Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak yetkilerini kısıtlayan ilk belge olan Sened-i İttifak, anayasa hukuku doktrininde teknik anlamda bir 'anayasa' olarak değil, bir 'anayasal belge' olarak kabul edilir. Bu belgenin hazırlanış usulü ve içeriği dikkate alındığında, Sened-i İttifak'ın bir anayasa sayılmamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin temel kuruluşunu, organlarını ve vatandaşların temel haklarını düzenleyen sistematik, bütüncül ve üstün bir hukuk metni niteliği taşımamasıAnswer
- BHazırlanış sürecinde taşradaki yerel güçlerin (Ayanlar) görüşlerinin hiçbir şekilde dikkate alınmamış olması
- CSadece Padişah II. Mahmud'un tek taraflı iradesini yansıtan bir ferman (lütuf belgesi) niteliğinde olması
- DAsli kurucu iktidar tarafından hazırlanmış, değiştirilemez hükümler içeren bir toplumsal sözleşme olması
- EBelgenin içeriğinin sadece askerî disiplin ve ordu düzenine dair hükümlerle sınırlandırılmış olması
Answer
Sened-i İttifak'ın bir anayasa sayılmamasının temel nedeni, devletin temel kuruluşunu, organlarını ve vatandaşların temel haklarını düzenleyen sistematik, bütüncül ve üstün bir hukuk metni niteliği taşımamasıdır.
Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinde iktidarı sınırlayan ilk metin olması hasebiyle 'anayasal' niteliktedir. Ancak modern anlamda bir anayasa; devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını belirleyen, bu organların birbirleriyle ilişkisini düzenleyen ve temel hakları güvence altına alan sistematik ve üstün bir metindir. Sened-i İttifak ise sadece Padişah ve Ayanlar arasındaki sınırlı bir uzlaşıyı (Misak) yansıttığı ve bu kapsama sahip olmadığı için sadece bir anayasal belge olarak kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Anayasal Belge ve Anayasa Ayrımı
Alternative Method
Belgeyi Magna Carta Libertatum ile kıyaslayarak (sözleşme/misak benzerliği) anayasa kriterlerini test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s