Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı ile temelleri atılan tebaa eşitliğini somutlaştırmış ancak bazı alanlarda Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasında yükümlülükler bakımından yeni bir ikili yapı oluşturmuştur. Paris Antlaşması'nın . maddesinde fermanın önemine atıf yapılmasına rağmen, bu durumun Avrupalı devletlere Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışma hakkı vermediği de metne dercedilmiştir.
Buna göre, Islahat Fermanı'nın getirdiği düzenlemeler ile Tanzimat Fermanı arasındaki ilişki ve fermanın hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Tanzimat Fermanı'nda bir vatan ödevi olarak düzenlenen askerlik yükümlülüğü, Islahat Fermanı ile gayrimüslim tebaa için bedel-i nakdi sistemine dönüştürülerek yükümlülükte eşitlik ilkesinden sapılmıştır.Answer
- BGayrimüslimlere devlet memuru olma ve kendi okullarını açma hakkı tanımasıyla, Tanzimat Fermanı ile getirilen 'kanun önünde eşitlik' ilkesini ilk kez bir hukuki metne dönüştürmüştür.
- CParis Antlaşması'nın metnine dahil edilmesi sebebiyle, Islahat Fermanı Türk hukuk tarihindeki ilk uluslararası garantili anayasa belgesi niteliğini kazanmıştır.
- DGayrimüslimlerin yerel yönetimlerdeki temsilini düzenleyen hükümleriyle, Osmanlı Devleti'nde merkeziyetçi yapıdan federal yapıya geçişin hukuki temelini oluşturmuştur.
- EPadişahın yasama üzerindeki mutlak otoritesini kaldırarak, Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye'nin bir parlamentoya dönüşmesini ve meşruti sisteme geçilmesini sağlamıştır.
Answer
Tanzimat Fermanı'nda bir vatan ödevi olarak düzenlenen askerlik yükümlülüğü, Islahat Fermanı ile gayrimüslim tebaa için bedel-i nakdi sistemine dönüştürülerek yükümlülükte eşitlik ilkesinden sapılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Islahat Fermanı'nın Tanzimat'ın 'herkes için zorunlu askerlik' (vatan hizmeti) idealinden geri adım atarak gayrimüslimlere bedelli askerlik (bedel-i nakdi) imkanı tanıdığını belirtir. Bu durum, Müslüman tebaa ile gayrimüslim tebaa arasında yükümlülükler noktasında hukuki bir eşitsizlik yaratmıştır ve fermanın en özgün akademik tartışma konularından biridir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tanzimat ve Islahat fermanları arasındaki tebaa hukukuna dayalı temel farklar ve askerlik yükümlülüğü.