemlenmesini sağlayarak radikal toplumsal kopuşları ve anomiyi engellemektir.
Doğru cevap, gecekondunun toplumsal yapıdaki değişim sırasında bireyi koruyan ve sistemdeki gerilimi azaltan işlevine odaklanan ifadedir. Mübeccel Kıray'ın tampon mekanizma tezi, bu yerleşim alanlarının kırsal dayanışma ağlarını (hemşerilik, akrabalık) kentte devam ettirerek toplumsal patlamaları ve anomiyi (kuralsızlık/çözülme) engellediğini savunur. Bu yapılar, modernleşme sancılarını azaltan bir geçiş formudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tampon Mekanizma (Mübeccel Kıray)
Practice More
Mübeccel Kıray'ın 'Ereğli' ve 'Çukurova' araştırmalarındaki tampon kurum örneklerini (akrabalık, din, hemşerilik) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s