Examkin

Question

Difficulty: HardTürk Siyasal Kültürünün Temel Özellikleri

Türk siyasal hayatında, 'devletin bekası' kavramının bireysel hak ve özgürlüklerin önünde tutulması ve siyasal aktörlerin meşruiyetlerini büyük oranda devlet otoritesiyle kurdukları ilişki üzerinden tanımlamaları, Türk siyasal kültürünün köklü bir özelliğidir. Şerif Mardin'in 'Merkez-Çevre' ilişkileri analizi ışığında, merkezin (bürokratik ve askeri elit) çevreye (geleneksel taşra ve dini yapılar) karşı takındığı 'vesayetçi' tutumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çevrenin temsil ettiği yerel ve geleneksel değerlerin, devletin hedeflediği modernleşme ve sekülerleşme projesine yönelik bir tehdit veya gericilik unsuru olarak görülmesiAnswer
  2. B
    Tebaa kültürünün yerini tamamen katılımcı ve demokratik bir vatandaşlık bilincine bırakması sonucunda merkezin otoritesine duyulan toplumsal ihtiyacın ortadan kalkması
  3. C
    1950 seçimleriyle (Beyaz İhtilal) birlikte çevrenin merkezi tamamen kontrol altına alarak bürokratik vesayeti tüm kurumsal mekanizmalardan kalıcı olarak temizlemiş olması
  4. D
    Takrir-i Sükun Kanunu'nun çevre üzerindeki baskıcı etkisinin, toplumsal uzlaşıyı ve siyasal çoğulculuğu Türkiye'de kalıcı bir siyasal kültür haline getirmesi
  5. E
    Merkez ile çevre arasındaki çatışmanın sadece ekonomik sınıfsal temellere dayanması ve kültüdeki seküler-muhafazakar dualizmin siyasal tercihlerde rol oynamaması

Answer

Çevrenin temsil ettiği yerel ve geleneksel değerlerin, devletin hedeflediği modernleşme ve sekülerleşme projesine yönelik bir tehdit veya gericilik unsuru olarak görülmesi
Türk siyasal kültüründe devletin toplum üzerindeki üstünlüğü, merkezin kendisini modernleşmenin yegane temsilcisi ve koruyucusu olarak tanımlamasına yol açmıştır. Şerif Mardin'in analizine göre merkez, çevreyi (halkı/taşrayı) modernleşme önünde bir engel veya kontrol edilmesi gereken 'geleneksel' bir unsur olarak görmüş; bu durum siyasal hayatın bir 'vesayet' ilişkisi içinde şekillenmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Devlet-merkezli yapı ve 'Güçlü Devlet' geleneğini analiz etme
Osmanlı'dan devralınan mirasta devletin toplumdan bağımsız ve üstün bir konumda olduğu belirlenir.
Türk siyasal kültürünün temelinde yatan 'devletin bekası' önceliğini anlamak için gereklidir.
2
Şerif Mardin'in 'Merkez-Çevre' kuramını uygulama
Merkezin bürokratik/askeri elitleri, çevrenin ise taşra/geleneksel yapıları temsil ettiği saptanır.
Türkiye'deki siyasal kutuplaşmanın kültürel ve tarihsel kökenlerini tespit etmek için bu kuram esastır.
3
Merkezin çevreye yönelik 'vesayet' mantığını değerlendirme
Merkezin kendisini modernleşme (Batılılaşma/Sekülerleşme) projesinin tek meşru yürütücüsü olarak gördüğü anlaşılır.
Vesayetçi tutumun gerisindeki 'tehdit algısı' ve 'rehberlik' iddiasını ortaya koyar.
4
Doğru gerekçeyi belirleme
Çevrenin değerlerinin merkezin projesine aykırı (irticacı/gerici) görülmesi temel nedendir.
Siyasal kültürdeki elit-kitle kopukluğunun ve ideolojik dualizmin temelini bu algı oluşturur.

Key Concept

Merkez-Çevre İlişkileri ve Kültürel Dualizm

Practice More

Şerif Mardin'in 'Merkez-Çevre' kuramının modern Türkiye'deki siyasal partilerin sosyolojik tabanıyla ilişkisini inceleyen bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türk Siyasal Kültürünün Temel Özellikleri

More questions from this topic