Examkin

Question

Difficulty: Very hardToplumsal Yapı Kavramı ve Temel Özellikleri

Sosyolojik bir kategori olarak toplumsal yapı; toplumu oluşturan parçaların atomistik bir toplamı olmaktan ziyade, bu parçaların birbirleriyle olan dinamik ve nispeten istikrarlı ilişkiler sistemidir. Bu sistem, bireylerin somut varlıklarından bağımsız bir ontolojik özerkliğe sahipmiş gibi işleyerek kuşaklar boyu aktarılır. Toplumsal yapının bu soyut ve birey-üstü niteliği göz önüne alındığında, yapının zaman içindeki demografik değişimlere rağmen "nispi istikrarını" ve kimliğini koruyabilmesinin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplumsal değer ve normların, bireylerin psikolojik süreçlerinden tamamen bağımsız biyolojik bir miras olarak yeni kuşaklara aktarılması
  2. Kurumsallaşmış statü ve rol ağlarının, belirli aktörlerin varlığından bağımsız birer yapısal beklentiler seti olarak süreklilik arz etmesiAnswer
  3. C
    Maddi kültürdeki teknolojik dönüşümlerin, toplumsal yapının tüm kurumlarını aynı hızda ve eşzamanlı olarak değiştirerek bir denge durumu yaratması
  4. D
    Toplumsal tabakalaşma sisteminin, bireylerin anlık öznel tercihlerine ve yeteneklerine göre her kuşakta tamamen sıfırdan inşa edilmesi
  5. E
    Toplumsal kurumların, sadece bireylerin rasyonel çıkarlarını maksimize etmek amacıyla kurdukları geçici ve atomistik sözleşmelerden ibaret olması

Answer

Toplumsal yapının sürekliliğini sağlayan asıl unsur, statü ve rol ağlarının kurumsallaşarak bireylerden bağımsız bir yapısal beklentiler seti olarak varlığını sürdürmesidir.
Toplumsal yapı, toplumu oluşturan unsurların örgütlenmiş ve istikrarlı bütünüdür. Bu yapının 'birey-üstü' karakteri, yapının bir iskelet gibi sabit kalırken içindeki aktörlerin değişebilmesinden kaynaklanır. Bu sürekliliği mümkün kılan ise statü ve rollerin kurumsallaşmış olmasıdır; yani bir öğretmen veya memur emekli olduğunda o 'konum' ve o konumdan beklenen 'davranış kalıpları' yok olmaz, yeni bir birey tarafından devralınır. Bu durum yapının kimliğini korumasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Toplumsal yapı kavramının temel özelliklerini analiz etme
Yapının dışsallık, zorlayıcılık, süreklilik ve bütünlük özelliklerine sahip olduğu saptanır.
Soruda vurgulanan 'birey-üstü' ve 'soyut iskelet' özellikleri, yapının bireylere indirgenemeyeceğini gösterir.
2
Süreklilik mekanizmasını değerlendirme
Bireyler (aktörler) ölümlü ve geçiciyken, işgal ettikleri makamların (statülerin) ve bu makamlardan beklenen davranışların (rollerin) kalıcı olduğu anlaşılır.
Toplumsal yapı, içindeki insanlar değişse de 'kurumsallaşma' sayesinde iskeletini korur.
3
Seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşma
Biyolojik miras, teknolojik eşzamanlılık veya bireysel sözleşme gibi açıklamaların sosyolojik yapı tanımıyla çeliştiği görülür.
Doğru seçenek, yapının 'kurumsallaşmış statü-rol ağları' üzerinden kendini yeniden ürettiğini ifade etmektedir.

Key Concept

Toplumsal Yapının Nesnelliği ve Yeniden Üretimi

Practice More

Toplumsal yapının maddi (ekonomik, demografik) ve manevi (kültürel, normatif) unsurları arasındaki etkileşimi inceleyen soruları çözünüz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Toplumsal Yapı Kavramı ve Temel Özellikleri

More questions from this topic