Question

Difficulty: Medium1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan ederek Türk anayasa tarihinde yeni bir dönem başlatan 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, aynı zamanda devletin idari yapısına ilişkin de özgün düzenlemeler içermektedir. Bu anayasanın hükümleri ve Türk anayasa hukukundaki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası ile getirilen düzenlemelerden biridir?

  1. A
    Yürütme organını, yasama organından tamamen bağımsız bir 'Kabine Sistemi' (parlamenter sistem) şeklinde kurgulamıştır.
  2. Vilayetlere ve nahiyelere, yerinden yönetim (idari adem-i merkeziyet) ilkesi uyarınca geniş bir muhtariyet (özerklik) tanımıştır.Answer
  3. C
    Temel hak ve hürriyetleri, 'Hukuk-u Esasiye' başlığı altında kapsamlı bir şekilde güvence altına almıştır.
  4. D
    Anayasanın değiştirilemeyecek hükümlerini ilk kez belirleyerek 'sert anayasa' modelini benimsemiştir.
  5. E
    1876 Kanun-i Esasi'yi açıkça yürürlükten kaldırarak 'çift anayasalı' dönemi sona erdirmiştir.

Answer

1921 Anayasası, vilayetlere ve nahiyelere yerinden yönetim ilkesi doğrultusunda geniş bir muhtariyet tanımıştır.
Doğru seçenek olan yerinden yönetim ilkesi, 1921 Anayasası'nın en belirgin idari özelliğidir. Metin, merkezi yönetimin yetkilerini kısıtlayarak yerel birimlere (vilayetlere) kendi yerel işlerinde karar alma yetkisi ve özerklik (muhtariyet) tanımıştır. Bu durum, Türkiye'nin anayasa tarihindeki en geniş yerinden yönetim düzenlemesidir.

Step-by-Step Solution

1
1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) yapısal özelliklerini hatırla.
Anayasanın 'çerçeve' (kısa ve öz) ve 'yumuşak' (kolay değiştirilebilir) olduğunu, laik olmadığını ve temel haklar bölümü içermediğini tespit et.
Anayasanın genel karakterini bilmek yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.
2
Anayasanın 'yerinden yönetim' anlayışını incele.
Anayasanın 10-23. maddeleri arasında vilayet ve nahiye idaresine geniş yer verildiğini ve vilayetlerin 'şahsiyeti maneviye' (tüzel kişilik) ve 'muhtariyet' (özerklik) sahibi olduğunun belirtildiğini onayla.
Bu özellik, 1921 Anayasası'nı diğer Türk anayasalarından ayıran en özgün unsurlardan biridir.
3
Yürütme sistemi ve egemenlik anlayışını kontrol et.
Egemenliğin millete ait olduğunu ve 'Meclis Hükümeti Sistemi'nin uygulandığını (Kabine sistemi olmadığını) doğrula.
Kuvvetler birliği sisteminin parlamenter sistemden farkını ayırt etmek sorunun çeldiricilerini aşmak için gereklidir.

Key Concept

1921 Anayasası'nda İdari Adem-i Merkeziyet ve Muhtariyet

Alternative Method

Anayasa metinlerinin 'çerçeve' olup olmadığını kontrol etmek, temel haklar gibi geniş bölümlerin varlığını doğrudan sorgulamanızı sağlar. 1921'in tek çerçeve anayasa olduğunu bilmek birçok yanlış seçeneği elemenize yardımcı olur.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question