Question

Difficulty: MediumKentin Ekonomik ve İdari Kriterleri

Kent yerleşmelerini kırsal yerleşmelerden ayırt etmek için kullanılan kriterler; demografik, idari, ekonomik ve sosyolojik olmak üzere farklı boyutlarda ele alınmaktadır. Bir yerleşmenin yasal statüsü veya nüfus miktarı bazen kentsel bir nitelik taşısa da, o yerleşmenin yapısal dönüşümünü ifade eden işlevsel özellikler farklılık gösterebilir.

Buna göre, bir yerleşmenin kentsel karakter kazanmasında belirleyici olan ekonomik kriterler uyarınca, aşağıdakilerden hangisi bir yerleşmeyi 'kent' yapan temel unsurdur?

  1. A
    Yerleşmenin mülki idare bölümlenmesi içinde il veya ilçe merkezi statüsünde bulunması
  2. Yerleşmedeki temel üretim faaliyetlerinin tarımdan sanayi ve hizmetler (tarım dışı üretim) sektörlerine kaymış olmasıAnswer
  3. C
    53935393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca nüfusun 5.0005.000 ve üzerinde olması sebebiyle belediye teşkilatının kurulması
  4. D
    442442 sayılı Köy Kanunu'na göre belirlenen sınırların üzerinde bir nüfus yoğunluğuna ve bitişik konut dokusuna sahip olunması
  5. E
    Yerleşme içinde yaşayan bireylerin geleneksel değerler yerine rasyonel ve kentsel yaşam tarzını benimsemiş olması

Answer

Yerleşmedeki temel üretim faaliyetlerinin tarımdan sanayi ve hizmetler (tarım dışı üretim) sektörlerine kaymış olması
Ekonomik kriterler, bir yerleşmenin fonksiyonel yapısına odaklanır. Kentler, üretimin birincil sektörden (tarım) ikincil (sanayi) ve üçüncül (hizmet) sektörlere kaydığı, karmaşık pazar ilişkilerinin ve uzmanlaşmış bir iş bölümünün bulunduğu yerleşmelerdir. Bu nedenle temel geçim kaynağının tarım dışı olması, yerleşmenin ekonomik olarak kentsel nitelik kazandığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kriter Gruplarını Ayırt Etme
Kent tanımı yapılırken; nüfus miktarı (demografik), yönetim şekli (idari), üretim biçimi (ekonomik) ve sosyal yapı (sosyolojik) kriterleri ayrıştırılır.
Soruda özellikle 'ekonomik' kriter vurgulandığı için diğer boyutların elenmesi gerekir.
2
Ekonomik Kriterin İçeriğini Analiz Etme
Ekonomik anlamda bir yerleşmenin kent sayılması için 'uzmanlaşmış iş bölümü' ve 'tarım dışı üretim' (sanayi ve hizmetler) baskın olmalıdır.
Kentler, kırsalın aksine temel geçim kaynağının toprak ve tarım olmadığı mekanlardır.
3
Yasal ve İdari Statüleri Eleme
Belediye kanunu (53935393) veya mülki idare yapısı (valilik/kaymakamlık) yönetsel kararlara dayalıdır ve ekonomik yapıyı doğrudan garanti etmez.
Bazı idari merkezlerin ekonomik olarak hala tarıma dayalı olabileceği (tarım kenti/kasabası) gerçeği göz ardı edilmemelidir.

Key Concept

Kentin Ekonomik Tanımı (Tarım Dışı Üretim ve İş Bölümü)

Practice More

Kentleşme ve kentlileşme arasındaki farkları, özellikle 1950 sonrası Türkiye örneği üzerinden incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question