Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

23 questions

Question 1Question

1982 Anayasası’nın 'Olağanüstü Hal Yönetimi'ne ilişkin 2017 değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri dikkate alındığında, bu rejimin uygulanma usulü ve hukuki denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur; Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.

Answer

Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur; Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.
Anayasa'nın 119. maddesine göre, Cumhurbaşkanı olağanüstü hal ilan edebilir. Bu karar verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur. Eğer Meclis tatildeyse derhal toplantıya çağrılması anayasal bir zorunluluktur. Bu usul, yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama tarafından denetlenmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İlan ve Yürürlük Sürecini İncele
OHAL kararı Cumhurbaşkanı tarafından alınır ve Resmî Gazete'de yayımlandığı an yürürlüğe girer.
Anayasa 119. maddeye göre ilan kararı yayım anında hukuki sonuç doğurmaya başlar.
2
Yasama Denetimi Usulünü Kontrol Et
İlan kararı aynı gün Meclis onayına sunulur. Meclis tatildeyse derhal toplanır.
Demokratik denetim gereği yürütmenin aldığı bu karar yasama organının bilgisine ve onayına sunulmalıdır.
3
Yargısal Denetim Sınırını Tespit Et
OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için yargı yolu kapalıdır.
Anayasa'nın 148. maddesi açıkça yasak getirmiştir.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) Usulü ve Denetimi
Question 2Question

19821982 Anayasası’nın "Olağanüstü Hal Yönetimi"ne ilişkin güncel hükümleri (20172017 değişiklikleri dahil) dikkate alındığında, bu süreçte uygulanan hukuki rejim ve yetkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.

Answer

Olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aleyhine Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılamaz.
Doğru cevap, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine (OHAL CBK) karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılabileceğini iddia eden ifadedir. Çünkü 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi açıkça bu kararnamelerin yargısal denetimden muaf olduğunu hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilanı ve onay sürecini inceleyin.
Cumhurbaşkanı en fazla 66 ay için ilan eder, aynı gün Resmi Gazete'de yayımlanır ve Meclis onayına sunulur.
19821982 Anayasası Madde 119119 gereği sürecin başlangıcı budur.
2
Meclis'in süre uzatma yetkisini değerlendirin.
TBMM, Cumhurbaşkanının talebiyle her defasında en fazla 44 ay (savaş hariç) süreyi uzatabilir.
Siyasi denetimin sürekliliğini sağlamak içindir.
3
OHAL kararnamelerinin yargısal denetimini kontrol edin.
Anayasa'nın 148148. maddesi, bu kararnamelerin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında olduğunu belirtir.
Olağanüstü rejimlerin hızlı ve etkili işlemesi amacıyla anayasa koyucu tarafından getirilen bir sınırlamadır.

Key Concept

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru yoluyla OHAL işlemlerini denetleyip denetleyemeyeceğini incelemek konuyu derinleştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 3Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) ilanı ve bu süreçte çıkarılan Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (OHALOHAL CBKCBK) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal, Cumhurbaşkanı tarafından süresi 66 ayı geçmemek üzere ilan edilir ve bu dönemde çıkarılan kararnameler aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Answer

Olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından en fazla 66 ay için ilan edilmesi ve bu süreçte çıkarılan kararnamelerin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında tutulması doğrudur.
Anayasa'nın 119. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı; savaş, ayaklanma, doğal afet veya ağır ekonomik bunalım gibi hallerde süresi 66 ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir. Aynı zamanda 148. madde uyarınca, bu dönemde çıkarılan OHAL kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkün değildir. Bu iki unsur güncel anayasal düzenin temel kurallarıdır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan yetkisi ve süresini belirle.
Cumhurbaşkanı, süresi 66 ayı geçmemek üzere ilan eder (Md. 119).
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi ve OHAL ilan yetkisi tek elde toplanmıştır.
2
OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin yargısal statüsünü kontrol et.
OHAL CBK'lar için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz (Md. 148).
Olağanüstü dönem işlemlerinin hızlı ve kesin sonuç doğurması amaçlanmıştır.
3
Meclis'in uzatma yetkisini kontrol et.
Uzatma süresi her defasında 44 ayı geçemez.
İlan süresi (66 ay) ile uzatma süresi (44 ay) arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Olağanüstü Hal Rejimi ve Kararnamelerin Yargısal Denetimi

Practice More

OHAL kararnamelerinin TBMM'de görüşülme süresi olan 3 aylık hak düşürücü süreyi inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı anayasa değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) döneminde çıkarılan "Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri"nin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu kararnameler hakkında, şekil ve esas bakımından Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkün değildir.

Answer

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hakkında Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamayacağını belirten ifade doğrudur.
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinin birinci fıkrasına göre; olağanüstü hallerde ve savaş hallerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Bu durum, bu tür kararnameler için mutlak bir yargısal bağışıklık (denetimsizlik) alanı yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Kararnamenin türünü belirle.
Söz konusu belge bir "Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"dir (OHALOHAL CBK).
Soruda OHALOHAL döneminde çıkarılan özel rejimli kararnameler sorulmaktadır.
2
Yargısal denetim yolunu kontrol et.
Anayasa'nın 148148. maddesi OHALOHAL CBK'larını yargı denetimi dışında bırakmıştır.
OHALOHAL sürecindeki hızlı karar alma ihtiyacı ve kararnamelerin geçici niteliği nedeniyle bu kısıtlama getirilmiştir.
3
20172017 sonrası kaldırılan kavramları ele.
Sıkıyönetim ve KHK gibi kavramlar güncel anayasal düzende yer almaz.
Mevcut hukuk sisteminde yürütmenin düzenleyici işlemi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'dir.

Key Concept

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Bağışıklığı
Estimated Time:1m 15s
Question 5Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı değişiklikleri ile yeniden düzenlenen olağanüstü hal (OHALOHAL) rejimine dair hukuksal çerçeve ve bu süreçte yürürlüğe konulan işlemler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içinde TBMM’de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Answer

Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içinde TBMM’de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Doğru ifade, OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yasama organı tarafından onaylanma zorunluluğunu ve süresini belirtmektedir. Anayasa'nın 119. maddesi gereği, bu kararnameler yayımlandıkları günden itibaren üç ay içinde TBMM'de karara bağlanmazsa kendiliğinden hükümsüz kalır. Bu düzenleme, yürütmenin olağanüstü dönemdeki düzenleme yetkisinin meclis tarafından sıkı bir şekilde denetlenmesini amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Olağanüstü hal döneminde çıkarılan kararnamelerin hukuki niteliğini belirle.
Bu kararnameler (OHAL CBK), olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak temel hakları düzenleyebilir.
Anayasal denetim ve meclis onayı süreçlerini ayırt edebilmek için işlem türünün belirlenmesi gerekir.
2
Anayasa'nın 119. maddesindeki meclis denetimi kuralını uygula.
OHAL kararnamelerinin Resmî Gazete'de yayımlandıkları günden itibaren 3 ay içinde TBMM tarafından onaylanması şarttır.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama organı tarafından denetlenmesini sağlayan otomatik bir fesih mekanizmasıdır.
3
Diğer süreler ve yargı yolu kısıtlamaları ile karşılaştır.
İlanın 6 ay, uzatmanın 4 ay olduğu ve bu kararnamelere karşı AYM yolunun kapalı olduğu teyit edilir.
Öğrencinin süreleri ve denetim yollarını karıştırmasını engellemek için netleştirme yapılır.

Key Concept

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yasama Denetimi
Question 6Question

19821982 Anayasası’nın (20172017 değişiklikleri dahil) yürürlükteki hükümlerine göre, olağanüstü hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçteki hukuki prosedürlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı uygulanmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, Cumhurbaşkanının talebiyle olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabileceği ve savaş hallerinde bu sınırlamanın aranmayacağı ifadesi doğrudur.
Doğru olan seçenek, anayasanın 119119. maddesinde düzenlenen uzatma rejimini tam ve eksiksiz yansıtmaktadır. Olağanüstü halin ilanından sonra sürenin uzatılması yetkisi TBMM'ye bırakılmış, bu süre her defasında 44 ay ile sınırlandırılmış ancak savaş hali gibi ekstrem durumlar için bu sınırlama kaldırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilanı ve süresinin tespiti
Cumhurbaşkanı tarafından en fazla 66 ay için ilan edilir.
Anayasal yetki paylaşımının ilk aşamasını belirlemek.
2
Uzatma prosedürünün incelenmesi
Uzatma kararı Meclis tarafından, Cumhurbaşkanının talebi üzerine verilir.
Yürütmenin talebi ile yasamanın denetim ve karar yetkisini doğrulamak.
3
Süre sınırlarının ve istisnaların kontrolü
Uzatma süresi her defasında 44 aydır; savaş hali istisnadır.
Olağanüstü dönemlerdeki süresel kısıtlamaları ve savaş durumundaki özel rejimi ayırt etmek.

Key Concept

OHAL İlan ve Uzatma Rejimi

Practice More

OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenebilecek hak kategorileri ve bu düzenlemelerin 'ölçülülük ilkesi' çerçevesindeki sınırlarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 7Question

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ile olağanüstü hal (OHAL) rejimi ve ilan süreci yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde olağanüstü hal yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali bir defada en fazla 66 ay süreyle ilan edebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın olağanüstü hali bir defada en fazla 6 ay süreyle ilan edebileceği ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 119. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı'nın savaş, seferberlik, ayaklanma veya ağır ekonomik bunalım gibi durumlarda ilan edeceği olağanüstü halin süresi bir defada altı ayı geçemez. Bu süre anayasal bir sınırdır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan makamını belirlemek
2017 değişikliği ile ilan yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir.
Yürütme yetkisinin tek elde toplanmasıyla bu yetki monist yapıya geçmiştir.
2
İlan süresi sınırını kontrol etmek
Anayasa Madde 119'a göre bu süre en fazla 6 aydır.
Hukuk devleti ilkesi gereği yürütmenin bu yetkisi belirli bir zaman dilimiyle sınırlandırılmıştır.

Key Concept

OHAL İlan Yetkisi ve Süreleri

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Meclis onayı sürecini ve sürelerini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 8Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 anayasa değişiklikleri ile düzenlenen 'Olağanüstü Hal Yönetimi'ne ilişkin hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) sürecindeki yetkiler, süreler ve yargısal denetim mekanizmaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve üç ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Answer

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Resmi Gazete’de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulması ve üç ay içinde karara bağlanmaması durumunda kendiliğinden yürürlükten kalkacağı ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 119119. maddesinin 66. fıkrasına göre, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve Meclis tarafından 33 ay içinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar. Bu hüküm, yasamanın yürütme üzerindeki denetimini koruyan kritik bir mekanizmadır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan ve onay sürecini incele
Cumhurbaşkanı en fazla 66 ay için ilan eder, aynı gün Resmi Gazete'de yayımlanır ve Meclis onayına sunulur.
Sürecin anayasal başlangıç prosedürünü doğrulamak.
2
Uzatma sürelerini kontrol et
TBMM, Cumhurbaşkanı talebiyle süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.
66 aylık ilan süresi ile 44 aylık uzatma süresi arasındaki farkı ayırt etmek.
3
OHAL CBK'larının hukuki rejimini değerlendir
Kararnameler 33 ay içinde TBMM'de karara bağlanmazsa düşer ve bu kararnamelere karşı yargı yolu kapalıdır.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama ve yargı denetimi karşısındaki durumunu belirlemek.

Key Concept

Olağanüstü Halde Yasama Denetimi ve CBK Statüsü

Practice More

OHAL döneminde temel hakların durdurulmasını düzenleyen 1515. madde (çekirdek haklar) ile bu konuyu birleştirerek çalışmanız önerilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 9Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı değişiklikleri ile "sıkıyönetim" usulü kaldırılarak tüm olağanüstü yönetim rejimleri "olağanüstü hal" (OHALOHAL) başlığı altında toplanmıştır. Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen OHALOHAL kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMMTBMM) onayına sunulması zorunludur.

Buna göre, TBMM'nin olağanüstü hal ilanı ve süreci üzerindeki yetkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen süreyi sadece onaylayabilir veya reddedebilir; sürede herhangi bir değişiklik yapamaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararını onaylayabilir, süresini kısaltabilir, uzatabilir veya olağanüstü hali kaldırabilir; dolayısıyla sürede değişiklik yapamayacağı yönündeki ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 119119. maddesine göre TBMM, olağanüstü hal süresini değiştirmeye (kısaltmaya veya uzatmaya) ve rejimi tamamen kaldırmaya yetkilidir. Bu nedenle Meclis'in sürede değişiklik yapamayacağını savunan ifade hukuken hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Madde 119119 hükmünü incelemek.
Olağanüstü hal ilanı ve Meclis onayı süreçleri belirlenir.
Yasal dayanağın tespit edilmesi gerekir.
2
TBMM'nin denetim yetkilerini analiz etmek.
Meclis'in süreyi değiştirme (kısaltma/uzatma) ve kaldırma yetkisi olduğu görülür.
Yürütmenin işleminin yasama organı tarafından nasıl kontrol edildiğini anlamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki idari ve hukuki sınırları karşılaştırmak.
Meclis'in süreyi sadece onaylama/reddetme ile sınırlı olmadığı ortaya çıkar.
Yanlış olan önermenin tespit edilmesini sağlar.

Key Concept

TBMM'nin OHAL Üzerindeki Denetim Yetkisi
Estimated Time:1m 15s
Question 10Question

19821982 Anayasası’nın (20172017 yılı değişiklikleri dahil) olağanüstü hal (OHALOHAL) yönetimine ilişkin hükümleri uyarınca, bu dönemde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ve bu süreçteki yasama denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal kararnameleri, Resmî Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Answer

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmî Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içinde TBMM tarafından onaylanmazsa hukuki geçerliliğini yitirerek kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Doğru ifade, 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesinde yer alan ve 20172017 değişikliği ile netleştirilen süre kuralıdır. Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve üç ay içinde Mecliste görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar. Bu, Meclisin yürütme üzerindeki en önemli denetim yetkilerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Olağanüstü hal (OHALOHAL) döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBKCBK) yasama denetimi sürecini incelemek.
Bu kararnameler yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulmalıdır.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama organı tarafından denetlenmesini sağlamak.
2
Anayasa'nın 119119. maddesinde belirtilen hak düşürücü süreyi tespit etmek.
TBMM bu kararnameleri 33 ay içinde görüşüp karara bağlamalıdır.
Belirsizliği önlemek ve yürütmenin kalıcı yasama yapmasını engellemek.
3
Belirlenen sürede karar alınmamasının hukuki sonucunu analiz etmek.
Kararname kendiliğinden yürürlükten kalkar.
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen bu hüküm, Meclis denetimini zorunlu kılan en güçlü mekanizmadır.

Key Concept

OHAL CBK'larının Meclis Onayı ve 3 Ay Kuralı

Practice More

OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, Meclis tarafından onaylandığı andan itibaren 'Kanun' statüsü kazanıp kazanmadığını ve bu aşamadan sonra yargısal denetime açılıp açılmadığını araştırınız.
Estimated Time:1m 40s
Question 11Question

Olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine (CBK) ilişkin 1982 Anayasası'ndaki güncel düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnamelerinin aksine kişi hakları ve siyasi hakları da düzenleyebilir ve bu kararnamelerin çıkarılması için Meclis'ten yetki kanunu alınması gerekmez.

Answer

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnamelerinin aksine kişi hakları ve siyasi hakları da düzenleyebilir ve bu kararnamelerin çıkarılması için Meclis'ten yetki kanunu alınması gerekmez.
Doğru ifade, OHAL CBK'larının olağan dönem CBK'larından farklı olarak 'kişi hakları ve ödevleri' ile 'siyasi haklar ve ödevler' bölümlerinde yer alan hakları da düzenleyebilmesi ve bu işlem için yasama organından bir 'yetki kanunu' (authorization law) alınmasına gerek olmamasıdır. Bu, 2017 anayasa değişikliklerinin getirdiği en temel yetki genişletmelerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
CBK türleri arasındaki farkları belirle
Olağan CBK'lar (Art. 104) temel haklar, kişi hakları ve siyasi hakları düzenleyemezken; OHAL CBK'ları (Art. 119) çekirdek haklar hariç her konuda düzenleme yapabilir.
OHAL rejiminin etkinliğini sağlamak amacıyla yürütmeye tanınan istisnai bir yetkidir.
2
Yasama yetkisi devri ve yetki kanunu ilişkisini analiz et
Kaldırılan KHK rejiminde yetki kanunu şartken, CBK rejiminde yetki doğrudan Anayasa'dan (asli yetki) alınır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde yürütme organının düzenleme yetkisi türevsel değil, doğrudan anayasaldır.
3
Sıkıyönetim ve denetim mekanizmalarını kontrol et
Sıkıyönetim kaldırılmış, OHAL CBK'ları için ise yargı yolu kapatılmıştır.
2017 anayasa değişikliklerinin getirdiği temel yapısal dönüşümleri doğrulamak gerekir.

Key Concept

OHAL Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve Sınırları
Question 12Question

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'nda yer alan olağanüstü hal (OHALOHAL) rejimine ilişkin 20172017 yılı değişiklikleri sonrası yürürlükte olan düzenlemeler dikkate alındığında, ilan edilmiş bir olağanüstü halin süresinin uzatılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi, her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir.

Answer

Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin her defasında en fazla dört ay süreyle uzatma yapabilmesidir.
Anayasa'nın 121121. maddesine göre olağanüstü hal ilan edildikten sonra, Cumhurbaşkanı'nın istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Bu kural, yasamanın yürütme üzerindeki denetim yetkisini korumaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yetkili makamın belirlenmesi
Uzatma talebi Cumhurbaşkanı tarafından yapılır; karar yetkisi TBMM'dedir.
Anayasal denge gereği yürütmenin ilan ettiği rejim yasama tarafından denetlenir.
2
Süre sınırının tespiti
Normal koşullarda her bir uzatma kararı en fazla 44 ay için geçerlidir.
Temel hakların kısıtlandığı bu rejimin periyodik olarak Meclis onayından geçmesi gerekir.
3
Savaş istisnasının kontrol edilmesi
Savaş durumunda 44 aylık süre sınırı aranmaz.
Olağanüstü koşulların gerektirdiği esneklik anayasal güvenceye alınmıştır.

Key Concept

Olağanüstü Hal Uzatma Prosedürü ve Süreleri
Estimated Time:50s
Question 13Question

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilmiş olan bir olağanüstü halin (OHALOHAL) süresinin uzatılması süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.
Anayasa'nın 119. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM olağanüstü hal süresini her defasında en fazla dört ay süreyle uzatabilir. Maddenin devamında, savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırının aranmayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, savaşın öngörülemez doğası gereği yönetimde esneklik sağlama amacı taşır.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan ve uzatma yetkililerinin tespiti.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanı'na, uzatma yetkisi ise TBMM'ye aittir.
Anayasal yetki paylaşımını belirlemek.
2
Uzatma süre sınırlarının incelenmesi.
Genel kural olarak her uzatma en fazla 44 ay olabilir.
Zaman sınırlarını kontrol etmek.
3
İstisnai durumun (Savaş) belirlenmesi.
Savaş halinde 44 aylık süre sınırının aranmadığı tespit edilir.
Anayasa'nın 119. maddesindeki özel hükmü doğrulamak.

Key Concept

Olağanüstü Hal Uzatma Süreleri ve Usulü
Estimated Time:50s
Question 14Question

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal (OHALOHAL) sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMMTBMM) yetki ve görevlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının herhangi bir istemi olmaksızın olağanüstü hal süresini kendiliğinden uzatma yetkisine sahiptir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi olmaksızın olağanüstü hal süresini kendiliğinden uzatma yetkisine sahip değildir; uzatma kararı ancak Cumhurbaşkanının istemi üzerine alınabilir.
Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca, olağanüstü halin süresinin uzatılabilmesi için Cumhurbaşkanının bu yönde bir istemde bulunması zorunludur. Meclis, süreyi kısaltma veya OHAL'i tamamen kaldırma yetkisini kendiliğinden kullanabilse de, süreyi uzatma yetkisini kullanabilmesi için yürütmenin talebi şart koşulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
OHAL İlan ve Onay Yetkisini Belirleme
OHAL Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Yürütme organının acil durumlarda hızlı karar alma yetkisini ve yasamanın denetim rolünü anlamak için.
2
TBMM'nin Süre Üzerindeki Yetkilerini Analiz Etme
TBMM süreyi kısaltabilir, kaldırabilir veya uzatabilir.
Meclis'in OHAL üzerindeki nihai karar verici konumunu saptamak için.
3
Uzatma Prosedüründeki Özel Şartı Kontrol Etme
Anayasa'nın 119119. maddesine göre uzatma işlemi ancak Cumhurbaşkanının istemi ile yapılabilir.
Uzatma yetkisinin sadece Meclis'e ait olmadığını, yürütmenin talebine bağlı olduğunu doğrulamak için.

Key Concept

Olağanüstü halin uzatılması için Cumhurbaşkanının istemi ve TBMM'nin onayı (maksimum 44 ay) şarttır.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetimi ve TBMM onayı sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 15Question

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, ülkede meydana gelen şiddet olayları nedeniyle Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal (OHALOHAL) sürecinin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı aranmaz.
Doğru cevap, 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesinde açıkça belirtilen OHALOHAL uzatma prosedürünü yansıtmaktadır. Cumhurbaşkanının talebi üzerine TBMM süreyi her seferinde maksimum 44 ay uzatabilir ancak savaş durumunda bu zaman kısıtlaması uygulanmaz.

Step-by-Step Solution

1
İlan yetkisi ve süresini belirleme
OHALOHAL, Cumhurbaşkanı tarafından en fazla 66 ay için ilan edilir.
Anayasal sürecin başlangıç noktasını tespit etmek.
2
TBMM'nin denetim ve süre yetkisini inceleme
İlan kararı aynı gün Meclis onayına sunulur; Meclis süreyi kısaltabilir, uzatabilir veya kaldırabilir.
Yürütmenin işleminin yasama organı tarafından denetlenmesini anlamak.
3
Uzatma sınırlarını ve istisnasını kontrol etme
Meclis, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında en fazla 44 ay uzatabilir; savaşta ise bu sınır yoktur.
Süreçteki özel hukuk kurallarını ve istisnaları teyit etmek.

Key Concept

Olağanüstü Hal İlan ve Uzatma Süreçleri
Question 16Question

19821982 Anayasası’nda yapılan 20172017 yılı değişiklikleri sonrasında güncellenen olağanüstü hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçteki hukuki denetim mekanizmalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal döneminde, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulduğu durumlarda gerekli görülmesi halinde sıkıyönetim ilan edilerek yetki askeri makamlara devredilebilir.

Answer

Olağanüstü hal döneminde askeri makamların yetkili kılındığı sıkıyönetim usullerinin uygulanabileceği ifadesi yanlıştır; çünkü sıkıyönetim rejimi 2017 yılında anayasadan çıkarılmıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 20172017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile 'Sıkıyönetim' kavramı ve buna bağlı düzenlemeler Türk hukuk sisteminden tamamen kaldırılmıştır. Artık olağanüstü durumlarda başvurulabilecek tek rejim 'Olağanüstü Hal' (OHALOHAL) olup, yetki sivil idarededir ve askeri makamlara yetki devri öngörülmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
20172017 Anayasa değişikliklerinin olağanüstü yönetim usullerine etkisini incele.
Sıkıyönetim rejiminin (122122. madde) mülga edildiği ve sadece Olağanüstü Hal (OHAL) rejiminin (119119. madde) korunduğu tespit edilir.
Güncel anayasal düzenin sınırlarını belirlemek için.
2
OHAL süreci ve denetim yetkilerini kontrol et.
İlan yetkisinin Cumhurbaşkanında olduğu, Meclis onayına sunulması gerektiği ve OHAL kararnamelerinin AYM denetimi dışında olduğu doğrulanır.
Hukuki geçerlilik şartlarını teyit etmek için.

Key Concept

2017 Anayasa Değişiklikleri ve Sıkıyönetimin Kaldırılması

Practice More

OHAL döneminde temel hak ve hürriyetlerin durdurulması sınırlarını ve çekirdek hakları tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 17Question

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal (OHALOHAL) süreci ve bu kararın hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal ilan kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girer ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Answer

Olağanüstü hal ilan kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girer ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
Olağanüstü hal ilan kararı, hukuki geçerliliğini Resmi Gazete'de yayımlandığı an kazanır. Demokratik denetim ilkesi gereği, Cumhurbaşkanı bu kararı aldığı gün TBMM'nin onayına sunmak zorundadır; böylece Meclis kararı onaylayabilir, süreyi değiştirebilir veya OHAL'i tamamen kaldırabilir.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan yetkisini ve usulünü belirleyin.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve süre en fazla 66 aydır.
20172017 değişikliği ile yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı bu kararı tek başına alabilir.
2
Kararın yürürlük ve meclis onayı sürecini inceleyin.
Karar Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
Meclis'in yürütme üzerindeki denetim yetkisinin derhal başlaması anayasal bir zorunluluktur.
3
Yargısal denetim ve kaldırılan kurumları kontrol edin.
OHAL CBK'lar için yargı yolu kapalıdır ve sıkıyönetim kaldırılmıştır.
OHAL rejiminin hızlı karar alma ihtiyacı nedeniyle yargısal denetim kısıtlanmıştır.

Key Concept

Olağanüstü Hal İlan ve Denetim Usulü

Practice More

Savaş hali durumunda OHAL uzatma süresindeki istisnayı (4 aylık sınırın uygulanmaması) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 18Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı anayasa değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçteki hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal, Cumhurbaşkanı tarafından ülkenin tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere ilan edilebilir.

Answer

Olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından tek seferde en fazla altı ay için ilan edilebileceğine ilişkin ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, Cumhurbaşkanı savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma, tabii afet veya ağır ekonomik bunalım gibi sebeplerle süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir. Bu nedenle altı aylık ilan süresini belirten seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
İlan yetkisi ve süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı, OHAL'i en fazla 6 ay için ilan eder.
Anayasa'nın 119. maddesindeki temel süre kuralıdır.
2
Meclis onay sürecini değerlendir.
Karar, yayımlandığı gün TBMM'ye sunulur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetim mekanizmasıdır.
3
Uzatma sürelerini ve istisnaları analiz et.
Meclis süreyi her defasında 4 ayı geçmemek üzere uzatabilir (savaş hariç).
OHAL'in kalıcı hale gelmesini önlemek için konulmuş bir kısıtlamadır.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) İlan ve Uzatma Usulü

Practice More

Olağanüstü hal süresince temel hak ve hürriyetlerin durdurulması rejimini ve çekirdek hakları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 19Question

Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen bir olağanüstü halin (OHALOHAL) süreci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMMTBMM) bu süreçteki yetkileri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TBMMTBMM, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında 44 ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu süre sınırı aranmaz.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, Cumhurbaşkanının istemiyle süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabileceğini, ancak savaş halinde bu sınırın uygulanmayacağını belirten ifade doğrudur.
Olağanüstü hal süreci içerisinde yasama organı olan TBMMTBMM, en güçlü denetim makamıdır. Anayasa uyarınca, ilan edilen OHALOHAL kararı Meclis'e sunulur ve Meclis bu süreci sonlandırma veya değiştirme yetkisine sahiptir. Süre uzatımı söz konusu olduğunda ise her bir uzatma kararı en fazla 44 ay için verilebilir. Ancak devletin bekasının tehlikede olduğu savaş hallerinde, bu sürenin kısıtlanması mantıklı olmayacağından anayasa koyucu savaş durumunu bu sınırın dışında tutmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Olağanüstü hal ilanı ve Meclis onay sürecinin incelenmesi
Cumhurbaşkanı, süresi 66 ayı geçmemek üzere OHAL ilan eder ve bu kararı derhal TBMMTBMM onayına sunar.
Yürütme organının ilan yetkisi yasama organının denetimine tabidir.
2
TBMM'nin süre üzerindeki tasarruf yetkilerinin değerlendirilmesi
TBMMTBMM; süreyi değiştirebilir, kısaltabilir, uzatabilir veya olağanüstü hali kaldırabilir.
Parlamenter denetim ve demokratik denge mekanizması gereğidir.
3
Süre uzatımı kurallarının ve istisnalarının tespiti
Cumhurbaşkanının talebiyle Meclis süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir; savaş durumunda ise 44 aylık sınır aranmaz.
Anayasa'nın 119119. maddesindeki açık hüküm uyarınca savaş, normal sürelere yönelik bir istisnadır.

Key Concept

Olağanüstü Halde Yasama Denetimi ve Süre Sınırları
Question 20Question

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı değişiklikleri sonrası yürürlükte olan güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçte çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve 33 ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Answer

Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur ve üç ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Doğru olan seçenek, Olağanüstü Hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHAL CBK) meclis onay sürecini açıklayan ifadedir. Anayasa'nın 119. maddesine göre bu kararnameler yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulur ve savaş/mücbir sebep hariç, 3 ay içinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden geçersiz hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan ve uzatma sürelerini kontrol et.
İlan süresi en fazla 66 ay, uzatma süresi ise her defasında en fazla 44 aydır.
Anayasa'nın 119119. maddesindeki süre sınırlarını belirlemek için.
2
OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHALOHAL CBKCBK) denetim ve onay sürecini analiz et.
OHALOHAL CBKCBK'lar derhal Meclis'e sunulur ve 33 ay içinde onaylanmazsa yürürlükten kalkar.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama organı tarafından denetlenme usulünü tespit etmek için.
3
Yargısal denetim ve kaldırılan kurumları gözden geçir.
OHALOHAL CBKCBK'lar için AYMAYM denetimi yoktur ve 'Sıkıyönetim' artık anayasada yer almamaktadır.
20172017 reformu ile getirilen sınırlamaları ve mülga hükümleri doğrulamak için.

Key Concept

2017 Değişiklikleri Sonrası OHAL Rejimi ve Kararname Usulü

Practice More

OHAL süresince temel hak ve hürriyetlerin durdurulması rejimini ve 'çekirdek haklar' kavramını çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Page 1 / 2Next
Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin