Türk anayasa tarihinin başlangıcı kabul edilen Sened-i İttifak (1808), Padişah II. Mahmud ile taşradaki güçlü yerel otoriteler (Ayanlar) arasında akdedilmiştir. Bu metnin, padişahın uyruklarına tek taraflı olarak haklar tanıdığı Tanzimat Fermanı'ndan (1839) ayrılan en temel hukuki yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- İki taraflı bir irade uyuşmasına dayanan bir "sözleşme" (misak) niteliği taşımasıAnswer
- BOsmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasası (Kanun-i Esasi) olarak hukuk sistemine dahil olması
- CBatılı devletlerin doğrudan müdahalesi ve diplomatik baskıları sonucunda hazırlanmış olması
- DEgemenlik yetkisinin padişahtan alınarak doğrudan halk iradesine devredilmesini öngörmesi
- EPadişahın mutlak veto yetkisini hukuksal olarak tamamen ortadan kaldırması
Answer
Sened-i İttifak'ın Tanzimat Fermanı'ndan en temel farkı, iki taraflı bir irade beyanına dayanan bir sözleşme (misak) niteliğinde olmasıdır.
Sened-i İttifak, Türk hukuk tarihinde padişahın yetkilerini Ayanlar karşısında sınırlayan ve her iki tarafın imzasına dayanan bir 'sözleşme' (misak) örneğidir. Bu yönüyle, İngiliz tarihindeki Magna Carta Libertatum'a (1215) en çok benzeyen belgedir. Tanzimat Fermanı ise padişahın kendi rızasıyla uyruklarına haklar tanıdığı tek taraflı bir 'lütuf' işlemidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Misak (Sözleşme) vs. Ferman (Lütuf)
Estimated Time:55s