Question

Difficulty: HardToplumsal Değişme Kavramı ve Genel Özellikleri

Toplumsal değişme; toplumsal yapının, sosyal kurumların ve toplumsal ilişkiler ağının zaman içerisindeki dönüşümünü ifade eden geniş kapsamlı ve temel bir sosyolojik kavramdır. Bu kavramın genel özellikleri ve işleyişi üzerine yapılan kuramsal tartışmalar dikkate alındığında, toplumsal değişmenin karakteristik özelliklerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Toplumsal değişme, her toplumda farklı hızlarda da olsa mutlaka gerçekleşen evrensel ve süreklilik arz eden bir süreçtir.
  2. B
    Kavramsal olarak toplumsal değişme; 'ilerleme', 'gelişme' veya 'evrim' gibi kavramlardan farklı olarak, özü itibarıyla yönü ve niteliği belirsiz, nötr bir olgudur.
  3. Maddi kültür öğelerindeki değişim hızı, manevi kültür öğelerine göre daha yavaş gerçekleştiği için toplumsal yapıda 'kültürel gecikme' adı verilen uyumsuzluklar yaşanır.Answer
  4. D
    Toplumsal değişme, toplumsal yapının bir alanındaki farklılaşmanın diğer alanlarda da zincirleme dönüşümlere yol açtığı çok boyutlu bir süreçtir.
  5. E
    Toplumların sahip olduğu coğrafi konum, teknolojik birikim ve demografik yapı gibi faktörler toplumsal değişmenin hızını ve ivmesini doğrudan etkileyen unsurlardır.

Answer

Toplumsal değişme sürecinde maddi kültür öğelerinin manevi kültürden daha yavaş değiştiğini savunan ifade yanlıştır; aksine maddi kültür çok daha hızlı değişerek kültürel gecikmeye neden olur.
Toplumsal değişme kuramlarında, özellikle William Ogburn tarafından geliştirilen 'Kültürel Gecikme' teorisi uyarınca, maddi kültür ögeleri (teknoloji, makineler, binalar vb.) toplumsal yapının manevi kültür ögelerine (hukuk, ahlak, din, gelenekler vb.) kıyasla çok daha hızlı bir değişim sergiler. Manevi kültürün bu hıza ayak uyduramaması sonucunda toplumsal bir uyumsuzluk dönemi yaşanır. Maddi kültürün daha yavaş değiştiğini savunan önerme, bu sosyolojik gerçekliğin tam tersini ifade ettiği için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal değişme kavramının nötr niteliğini analiz etme
Değişme; ilerleme (pozitif) veya gerileme (negatif) gibi yön tayin eden kavramlardan farklı olarak sadece 'farklılaşmayı' ifade eder.
Kavramsal karmaşayı önlemek ve bilimsel tanımı netleştirmek.
2
Kültürel gecikme (Cultural Lag) kuramını inceleme
William Ogburn'e göre maddi kültür (teknoloji) hızlı, manevi kültür (normlar, değerler) yavaş değişir.
Hız faktörünün maddi ve manevi ögeler arasındaki dağılımını belirlemek.
3
Yanlış önermeyi tespit etme
Maddi kültürün daha yavaş değiştiğini iddia eden seçenek kuramsal gerçeklikle çelişmektedir.
Kuramsal bilginin doğru uygulanmadığı seçeneği bulmak.

Key Concept

Toplumsal Değişmenin Nötr Karakteri ve Kültürel Gecikme Hızı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question