Examkin

Kent ve Kentleşme Kavramları

203 questions

Question 201Question →

Günümüz kentleşme çalışmalarında, bir kentin dünya ekonomisiyle bütünleşme düzeyi ve küresel ağlardaki rolü, o kentin hiyerarşik konumunu belirlemektedir. Bu bağlamda, geleneksel "metropol" kavramından ayrılarak "küresel kent" (global city) kategorisinde değerlendirilen merkezleri tanımlayan en belirgin ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Finans, hukuk ve muhasebe gibi ileri düzey üretici hizmetlerin (APS) ve küresel sermaye akışlarının yönetim merkezi olması

Answer

Küresel kentleri tanımlayan en belirgin ölçüt; finans, hukuk, muhasebe ve danışmanlık gibi küresel sermaye akışlarını yöneten ileri düzey üretici hizmetlerin (Advanced Producer Services - APS) yönetim ve kontrol merkezi olmasıdır.
Küresel kentler, 19801980 sonrası neoliberalleşme ve küreselleşme süreçlerinde dünya ekonomisinin düğüm noktaları haline gelmiştir. Saskia Sassen ve John Friedmann gibi kuramcılar, bir kenti küresel kılan temel unsurun, o kentin küresel sermaye hareketlerini, uluslararası finansı ve profesyonel hizmetleri (hukuk, danışmanlık, reklamcılık vb.) yönetme kapasitesi olduğunu vurgularlar. Bu 'komuta ve kontrol' işlevi, kenti geleneksel sanayi metropollerinden ayıran en temel niteliktir.

Step-by-Step Solution

1
Metropol ve Küresel Kent ayrımını yapın.
Geleneksel metropoller sanayi üretimi ve ulusal hinterland ile tanımlanırken; küresel kentler küresel ağlar ve hizmetler ile tanımlanır.
Küreselleşme süreciyle birlikte kentsel işlevler sanayiden hizmetlere ve bilgi yönetimine kaymıştır.
2
Saskia Sassen'in "Küresel Kent" teorisindeki temel kriteri belirleyin.
Kritik unsurun 'komuta ve kontrol' işlevi olduğu görülür.
Küresel ekonomi, karmaşık finansal ve hukuksal süreçlerin yönetildiği belirli merkezlere ihtiyaç duyar.
3
Seçenekleri bu işlevsel kriter (APS) üzerinden değerlendirin.
İleri düzey üretici hizmetlerin yoğunlaştığı seçeneğin doğru olduğu doğrulanır.
Diğer seçenekler nüfus, siyaset veya sanayi gibi geleneksel/niceliksel faktörleri vurgulamaktadır.

Key Concept

Küresel Kent (Global City) ve İleri Düzey Üretici Hizmetler (APS)

Practice More

Saskia Sassen'in küresel kentlerdeki işgücü yapısına ilişkin 'Dual City' (İkili Kent) kuramını incelemek, bu kentlerdeki sosyal kutuplaşmayı anlamanıza yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Question 202Question →

Soylulaştırma (gantrifikasyon) süreci, kentsel alanlarda yaşanan fiziksel değişimlerin ötesinde, mülkiyet yapısının ve kullanıcı profilinin dönüşümünü ifade eder. Bu süreçte bölgeye gelen yeni kullanıcıların yarattığı ekonomik baskı, bölgenin özgün sosyal dokusunda köklü bir değişikliğe yol açar. Buna göre, soylulaştırma sürecinin sonucunda gerçekleşen ve bu olguyu salt fiziksel kentsel yenilemeden ayıran temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bölgenin yerleşik ve dar gelirli nüfusunun ekonomik dışlanma yoluyla mekandan tahliye olması

Answer

Bölgenin yerleşik ve dar gelirli nüfusunun ekonomik dışlanma yoluyla mekandan tahliye olması
Soylulaştırma süreci, kentsel mekânda sermaye birikiminin yeni bir biçimi olarak ortaya çıkar. Bölgedeki gayrimenkul değerlerinin ve yaşam standartlarının yükselmesi, burada daha önce yaşayan düşük gelirli grupların artan maliyetleri karşılayamamasına ve dolayısıyla sosyal/ekonomik baskı sonucu bölgeden uzaklaşmasına neden olur. Bu durum literatürde 'yerinden edilme' olarak adlandırılır ve sürecin en temel sosyal çıktısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sürecin başlangıcını analiz etme
Kent merkezindeki yıpranmış ve çöküntü alanı haline gelmiş mahallelerin düşük kira/mülk değerleri nedeniyle keşfedilmesi.
Soylulaştırma süreci genellikle ekonomik olarak 'düşük' ama potansiyel olarak 'yüksek' rant değerine sahip alanlarda başlar.
2
Aktör değişimini inceleme
Sanatçılar ve öğrencilerin (öncüler) ardından orta ve üst gelir grubunun bölgeye yatırım yaparak yerleşmesi.
Bölgeye sermaye girişi ve sosyal prestij artışı, piyasa değerlerini yukarı çeker.
3
Sonucu belirleme
Artan kira, vergi ve yaşam maliyetleri nedeniyle eski sakinlerin bölgeyi terk etmesi (yerinden edilme).
Soylulaştırmayı sadece fiziksel yenilemeden ayıran temel unsur, bu sosyo-ekonomik dışlanma ve nüfus değişimidir.

Key Concept

Yerinden Edilme (Displacement)

Practice More

Soylulaştırma aşamalarındaki 'rant açığı' (rent gap) teorisini ve Ruth Glass'ın bu kavramı ilk kez nasıl tanımladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 203Question →

1980 sonrası küreselleşme sürecinde, ekonomik faaliyetlerin dünya geneline yayılmasına (mekansal dağılma) karşın, bu faaliyetlerin yönetim ve denetim süreçlerinin belirli merkezlerde toplanması (merkezi yoğunlaşma) kentsel mekanın niteliğini değiştirmiştir. Finans, hukuk, muhasebe ve danışmanlık gibi "ileri düzey üretici hizmetlerin" merkezi haline gelen ve küresel sermaye akışlarını bir "komuta merkezi" gibi yöneten kent yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Küresel Kent

Answer

Küresel sermaye akışlarını yöneten ve ileri düzey üretici hizmetlerin merkezi olan kent yapısı "Küresel Kent" olarak tanımlanır.
Küresel kent kavramı, özellikle Saskia Sassen tarafından geliştirilmiş olup; kentin ulusal sınırları aşan bir etkiyle dünya ekonomisini yöneten, ileri düzey hizmetlerin (finans, danışmanlık vb.) toplandığı bir düğüm noktası olmasını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kentin hiyerarşik konumunu belirleyen kriterin belirlenmesi
Nüfus büyüklüğünden ziyade, dünya ekonomisindeki yönetim-denetim kapasitesi ön plana çıkmaktadır.
Küresel kent kuramı, kentleri hiyerarşik bir ağın parçası olarak ele alır.
2
Öne çıkan sektörlerin analizi
Finans, hukuk ve danışmanlık gibi 'ileri düzey üretici hizmetler' (APS) kentin karakterini belirlemektedir.
Bu sektörler, küresel ekonominin komuta ve kontrol işlevini yerine getirir.

Key Concept

Küresel Kent (Global City) ve İşlevsel Hiyerarşi
Estimated Time:50s
PreviousPage 11 / 11
Kent ve Kentleşme Kavramları Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 11 | Examkin