Question

Difficulty: MediumKişi Hakları: Düşünce, İfade ve İnanç Hürriyetleri

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Düşünce ve Kanaat Hürriyeti" (m.25m. 25) ile "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" (m.26m. 26) karşılaştırıldığında, bu iki hürriyetin anayasal koruma ve sınırlama rejimi bakımından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Düşünce ve kanaat hürriyetinin savaş ve olağanüstü hallerde dahi dokunulamayan "çekirdek haklar" arasında yer alarak mutlak bir korumaya sahip olması; ifade hürriyetinin ise belirli sebeplerle kanunla sınırlanabilmesiAnswer
  2. B
    Düşünce ve kanaat hürriyetinin genel sınırlama hükümleri uyarınca sınırlanabilmesi, ifade hürriyetinin ise yalnızca Anayasa'nın 2626. maddesinde sayılan özel sebeplerle kısıtlanabilmesi
  3. C
    İfade hürriyetinin bir "negatif statü hakkı" olmasına karşın, düşünce ve kanaat hürriyetinin devletten hizmet talep etmeyi içeren bir "pozitif statü hakkı" olarak düzenlenmiş olması
  4. D
    Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması usulüne göre, her iki hürriyetin de olağan dönemlerde doğrudan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kısıtlanabilmesi
  5. E
    Düşünce ve kanaat hürriyetinin sadece Türk vatandaşlarına tanınan bir "siyasi hak" olması, ifade hürriyetinin ise herkes için geçerli bir "kişi hakkı" olması

Answer

Düşünce ve kanaat hürriyetinin mutlak/çekirdek hak niteliğinde olması, buna karşın ifade hürriyetinin sınırlanabilir olması temel farktır.
Düşünce ve kanaat hürriyeti (m.25m. 25), Anayasa'nın 1515. maddesinde düzenlenen 'çekirdek haklar' arasındadır; yani savaş veya olağanüstü hallerde bile bu hakkın özüne dokunulamaz, kişi düşüncelerini açıklamaya zorlanamaz. Ancak düşüncenin dış dünyaya yansıtılması olan ifade hürriyeti (m.26m. 26), Anayasa'da belirtilen özel sebeplerle sınırlanabilen bir haktır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa m. 25 ve m. 26 içeriklerini analiz etme
Düşünce hürriyetinin (m. 25) kimsenin düşüncelerini açıklamaya zorlanamayacağını belirttiği, ifade hürriyetinin (m. 26) ise açıklama ve yayma hakkını tanıdığı görülür.
Hakların kapsamını belirlemek için temel maddelere bakılmalıdır.
2
Anayasa m. 15 (Olağanüstü haller) hükmünü uygulama
m. 15/2 uyarınca 'kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz' hükmünün savaş/OHAL durumunda dahi dokunulamaz olduğu tespit edilir.
Hangi hakların mutlak (çekirdek) hangilerinin sınırlanabilir olduğunu anlamak için m. 15 kritiktir.
3
Sınırlama rejimlerini karşılaştırma
Düşünce ve kanaat hürriyetinin hiçbir sınırlama sebebine tabi olmadığı, ifade hürriyetinin ise milli güvenlik ve kamu düzeni gibi sebeplerle sınırlanabildiği sonucuna varılır.
İki hak arasındaki temel hukuki ayrım çizgisi budur.

Key Concept

Temel Hakların Çekirdek Alanı ve Mutlak Haklar
Estimated Time:50s
Rate this question