Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa’nın girişimleriyle hazırlanan ve Osmanlı Devleti'nde merkezi otorite ile taşradaki güçlü yerel unsurlar arasındaki ilişkileri düzenleyen tarihli belge ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu metnin hukuksal niteliğini ve Türk anayasal tarihindeki yerini en doğru şekilde tanımlamaktadır?
- Padişahın mutlak yetkilerinin ilk kez sınırlandırıldığı, karşılıklı rıza ve taahhütlere dayanan bir 'misak' (sözleşme) niteliğindeki ilk anayasal belgedir.Answer
- BOsmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasası olup devletin yönetim şeklini parlamenter monarşi olarak yeniden yapılandırmıştır.
- CPadişahın tek taraflı iradesiyle halka çeşitli hak ve imtiyazlar tanıdığı, demokratikleşme sürecini başlatan ilk fermandır.
- DTali kurucu iktidar tarafından hazırlanan ve egemenliğin kaynağını hükümdardan alıp halk temsilcilerine devreden bir metindir.
- EAvrupa devletlerinin baskısıyla hazırlanan ve gayrimüslim tebaaya geniş haklar tanıyan uluslararası nitelikte bir sözleşmedir.
Answer
Padişahın mutlak yetkilerinin ilk kez bir 'misak' (sözleşme) yoluyla sınırlandırıldığı, karşılıklı rıza ve taahhütleri içeren ilk anayasal belgedir.
Sened-i İttifak (), Türk anayasal gelişme sürecinin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu belgenin en temel özelliği, padişahın o güne kadar mutlak ve sınırsız olan yetkilerinin, kendi rızasıyla da olsa ilk kez hukuken sınırlandırılmış olmasıdır. Padişah ile Ayanlar arasında akdedilen bu metin, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklediği için hukuksal olarak bir 'sözleşme' (misak) niteliğindedir. Bu yönüyle İngiliz hukuk tarihindeki Magna Carta () ile büyük benzerlik gösterir; her ikisi de hükümdarın gücünü yerel otoritelerle paylaştığı birer uzlaşı belgesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın 'Misak' (Sözleşme) Niteliği ve Anayasal Belge Ayrımı
Estimated Time:1m 30s