Kamu Politikası Aktörleri

Kamu politikası sürecinde bürokrasi; teknik uzmanlık, kurumsal hafıza ve hiyerarşik süreklilik gibi avantajları sayesinde politika alternatiflerinin geliştirilmesi aşamasında belirleyici bir konuma sahiptir. Özellikle yasama organının ($asıl$) politika hedeflerini genel hatlarıyla belirlediği durumlarda, bürokratların ($vekil$) bu yasal boşlukları kendi uzmanlık ve değer yargılarıyla doldurması, literatürde "asıl-vekil" ($principal-agent$) problemi çerçevesinde tartışılmaktadır.

Buna göre, bürokrasinin politika formülasyonu aşamasındaki bu etkinliğinin, asıl-vekil ilişkisi bağlamında doğurduğu en temel analitik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasi partiler, kamu politikası sürecinde hem toplumsal taleplerin sisteme iletilmesinde hem de bu taleplerin somut politika kararlarına dönüştürülmesinde kritik bir köprü işlevi görürler. Özellikle Gabriel Almond'un fonksiyonel analizinde vurgulanan 'taleplerin birleştirilmesi' (interest aggregation) işlevi, siyasi partileri çıkar gruplarından ayıran en temel yapısal özelliktir.

Buna göre, siyasi partilerin 'talepleri birleştirme' işlevinin, politika gündeminin (agenda setting) oluşumu ve çıkar gruplarının faaliyetleriyle olan ilişkisi bakımından en doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde 'epistemik topluluklar' olarak da adlandırılan; toplumsal sorunların çözümüne yönelik bilimsel veri üretimi, politika analizi ve alternatif strateji geliştirme işlevlerini devletin hiyerarşik yapısı dışından yürüten gayriresmi aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde vatandaşlar ve kamuoyu, politika gündemini etkileyen en önemli gayriresmi aktörler arasında yer almaktadır. Özellikle doğrudan katılım mekanizmalarının işletildiği sistemlerde, seçmenlerin belirli bir sayıya ulaşarak bizzat hazırladıkları bir yasa teklifini yasama organının gündemine taşıması veya doğrudan halk oylamasına sunulmasını talep etmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin kamu politikası sürecinde; Avrupa Birliği'nin (AB) tam üyelik kriterleri veya IMF'nin mali destek şartları aracılığıyla belirli reform konularını 'devletin öncelikli çözüm listesine' dahil ettirmesi, bu aktörlerin sürecin hangi aşamasında en etkili olduğunu göstermektedir?

Türkiye'de 2017 Anayasa değişikliği ile kurumsallaşan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organı, kamu politikası sürecinin sadece uygulama (implementasyon) evresinde değil; gündem belirleme ve formülasyon evrelerinde de belirleyici ve merkezi bir konuma sahiptir. Bu sistemde yürütme organının ve ona bağlı yapıların kamu politikası sürecindeki rollerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu politikası sürecinde yürütme organı, modern devlet yapısında sadece yasaların uygulayıcısı değil, aynı zamanda politikanın tasarımcısı ve savunucusudur. Türkiye'deki mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmenin politika formülasyonu (tasarımı) kapasitesini güçlendirmek amacıyla; bürokrasi dışından uzmanların, akademisyenlerin ve sivil toplum temsilcilerinin de katılımına imkan veren, doğrudan en üst karar vericiye politika önerileri sunan ve stratejik raporlar hazırlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal sistem teorisi ve kamu politikası literatürü çerçevesinde; toplumsal alanda dile getirilen çok sayıdaki heterojen talebin (çıkar eklemlenmesi) ayıklanarak tutarlı politika seçeneklerine dönüştürülmesi (çıkar birleştirilmesi) ve bu sayede 'kamusal gündemin' 'resmi gündeme' taşınmasında kritik bir eşik bekçiliği (gatekeeping) yaparak sistemin aşırı yüklenmesini önleyen temel aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde medyanın rolü ve "gündem belirleme" (agenda-setting) işlevi dikkate alındığında, medyanın bu süreçteki yapısal konumu ve etki sınırlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası sürecinde siyasi partiler, toplumsal taleplerin siyasal sisteme iletilmesinde ve resmi politikalara dönüştürülmesinde merkezi bir rol oynarlar. Siyasi partilerin, bu süreçte çıkar ve baskı gruplarından farklı olarak üstlendiği 'talep birleştirme' (interest aggregation) işlevi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Siyasal sistemin girdileri arasında yer alan toplumsal taleplerin "sistemik gündem"den "kurumsal gündem"e evrilmesinde kamuoyunun rolü, hem demokratik meşruiyet hem de politika önceliklerinin belirlenmesi açısından kritiktir. Vatandaşlar, gayriresmi aktörler olarak kitle iletişim araçları ve sivil toplum kuruluşları üzerinden dolaylı bir etki yaratırken; bazı anayasal mekanizmalar onlara politika sürecine doğrudan ve resmî bir müdahale imkânı sunar. Bu çerçevede, vatandaşların ve kamuoyunun kamu politikası sürecindeki konumuna ve gündem belirleme araçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu politikası sürecinde yer alan aktörler; anayasal veya yasal bir yetkiye dayanarak doğrudan bağlayıcı karar alma güçlerinin olup olmamasına göre 'resmi' ve 'gayriresmi' aktörler olarak iki ana gruba ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu politikası sürecindeki 'gayriresmi' aktörlerden biridir?

Kamu politikası sürecinde bürokrasi; sadece siyasi karar alıcıların belirlediği stratejileri hayata geçiren teknik bir aygıt değil, aynı zamanda sahip olduğu uzmanlık bilgisi sayesinde politika içeriğini şekillendiren aktif bir aktördür. Özellikle yasaların genel ve soyut hükümlerinin somut olaylara uygulanması aşamasında bürokratların yasal boşlukları doldurma, uygulama yöntemini seçme veya öncelikleri belirleme imkanına sahip olmaları, onları birer 'politika yapıcı' haline getirmektedir.

Buna göre, bürokratların teknik uzmanlıklarına dayanarak yasaların uygulanmasında sahip oldukları bu 'karar verme ve hareket serbestisi' kamu politikası literatüründe aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Kamu politikası sürecinde düşünce kuruluşları (think tanks); karmaşık toplumsal sorunların analiz edilmesi, veriye dayalı çözüm alternatiflerinin geliştirilmesi ve bu alternatiflerin karar alıcılara sunulması süreçlerinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu kuruluşların kamu politikası aktörleri arasındaki konumuna ve işlevine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası sürecinde medya, toplumsal sorunları seçip işleyerek bu sorunların kamuoyunda tartışılmasını ve siyasal sistemin öncelikleri arasına girmesini sağlar. Medyanın bu rolü ve politika sürecindeki konumu aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Kamu politikası sürecinde gayriresmi bir aktör olarak kabul edilen medyanın, toplumsal sorunları haber ve yorumlar aracılığıyla ön plana çıkararak kamuoyunun ve siyasal iktidarın dikkatini bu sorunlara çekmesi, sürecin hangi aşamasında en belirgin etkisini gösterir?

Siyasi partiler, kamu politikası sürecinde toplumsal talepleri siyasal sisteme taşıyan ve bu taleplerin kamu politikasına dönüşmesinde 'köprü' vazifesi gören temel aktörlerdir. Bu süreçte siyasi partiler ile çıkar grupları arasındaki temel fark, taleplerin sisteme iletilme biçimi, kapsamı ve ideolojik çerçevesiyle ilgilidir.

Buna göre, siyasi partilerin 'talep birleştirme' ($interest$ $aggregation$) işlevi ve kamu politikası sürecindeki özgün konumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası sürecinde; hazırlanan politika taslaklarının kanunlaşarak hukuki bir statü kazanması (meşrulaştırma), bütçe aracılığıyla kaynak tahsis edilmesi ve yürütme organının faaliyetlerinin denetlenmesi işlevlerini yerine getiren temel resmi aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde yer alan aktörler resmi ve gayriresmi olmak üzere iki temel kategoriye ayrılmaktadır. Bu süreçte, hükümet mekanizmasının dışında kalarak bağımsız araştırmalar yürüten, toplumsal sorunlara yönelik bilimsel veriye dayalı politika alternatifleri geliştiren ve karar vericilere uzmanlık desteği sunan gayriresmi aktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası sürecinde yürütme organı, sahip olduğu teknik uzmanlık ve bürokratik kapasite sayesinde gündem belirleme ve politika formülasyonu aşamalarında baskın bir rol oynar. Türkiye'deki mevcut Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde; kamu politikalarının stratejik çerçevesini çizen, kalkınma planlarını hazırlayan ve bütçe tasarısı yoluyla politika önceliklerini somutlaştıran, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum aşağıdakilerden hangisidir?