Türk hukuk tarihinin anayasal belgelerinden biri olan ve Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın öncülüğünde hazırlanan 1808 tarihli metin, padişahın otoritesini bir uzlaşma zeminine oturtmuştur. Bu metnin, Osmanlı'daki diğer fermanlardan (Tanzimat ve Islahat) ayrılan ve Batı dünyasındaki "Magna Carta Libertatum" ile paralel bir mantıkla değerlendirilmesini sağlayan temel ayırt edici niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın tek taraflı iradesi yerine, merkezi otorite ile taşradaki güç odakları arasında gerçekleşen karşılıklı bir "misak" (sözleşme) olmasıAnswer
- BOsmanlı Devleti'nin devlet teşkilatını modern esaslara göre kuran ilk "şekli anayasa" olma özelliği taşıması
- CHukuk devleti ilkesine geçişin ilk adımı olarak tüm uyruklara can, mal ve namus güvenliği garantisi vermesi
- DYasama yetkisinin padişahtan alınarak temsil esasına dayalı bir meclise devredilmesini öngörmesi
- EEgemenliğin kaynağını ilahi referanslardan koparıp doğrudan halkın iradesine dayandırması
Answer
Sened-i İttifak'ın temel ayırt edici niteliği, padişahın yetkilerini tek taraflı bir iradeyle değil, Ayanlarla yapılan karşılıklı bir sözleşme (misak) sonucunda sınırlandırmış olmasıdır.
Doğru yanıt, belgenin padişah ile başka bir güç odağı arasında gerçekleşen karşılıklı bir sözleşme niteliğinde olmasını belirten seçenektir. Sened-i İttifak, Osmanlı padişahının mutlak otoritesini bir uzlaşma metniyle sınırladığı tek belgedir ve bu yönüyle 1215 Magna Carta ile büyük benzerlik taşır. Her iki belgede de hükümdar, kendisine rakip olan güç odaklarıyla (Baronlar/Ayanlar) anlaşma masasına oturmuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Misak (Sözleşme) Niteliği
Estimated Time:1m 30s