Examkin

Question

Difficulty: HardBaşkanlık Sistemi

Demokratik anayasa mühendisliği çalışmaları yürüten bir komisyon, yeni hazırlanacak anayasada 'sert kuvvetler ayrılığı' prensibini ve yürütme erkinin meşruiyetini doğrudan doğruya halktan aldığı 'tekçi yürütme' modelini eksiksiz biçimde hayata geçirmeyi planlamaktadır.

Bu teorik çerçevenin dışına çıkılmayacağı varsayıldığında, komisyonun anayasa metnine aşağıdaki hükümlerden hangisini dâhil etmesi beklenir?

  1. Yasama organının yürütmeyi güvensizlik oyu ile düşürme mekanizmasına sahip olmamasına karşılık, yürütmenin de yasama organına karşı fesih yetkisini kullanamamasıAnswer
  2. B
    Devlet başkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi kuralıyla birlikte, yürütme yetkisinin başkan ile meclise karşı siyasi sorumluluğu bulunan bir başbakan arasında paylaşılması
  3. C
    Tekçi yürütme anlayışının sistemde kriz yaratmasını önlemek amacıyla, devlet başkanına yasama organındaki tıkanıklıkları aşmak için meclisi fesih yetkisinin tanınması
  4. D
    Yürütme organının bütünlüğünü korumak adına, devlet başkanının kabinesini oluşturduktan sonra meclisten bir güvenoyu alarak göreve başlamasının zorunlu tutulması
  5. E
    Kuvvetler arasında iş birliğini tesis etmek üzere, yürütme organı üyelerinin meclis genel kuruluna katılarak doğrudan kanun tasarısı sunabilme ve savunabilme yetkisiyle donatılması

Answer

Yasama organının yürütmeyi güvensizlik oyu ile düşürme mekanizmasına sahip olmamasına karşılık, yürütmenin de yasama organına karşı fesih yetkisini kullanamaması anayasal bir zorunluluktur.
Başkanlık sisteminin temelini oluşturan sert kuvvetler ayrılığı ilkesi, yasama ve yürütme organlarının organik ve işlevsel bağımsızlığını esas alır. Yürütme tek kişiden (başkan) oluşur ve meşruiyetini doğrudan halktan aldığı için yasama meclisine karşı siyasi bir sorumluluğu yoktur; dolayısıyla meclis tarafından 'güvensizlik oyu' ile düşürülemez. Organik bağımsızlığın karşılıklı bir sonucu olarak, yürütmenin başı da yasama organının hukuki varlığına 'fesih yetkisi' ile son veremez. Bu durum sistemin asli kurucu unsurudur.

Step-by-Step Solution

1
Komisyonun benimsediği teorik modeli tanımlama
'Sert kuvvetler ayrılığı' ve 'tekçi yürütme' prensipleri, siyaset biliminde saf Başkanlık Sisteminin kurucu unsurlarıdır.
Sistemin teorik altyapısını doğru tespit etmek, hangi anayasal kuralların geçerli olacağını belirlemenin ilk adımıdır.
2
Başkanlık sisteminde yasama-yürütme ilişkisini ve organların bağımsızlığını analiz etme
Başkanlık sisteminde organlar birbirinden organik olarak tam bağımsızdır; yürütme gücü meşruiyetini yasamadan (meclisten) değil, doğrudan halktan alır.
Bu bağımsızlık, güçlerin birbirlerine karşı kullanabilecekleri siyasi silahların (görevden alma veya meclisi yenileme) dışlanmasını gerektirir.
3
Sistem mantığını seçeneklerle eşleştirme
Güvensizlik oyu (yasamanın yürütmeyi düşürmesi) ve fesih yetkisinin (yürütmenin yasamayı dağıtması) karşılıklı olarak reddedildiği seçenek sistemin doğasıyla eşleşir.
Diğer seçeneklerde yer alan ikili yürütme, güvenoyu, kanun tasarısı sunma ve fesih yetkisi gibi kurumlar parlamenter veya yarı başkanlık sistemlerine ait yumuşak kuvvetler ayrılığı refleksleridir.

Key Concept

Sert Kuvvetler Ayrılığı ve Başkanlık Sistemi
Rate this question

Topics

Başkanlık Sistemi

More questions from this topic