Examkin

Çevre ve Çevrebilim Kavramları

126 questions

Question 121Question →

Ekoloji ve çevrebilim literatüründe, türlerin korunmasına yönelik geliştirilen yönetim planlarında kavramsal netlik esastır. Bir türün ekosistem içerisindeki enerji akışına katkısı, beslenme biçimi ve diğer türlerle olan rekabeti gibi "yürüttüğü faaliyetlerin tamamı" ile bu faaliyetleri gerçekleştirdiği "uygun çevresel koşullara sahip mekân" sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ekolojik niş - Habitat

Answer

Ekolojik niş ve habitat kavramlarının doğru sıralandığı seçenek doğru cevaptır.
Ekolojik niş, bir organizmanın ekosistem içindeki işlevsel rolünü (beslenme, madde döngüsüne katkı vb.) ifade ederken; habitat, o organizmanın hayatını sürdürdüğü fiziksel yerleşkeyi tanımlar. Soru kökünde sırasıyla önce işlev, sonra mekân sorulduğu için bu sıralama doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
İşlevsel rolü tanımlayan kavramı belirle
Ekolojik Niş
Bir canlının beslenme, üreme ve etkileşim gibi tüm yaşamsal faaliyetleri onun 'ekolojik nişi' (mesleği) olarak tanımlanır.
2
Yaşam alanını tanımlayan kavramı belirle
Habitat
Bir canlının popülasyonu tarafından kullanılan ve canlının arandığında bulunabileceği en uygun yer 'habitat' (adres) olarak adlandırılır.
3
Soru kökündeki sıraya göre eşleştir
Ekolojik niş - Habitat
Soru önce işlevi (niş), sonra mekânı (habitat) sormaktadır.

Key Concept

Habitat (Adres) ve Ekolojik Niş (İşlev/Meslek) Ayrımı

Practice More

Türler arasındaki rekabetin 'ekolojik niş' üzerindeki etkilerini (gerçekleşen ve potansiyel niş) inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 122Question →

Çevre biliminde "canlı küre" olarak tanımlanan biyosfer; yeryüzünde atmosferin alt katmanlarını, hidrosferin tamamını ve litosferin (yer kabuğu) üst kısımlarını kapsayan, canlı yaşamının sürdürülebildiği dinamik bir kuşaktır. Biyosferin yapısı ve canlıların yeryüzündeki dağılım özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Biyosferdeki canlı yaşamı dikey yönde sınırsız olmayıp; atmosferde yükseldikçe azalan oksijen ve sıcaklık, litosferde ise artan basınç ve sıcaklık gibi fiziksel etmenler nedeniyle yeryüzüne yakın dar bir "aktif kuşak"ta yoğunlaşmıştır.

Answer

Biyosferdeki canlı yaşamı dikey yönde sınırlı olup, fiziksel etmenler nedeniyle yeryüzüne yakın dar bir aktif kuşakta yoğunlaşmıştır.
Biyosfer, yeryüzünün her noktasında aynı yoğunlukta yaşam barındırmaz. Atmosferin üst sınırlarında düşük basınç, oksijen yetersizliği ve yoğun radyasyon; litosferin derinliklerinde ise yüksek sıcaklık ve basınç yaşamı imkansız kılar. Bu nedenle yaşam, yeryüzünün yaklaşık 100−200100-200 metre altı ve üstünü kapsayan, biyofiziksel olarak en elverişli olan dar bir 'aktif kuşak'ta toplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Biyosferin dikey bileşenlerini analiz etme
Biyosfer; Atmosfer (yaklaşık 10−1210-12 km), Hidrosfer (tümü) ve Litosferin (2−32-3 km) birleşiminden oluşur.
Yaşamın devam edebildiği sınırları belirlemek için fiziksel katmanların etkisini anlamak gerekir.
2
Dikey yöndeki sınırlayıcı faktörleri değerlendirme
Yukarı çıkıldıkça düşük oksijen/sıcaklık ve artan radyasyon; aşağı inildikçe artan basınç/sıcaklık biyofiziksel engel oluşturur.
Canlıların neden tüm yerkürede değil de belirli bir kuşakta yoğunlaştığını açıklar.
3
Doğru önermeyi belirleme
Yaşamın yeryüzüne yakın dar bir "aktif kuşak"ta yoğunlaştığı sonucuna varılır.
Tanımlanan fiziksel kısıtlamalar en uygun yaşam alanını bu dar bölgeye hapseder.

Key Concept

Biyosferin Dikey Sınırları ve Aktif Yaşam Kuşağı
Question 123Question →

Ekosistem yönetimi ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği kapsamında yapılan analizlerde, bir türün yaşam döngüsü boyunca gerçekleştirdiği tüm biyolojik faaliyetler ile çevresindeki kaynakları kullanma biçimi "canlının ekosistemdeki mesleği" olarak nitelendirilir. Bu bağlamda canlının beslenme, barınma ve üreme gibi hayatta kalmasını sağlayan tüm yaşamsal işlevlerini ve ekosistem dengesindeki rolünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ekolojik niş

Answer

Canlının ekosistemdeki işlevsel rolünü ve yaşamsal faaliyetlerinin bütününü ifade eden kavram ekolojik niştir.
Ekolojik niş kavramı, bir organizmanın ekosistemdeki "ne yaptığı" ile ilgilidir; canlının beslenmesi, enerji dönüşümü, üremesi ve ekolojik dengeye katkısı gibi tüm fonksiyonel rollerini kapsadığı için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel nitelemeler analiz edilir.
"Ekosistemdeki meslek", "yaşamsal işlevler" ve "kaynak kullanma biçimi" ifadelerinin canlının rolüne işaret ettiği belirlenir.
Ekolojik kavramlar arasında işlevselliğe vurgu yapan terimi belirlemek için bu anahtar kelimeler kritiktir.
2
Kavramlar arası işlev-mekân ayrımı yapılır.
Habitatın mekânsal bir yer (adres), ekolojik nişin ise bu mekândaki biyolojik görev (meslek) olduğu ayrımı netleştirilir.
Çevrebilim literatüründe en sık karıştırılan bu iki kavram arasındaki farkın anlaşılması doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Ekolojik Niş (İşlevsel Rol)
Estimated Time:1m 15s
Question 124Question →

Ekoloji bilimi, canlıların çevreleriyle olan ilişkilerini hiyerarşik bir düzen içerisinde analiz ederken her basamakta kapsamını genişletir. Bu hiyerarşik yapı içerisinde; belirli bir bölgede yaşayan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu 'canlı toplulukları' ile bu toplulukların etkileşim halinde olduğu 'cansız çevre' faktörlerinin birleşerek oluşturduğu, enerji akışının ve madde döngüsünün gerçekleştiği en temel işlevsel birim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ekosistem

Answer

Canlı toplulukları ile cansız çevrenin etkileşimli bütününü ifade eden 'Ekosistem' kavramıdır.
Ekosistem kavramı, belirli bir alandaki canlı toplulukları (komünite) ile bu canlıların içinde bulunduğu fiziksel ve kimyasal (abiyotik) çevrenin etkileşimli bütününü, bu bütünlük içindeki madde döngüsünü ve enerji akışını tanımlayan temel işlevsel birimdir.

Step-by-Step Solution

1
Ekolojik organizasyon hiyerarşisindeki kavramların kapsamlarını analiz edin.
Canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) öğelerin hangi basamakta birleştiğinin belirlenmesi.
Ekolojinin temel çalışma birimini diğer hiyerarşik seviyelerden ayırt etmek.
2
İşlevsel bütünlük, enerji akışı ve madde döngüsü özelliklerini ilgili terimle eşleştirin.
Ekosistem teriminin bu işlevsel tanımı tam olarak karşıladığının doğrulanması.
Sistemin hem yapısal hem de dinamik (süreç odaklı) boyutunu teyit etmek.

Key Concept

Ekosistem, biyotik ve abiyotik bileşenlerin karşılıklı etkileşimiyle oluşan en küçük işlevsel ekolojik birimdir.
Estimated Time:1m 0s
Question 125Question →

Ekosistemler; üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardan oluşan biyotik (canlı) bileşenler ile ışık, sıcaklık, su ve mineraller gibi abiyotik (cansız) faktörlerin dinamik bir bütünlüğüdür. Bu bileşenlerin ekosistemdeki işleyişi, enerji akışı ve madde döngüsü prensiplerine dayanır. Buna göre, ekosistemi oluşturan bileşenler ve bu bileşenler arasındaki etkileşimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Ayrıştırıcılar (saprotroflar); organik atıkları parçalayarak mineralleri ortama geri verirler ve böylece biyotik bileşenler ile abiyotik (kimyasal) faktörler arasındaki döngüyü tamamlarlar.

Answer

Ayrıştırıcıların (saprotroflar) organik maddeleri inorganik maddelere dönüştürerek döngüyü tamamladığını belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, ayrıştırıcıların (saprotroflar) işlevini tanımlayan ifadedir. Ayrıştırıcılar, ölü organizmalardaki kompleks organik molekülleri parçalayarak onları mineraller gibi basit inorganik maddelere dönüştürürler. Bu işlem sonucunda elde edilen inorganik maddeler, ekosistemin abiyotik (cansız/kimyasal) kısmına geri döner ve üreticiler tarafından tekrar kullanılır. Bu durum, biyotik ve abiyotik bileşenler arasındaki madde döngüsünün sürekliliğini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Biyotik ve abiyotik bileşenlerin rollerini analiz et.
Üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılar 'biyotik'; su, mineraller, pH ve iklim ise 'abiyotik' faktörlerdir.
Sınıflandırma hatasını tespit etmek için temel gruplandırmanın bilinmesi gerekir.
2
Ekolojik kavramların (popülasyon, komünite, niş, habitat) tanımlarını kontrol et.
Aynı türden bireylerin popülasyon oluşturduğu, nişin bir 'işlev' olduğu ve ayak izinin 'baskı' olduğu belirlenir.
Çeldiricilerdeki kavramsal kaymaları elemek için tanımlar arası farklar incelenir.
3
Madde döngüsündeki kilit noktayı belirle.
Ayrıştırıcılar, biyotik yapıdaki (organik) maddeleri abiyotik yapıya (inorganik mineraller, CO2CO_2 vb.) geri kazandırır.
Ekosistemin sürekliliğini sağlayan temel mekanizma madde döngüsüdür.

Key Concept

Ekosistem Bileşenleri Arasındaki Fonksiyonel İlişki ve Madde Döngüsü

Practice More

Biyotik bileşenlerin enerji piramidindeki konumlarını ve enerji kaybı prensibini (termodinamik yasaları) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 126Question →

Ekolojik ayak izi; belirli bir nüfusun tükettiği kaynakların üretilmesi ve oluşturduğu atıkların bertaraf edilmesi için ihtiyaç duyulan toplam biyolojik verimli alan miktarını hesaplar. Buna karşılık, doğanın bu talebi karşılama ve kaynakları yenileme gücü ise 'biyolojik kapasite' olarak tanımlanır.

Bir ülkenin veya bölgenin ekolojik ayak izinin, sahip olduğu biyolojik kapasiteden daha büyük olması durumu aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Show answer & explanation

Answer: Ekolojik açık (borç) vermektedir.

Answer

Ekolojik açık (borç) vermektedir.
Ekolojik ayak izi, insan faaliyetlerinin doğadan talebini; biyolojik kapasite ise doğanın bu talebi karşılama potansiyelini temsil eder. Talep (ayak izi), arzı (biyokapasite) aştığında ortaya çıkan duruma 'ekolojik açık' veya 'ekolojik borç' denir. Bu, o bölgenin kendi doğal kaynaklarını sürdürülebilir bir şekilde yönetemediğini ve dışarıdan kaynak ithal ettiğini veya gelecek nesillerin kaynaklarını tükettiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite kavramlarını karşılaştırın.
Ekolojik Ayak İzi (Talep) > Biyolojik Kapasite (Arz)
Soruda ayak izinin kapasiteden büyük olduğu senaryo verilmiştir.
2
Bu dengesizliğin terminolojik karşılığını belirleyin.
Negatif denge = Ekolojik Açık (Ecological Deficit)
Bir bölge üretebildiğinden fazlasını tüketiyorsa, küresel ekosistemden borç alıyor demektir.

Key Concept

Ekolojik Açık ve Biyokapasite İlişkisi

Practice More

Ekolojik ayak izinin bileşenlerini (tarım arazisi, orman, karbon vb.) ve bu bileşenlerin toplam ayak izi içindeki ağırlıklarını inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 7 / 7
Çevre ve Çevrebilim Kavramları Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 7 | Examkin