Question

Difficulty: MediumOsmanlı'dan Erken Cumhuriyet'e Kentleşme (1950 Öncesi)

Cumhuriyet’in ilanından itibaren Ankara'nın başkent yapılması ve 19321932 yılında kabul edilen "Jansen Planı" gibi uygulamalarla simgeleşen süreç, Erken Cumhuriyet Dönemi (19231923-19501950) kentleşme anlayışını yansıtmaktadır. Bu dönemdeki kentsel gelişim ve yönetim stratejileriyle ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Kentleşmenin temel itici gücü, tarımda makineleşme sonucunda kırsal alanlardan kente yönelen kitlesel nüfus hareketleridir.
  2. Kentleşme süreci, sanayileşmenin kendiliğinden bir sonucu olmaktan ziyade, devlet eliyle yürütülen bir idari ve ideolojik modernleşme projesi olarak tasarlanmıştır.Answer
  3. C
    Konut arzı büyük oranda, bu dönemde yaygınlaşan konut kooperatifleri ve toplu konut yatırımları ile dar gelirli kesimlere yönelik olarak sağlanmıştır.
  4. D
    Şehirlerin mekansal düzeni, Osmanlı Devleti'nden devralınan Ebniye Kanunu'nun sağladığı yapı ölçekli ve geleneksel kısıtlar çerçevesinde sürdürülmüştür.
  5. E
    Kentsel nüfus artışı, sanayi sektöründeki işgücü talebiyle toplam nüfus artış hızının çok üzerine çıkarak metropolleşme sürecini başlatmıştır.

Answer

Kentleşme süreci, sanayileşmenin kendiliğinden bir sonucu olmaktan ziyade, devlet eliyle yürütülen bir idari ve ideolojik modernleşme projesi olarak tasarlanmıştır.
Erken Cumhuriyet Dönemi'nde kentleşme, Batı'daki gibi sanayileşmenin kendiliğinden (spontan) bir sonucu olarak değil, yeni kurulan devletin modernleşme hedeflerini (laiklik, modern yaşam tarzı, rasyonel planlama) topluma aktarmak için kullandığı bilinçli bir araçtır. Ankara'nın bozkırda planlı bir şekilde inşa edilmesi bu 'mekan üzerinden modernleşme' projesinin en somut örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapma
19231923-19501950 arası dönemde Türkiye'de henüz kitlesel bir sanayileşme ve tarımda makineleşme (itici güç) bulunmamaktadır.
Kentleşmenin nedenini anlamak için dönemin ekonomik ve sosyal koşullarını belirlemek gerekir.
2
Kentleşme dinamiğini belirleme
Kentleşme, Ankara örneğinde olduğu gibi yeni devletin modern yüzünü temsil eden, planlı ve kamu eliyle yürütülen bir süreçtir.
Batı'daki sanayi odaklı kentleşme ile Türkiye'deki devlet odaklı kentleşme farkını ayırt etmek gerekir.
3
Yasal ve yapısal çerçeveyi değerlendirme
15801580 ve 22902290 sayılı yasalarla modern plancılık esaslarının getirildiği, kentsel büyümenin yavaş ve kontrol altında olduğu görülür.
Gecekondu veya metropolleşme gibi sonraki dönem kavramlarını elemek için yasal gelişmeleri bilmek önemlidir.

Key Concept

Erken Cumhuriyet Dönemi Devlet Güdümlü Kentleşme Paradigması

Practice More

Bu dönemdeki kentleşme politikalarının yasal zeminini oluşturan 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 2290 sayılı Belediye Yapı ve Yollar Kanunu arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question