Examkin

Question

Difficulty: HardÇoğulcu Demokrasi ve Poliarşi

Çağdaş demokratik sistemlerin kurumsal yapılarını inceleyen bir araştırmacı, iki farklı modeli şu şekilde karşılaştırmıştır:

I. Model: Siyasal iktidar, seçimleri kazanan partinin elinde yoğunlaşır ve yürütme ile yasama arasında katı bir güçler ayrılığı bulunmaz. Karar alma süreçleri hızlı işler ancak sivil toplumdaki farklı kesimlerin iktidarı sınırlandırma kapasitesi oldukça zayıftır.

II. Model: Toplumdaki çatışan çıkarlar, çok sayıda özerk baskı grubu aracılığıyla siyasal alana taşınır. Karar alma süreçleri, bu gruplar arasındaki müzakereye ve iktidarın dağıtılmasını sağlayan güçler ayrılığı esasına dayanır. Devlet, bu süreçte sadece rekabet kurallarını belirleyen ve uygulayan bir hakem konumundadır.

Robert Dahl'ın 'poliarşi' kavramsallaştırması ve demokrasi teorileri göz önüne alındığında, bu iki modelle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. I. Model çoğunlukçu (Westminster) demokrasiyi ifade ederken; II. Model, örgütlenme özerkliği ve ifade özgürlüğü gibi kurumsal güvencelere dayanan çoğulcu demokrasiyi (poliarşi) yansıtmaktadır.Answer
  2. B
    Her iki model de temelde çoğulcu demokrasinin özelliklerini taşır; ancak I. Modelde karar alma süreçleri daha hızlı olduğu için poliarşik kurumsallaşma daha ileri düzeydedir.
  3. C
    II. Modelde kararların farklı grupların uzlaşmasına dayanması, aslında gücün seçkin bir azınlığın tekeline girmesini savunan elitist demokrasi teorisinin uygulanmasıdır.
  4. D
    II. Modelde yer alan özerk baskı gruplarının temel amacı siyasal iktidarı doğrudan ele geçirmek olduğundan, bu yapı zamanla sistemi I. Modele dönüştürür.
  5. E
    II. Modelin ideal bir poliarşiye ulaşabilmesi için, sivil toplumdaki tüm özerk yapıların devlet kontrolünde birleştirilerek ideolojik çatışmaların tamamen ortadan kaldırılması zorunludur.

Answer

I. Model çoğunlukçu (Westminster) demokrasiyi ifade ederken; II. Model, örgütlenme özerkliği ve ifade özgürlüğü gibi kurumsal güvencelere dayanan çoğulcu demokrasiyi (poliarşi) yansıtmaktadır.
Verilen parçada I. Model, iktidarın tek bir partide yoğunlaştığı, güçler ayrılığının zayıf olduğu ve kararların hızlı alındığı çoğunlukçu (Westminster) demokrasiyi tanımlamaktadır. II. Model ise, iktidarın dağıtıldığı, çatışan çıkarların özerk baskı grupları aracılığıyla temsil edildiği ve devletin hakem rolü üstlendiği çoğulcu demokrasiyi anlatmaktadır. Robert Dahl, bu çoğulcu yapının modern temsili demokrasilerdeki kurumsallaşmış karşılığını 'poliarşi' olarak adlandırmış ve bunun gerçekleşebilmesi için örgütlenme özerkliği, ifade özgürlüğü gibi güvencelerin şart olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle doğru seçenek, modelleri siyaset bilimi literatürüne uygun eşleştiren ve Dahl'ın kavramsal çerçevesini doğru yansıtan ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
I. Modelin özelliklerini analiz etme
İktidarın tek bir partide yoğunlaşması ve zayıf güçler ayrılığı vurgusu, sistemin çoğunlukçu (Westminster) demokrasi modeli olduğunu gösterir.
Çoğunlukçu modelde temel amaç, çoğunluğu elde eden partinin halk adına engelsiz bir şekilde ülkeyi yönetebilmesidir.
2
II. Modelin özelliklerini analiz etme
Çatışan çıkarların baskı gruplarıyla temsil edilmesi ve devletin hakem rolü, sistemin çoğulcu (pluralist) model olduğunu gösterir.
Çoğulcu modelde iktidar bölünmüştür ve sivil toplumdaki rekabet eden gruplar aracılığıyla karar alma mekanizmaları dengelenir.
3
Robert Dahl'ın teorisiyle ilişki kurma
Dahl, çoğulcu demokrasinin pratikteki işleyişini 'poliarşi' olarak adlandırmış ve bunun için örgütlenme özerkliği, ifade özgürlüğü gibi şartların kurumsallaşması gerektiğini belirtmiştir.
Doğru seçenek, her iki modeli doğru teşhis eden ve Dahl'ın kurumsal önkoşullarını II. Model ile isabetli şekilde bağdaştıran ifadedir.

Key Concept

Çoğulcu Demokrasi ve Poliarşi
Rate this question

Topics

Çoğulcu Demokrasi ve Poliarşi

More questions from this topic