Türkiye’de eğitim sistemi, bireylerin toplumsal tabakalarda yer değiştirmesini sağlayan en önemli kanallardan biridir. Bu yer değiştirmeler, bireyin kendi yaşam süreci içinde gerçekleşebileceği gibi, ebeveynlerinin statüsüne kıyasla da ortaya çıkabilir.
I. Bir belediyede "zabıta memuru" olarak çalışan kişinin, dışarıdan üniversite bitirip girdiği sınavla aynı kurumda "müdür yardımcısı" kadrosuna atanması.
II. Asgari ücretle çalışan bir ailenin çocuğunun, devletin sunduğu eğitim olanaklarıyla tıp fakültesini bitirip "doktor" olarak göreve başlaması.
Bu iki durum, toplumsal hareketlilik türleri açısından sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
- Nesil içi dikey hareketlilik - Nesiller arası dikey hareketlilikAnswer
- BNesiller arası dikey hareketlilik - Nesil içi dikey hareketlilik
- CNesil içi yatay hareketlilik - Nesiller arası dikey hareketlilik
- DDikey hareketlilik - Yapısal hareketlilik
- ENesiller arası dikey hareketlilik - Yatay hareketlilik
Answer
İlk durum nesil içi dikey hareketlilik, ikinci durum ise nesiller arası dikey hareketliliktir.
Doğru yanıt olan seçenek, durumları zaman ve yön bağlamında hatasız eşleştirmiştir. Birinci örnekte memuriyetten müdürlüğe geçiş, bireyin kendi meslek hayatı sürerken gerçekleştiği için 'nesil içi' ve statü yükseldiği için 'dikey'dir. İkinci örnekte ise bir işçi çocuğunun doktor olması, babasının statüsüne göre bir yükseliş olduğu için 'nesiller arası dikey' hareketliliktir. Bu örnekler aynı zamanda Türkiye'de eğitimin liyakat (meritokrasi) ilkesi çerçevesinde bir toplumsal yükselme aracı olarak işlev gördüğünü kanıtlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Toplumsal hareketlilik; bireylerin veya grupların toplumsal tabakalar arasındaki yer değiştirmesidir ve zaman bağlamına göre nesil içi veya nesiller arası olarak ayrılır.