Question

Difficulty: HardKuruluş ve Hukuki Statü

Türkiye’nin idari teşkilat yapısında 'ilin' hem merkezi yönetimin taşra birimi hem de bir mahalli idare birimi olarak ikili bir karakter sergilemesi, il özel idarelerinin kuruluş sürecini ve hukuki konumunu diğer mahalli idarelerden ayırmaktadır. Bu idari ve hukuki çerçeve dikkate alındığında, il özel idaresinin kuruluşu ve statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mülki idare bölümü olan ilin teşkil edilmesine yönelik yasal düzenlemenin yürürlüğe girişiyle birlikte, ilgili mahalli idare birimi de herhangi bir ek idari tasarruf gerekmeksizin kamu tüzel kişiliği kazanır.Answer
  2. B
    Büyükşehir belediyesi statüsü kazanan illerde il özel idaresi tüzel kişiliğini korumakla birlikte, tüm idari ve mali yetkileri büyükşehir belediyesi bünyesindeki birimlere devredilir.
  3. C
    İl özel idaresinin karar organı olan il genel meclisinin başkanlık görevi, kurumun yürütme organı olan vali tarafından doğal üye sıfatıyla icra edilir.
  4. D
    Anayasa'nın 127. maddesinde öngörülen özerklik ilkesi uyarınca il özel idareleri, 'siyasi yerinden yönetim' kuruluşu oldukları için merkezi yönetimin denetim yetkisi dışında bırakılmıştır.
  5. E
    Yeni kurulan bir ilde il özel idaresinin kamu tüzel kişiliği kazanabilmesi için, il genel meclisi üyelerinin seçilmesini takiben İçişleri Bakanlığınca onaylanan bir kuruluş senedinin Resmî Gazete'de yayımlanması şarttır.

Answer

İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliğinin, ilin kurulmasına dair kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte ek bir idari işleme gerek kalmaksızın kazanıldığını belirten ifade doğrudur.
İl özel idaresinin kamu tüzel kişiliği, 5302 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca ilin kurulmasına dair kanunla birlikte doğar. İlin hukuki varlığı kanunla tesis edildiği için, bu ilin sınırları içinde görev yapacak yerel yönetim birimi olan il özel idaresi de aynı kanunla ve başka bir idari karara (Cumhurbaşkanı kararı, tüzük vb.) gerek duyulmaksızın kurulmuş sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal ve yasal dayanağın belirlenmesi
Anayasa'nın 127. maddesi ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 4. maddesi temel alınmıştır.
Kurumun hukuki varlığının hangi normatif düzenlemeye dayandığını tespit etmek gerekir.
2
Kuruluş usulünün incelenmesi
İl özel idaresinin, mülki bir birim olan ilin kurulmasına dair kanunla kurulduğu saptanmıştır.
Belediyelerin aksine, il özel idarelerinin doğrudan yasama tasarrufuyla (kanunla) kurulduğunu anlamak önemlidir.
3
Büyükşehir statüsünün etkisinin değerlendirilmesi
Büyükşehirlerde il özel idarelerinin kaldırıldığı (tüzel kişiliğin sona erdiği) tespit edilmiştir.
Güncel idari yapıda bu idarelerin nerede bulunup nerede bulunmadığını ayırt etmek sorunun çeldiricilerini elemeyi sağlar.

Key Concept

İl özel idaresinin kuruluşu ve mülki idare ile olan doğrudan kanuni bağı.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question