Question

Difficulty: MediumToplumsal Kurum Kavramı ve Özellikleri

Toplumsal kurumlar; toplumun sürekliliğini sağlayan, belirli toplumsal ihtiyaçları karşılamak üzere örgütlenmiş, yaptırım gücü olan ve zaman içerisinde kökleşen kalıcı yapılardır.

Sosyolojik bir bakış açısıyla toplumsal kurumların genel özellikleri ve işleyişi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kurumlar, bireylere toplum tarafından onaylanmış hazır davranış kalıpları sunarak toplumsal düzeni sağlarlar.
  2. Her toplumsal kurum, sadece bireyler ve toplum tarafından önceden belirlenmiş ve amaçlanmış işlevleri yerine getirir.Answer
  3. C
    Toplumsal kurumlar, bireysel iradenin ötesinde bir varlık kazanarak kuşaktan kuşağa aktarılan nesnel yapılardır.
  4. D
    Kurumlar arasında işlevsel bir bağımlılık söz konusudur; bir kurumdaki değişim diğerlerini de etkileyebilir.
  5. E
    Toplumsal kurumlar, kendilerini koruma ve sürdürme eğilimleri nedeniyle zaman zaman toplumsal değişime direnç gösterebilirler.

Answer

Toplumsal kurumların sadece amaçlanan işlevleri yerine getirdiğini savunan ifade yanlıştır; çünkü kurumlar hem açık (manifest) hem de gizli (latent) işlevlere sahiptir.
Toplumsal kurumlar, Robert Merton tarafından kavramsallaştırılan iki tür işlev yürütürler. 'Açık işlevler' (manifest functions), kurumun kurulma amacı olan, bilinen ve beklenen sonuçlardır. Ancak kurumlar aynı zamanda 'gizli işlevlere' (latent functions) de sahiptir; bunlar bilinçli olarak amaçlanmayan ancak kurumun işleyişi sonucu ortaya çıkan dolaylı sonuçlardır. Bu nedenle kurumların 'sadece' amaçlanan işlevleri yerine getirdiğini söylemek sosyolojik olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal kurumların özelliklerini analiz etme
Kurumların kalıcılık, normatif yapı, ihtiyaç karşılama ve nesnellik gibi özelliklere sahip olduğu saptanır.
Sorunun kökünde yanlış olan özelliği bulmak için genel literatür bilgilerinin doğrulanması gerekir.
2
İşlevsellik kavramını değerlendirme
Robert Merton'ın işlevselci kuramdaki katkısı hatırlanır: Açık işlev (amaçlanan) ve Gizli işlev (amaçlanmayan).
Kurumların sadece bilinen amaçlarla sınırlı olmadığını, yan etkiler veya dolaylı sonuçlar (işlevler) ürettiğini anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Kurumların 'sadece' amaçlanan işlevlere sahip olduğunu savunan seçeneğin bilimsel gerçeklikle çeliştiği belirlenir.
Sosyolojide 'sadece', 'tek', 'mutlak' gibi sınırlayıcı ifadeler genellikle teorik çeşitliliği göz ardı eder ve hatalıdır.

Key Concept

Toplumsal Kurumların Açık ve Gizli İşlevleri

Practice More

Robert Merton'ın açık ve gizli işlev ayrımını eğitim veya din kurumu üzerinden somut örneklerle pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question