Siyasal bir ideoloji olarak ekolojizm, çevre sorunlarına yönelik yaklaşımlarında 'sığ' ve 'derin' olmak üzere iki temel ana akıma ayrılmaktadır. Sığ ekoloji (çevrecilik); mevcut sosyo-ekonomik sistemin sınırları içerisinde kalarak 'sürdürülebilir kalkınma' ve teknolojik çözüm önerileriyle 'insan merkezli' (antroposentrik) bir koruma stratejisi izler. Buna karşın derin ekoloji; James Lovelock'un 'Gaia Hipotezi' ile paralellik gösteren bütüncül bir perspektifle, insanın doğa üzerindeki tahakkümünü reddeden ve ontolojik bir kopuşu temsil eden 'ekosistem merkezli' (ekosantrik) bir dönüşümü savunur.
Bu bağlamda, derin ekoloji perspektifine göre ekosantrik bir anlayışa geçişin temel felsefi dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- ADoğal kaynakların gelecek nesillerin refahını güvence altına alacak şekilde rasyonel ve verimli bir biçimde yönetilmesinin sağlanması
- Biyosferin her bir parçasının, yaşamın zenginliği ve çeşitliliği içindeki işlevi gereği ahlaki bir statüye sahip olduğu ve doğanın insanın amaçlarından bağımsız bir 'içsel değere' (intrinsic value) sahip olduğunun kabul edilmesiAnswer
- CÇevresel maliyetlerin piyasa fiyatlarına dahil edilmesi ve yeşil vergiler yoluyla ekonomik büyümenin ekolojik dengeyle uyumlu hale getirilmesi
- DEkolojik yıkımın temel kaynağı olan toplumsal hiyerarşilerin ve insanın insan üzerindeki tahakkümünün ortadan kaldırılarak özyönetimsel bir yapının kurulması
- EÜretim araçlarının kamusal mülkiyetinin sağlanarak, kâr odaklı sermaye birikim rejiminin doğa üzerindeki yıkıcı etkisinin devrimci bir yöntemle durdurulması
Answer
Doğanın ve içindeki tüm varlıkların, insanın ihtiyaçlarından bağımsız bir 'içsel değere' (intrinsic value) sahip olduğunun kabul edilmesi ve biyomerkezli eşitlik anlayışının benimsenmesi.
Derin ekolojiyi diğer yeşil akımlardan ve sığ çevrecilikten ayıran en temel özellik, doğanın insan faydasından bağımsız olarak kendi başına bir ahlaki değere sahip olduğu (içsel değer) ve biyosferdeki tüm parçaların eşit yaşama hakkına sahip olduğu (biyomerkezli eşitlik) düşüncesidir. Bu yaklaşım, James Lovelock'un yeryüzünü canlı bir bütün olarak gören Gaia Hipotezi ile felsefi bir uyum içerisindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçsel Değer (Intrinsic Value) ve Ekosantrizm
Estimated Time:2m 30s