Examkin

Demokrasi Teorileri

163 questions

Question 161Question →

Carole Pateman, 'Katılım ve Demokrasi Teorisi' (Participation and Democratic Theory) adlı eserinde, liberal-temsili demokrasilerde gözlemlenen siyasal apati (ilgisizlik) sorununu bireylerin doğasından kaynaklanan bir durum olarak değil, mevcut sistemin katılım kanallarını tıkamasının bir sonucu olarak değerlendirir. Pateman'a göre katılım, sadece siyasal bir karar alma mekanizması değil, aynı zamanda bireyi 'demokratik bir kişiliğe' dönüştüren bir süreçtir.

Buna göre Pateman'ın katılımcı demokrasi anlayışında, bireyin siyasal yetkinlik kazanması ve 'eğitici işlevin' (educative function) tam anlamıyla gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin demokratikleştirilmesi bir ön koşul olarak savunulur?

Show answer & explanation

Answer: Bireyin günlük yaşamda hiyerarşik otoriteye en çok maruz kaldığı iş yerlerinin ve yerel yönetimlerin

Answer

Bireyin günlük yaşamda hiyerarşik otoriteye en çok maruz kaldığı iş yerlerinin ve yerel yönetimlerin demokratikleştirilmesi
Katılımcı demokrasi kuramının öncüsü Carole Pateman'a göre, bireyin siyasal alanda aktif bir yurttaş olabilmesi için gerekli olan 'psikolojik yetkinlik', bireyin vaktinin çoğunu geçirdiği ve hiyerarşik bir otorite yapısının bulunduğu iş yerleri ve yerel yönetimler gibi alanlarda katılım deneyimi kazanmasına bağlıdır. Bu alanlardaki demokratik katılım, bireye kararları etkileme gücü vererek onu eğitir ve siyasal ilgisizlikten kurtarır.

Step-by-Step Solution

1
Katılımcı demokrasinin 'eğitici işlev' kavramını analiz etme
Katılımın bireyde demokratik tutum, beceri ve psikolojik yetkinlik geliştirdiği sonucuna ulaşılır.
Pateman'a göre katılım, sadece bir çıktı üretmek için değil, katılımcının kendisini dönüştürmek içindir.
2
Pateman'ın 'siyasal olmayan alan' (non-political spheres) vurgusunu belirleme
İş yeri ve yerel toplulukların katılımın öğrenildiği temel alanlar olduğu saptanır.
Birey vaktinin çoğunu iş yerinde geçirir; buradaki hiyerarşik yapı bireyi pasifleştirirken, demokratik yapı (öz yönetim) bireyi aktifleştirir.
3
Siyasal apati ile katılım arasındaki ilişkiyi kurma
Apatinin çözümünün, katılımın tüm toplumsal dokuya yayılması olduğu görülür.
Yerelde ve iş yerinde katılım tecrübesi edinen birey, genel siyasal süreçlere daha ilgili ve yetkin hale gelir.

Key Concept

Pateman'ın Katılımın Eğitici İşlevi ve İş Yeri Demokrasisi

Hints

1
Pateman'a göre apati, bir 'öğrenilmiş çaresizlik' durumudur.
2
Katılımın 'eğitici işlevi'nin gerçekleşebilmesi için bireyin hiyerarşiyle en çok karşılaştığı yerleri düşünün.

Practice More

C.B. Macpherson'ın 'Gelişmeci Demokrasi' (Developmental Democracy) kavramı ve liberalizmin 'piyasa modeli' eleştirisi ile bu soruyu karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 162Question →

Arend Lijphart'ın demokrasi tipolojisinde "yürütme-partiler" boyutunda oydaşmacı (consensus) model özellikleri sergileyen bir ülkenin, "federal-üniter" boyutu bakımından da aynı modele (oydaşmacı) dahil edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisine sahip olması gerekir?

Show answer & explanation

Answer: Güçlü ve azınlık haklarını koruyan ikinci bir yasama meclisi

Answer

Oydaşmacı modelin federal-üniter boyutu kapsamında yer alan güçlü ve azınlık haklarını koruyan ikinci bir yasama meclisine sahip olması gerekir.
Arend Lijphart'ın tipolojisinde federal-üniter boyut; iktidarın yerel yönetimler, yasama organı içindeki farklı meclisler ve yargı gibi kurumlar arasında nasıl dağıtıldığını inceler. Oydaşmacı modelde iktidarın tek bir merkezde toplanmasını engellemek için 'güçlü iki meclisli' (strong bicameralism) yapı öngörülür. Bu yapı, özellikle federal birimlerin veya azınlıkların temsilini güvence altına alarak oydaşmacı modelin ruhuna hizmet eder.

Step-by-Step Solution

1
Lijphart'ın demokrasi modellerinin boyutlarını analiz et.
Lijphart modelleri 'yürütme-partiler' (5 değişken) ve 'federal-üniter' (5 değişken) olmak üzere iki boyutta incelenir.
Soruda her iki boyut arasındaki kurumsal tutarlılık sorgulanmaktadır.
2
Federal-üniter boyutundaki oydaşmacı özellikleri belirle.
Federalizm, güçlü iki meclislilik, sert anayasa, yargısal denetim ve merkez bankası bağımsızlığı.
Bu değişkenler iktidarın merkezi yönetim dışındaki kurumlara dağıtılmasını sağlar.
3
Seçenekleri bu değişkenlerle karşılaştır.
İkinci meclis (A seçeneği) bu boyuttaki temel oydaşmacı değişkendir.
Diğer seçenekler ya yürütme-partiler boyutuna aittir ya da çoğunlukçu modelin özellikleridir.

Key Concept

Lijphart'ın Demokrasi Modelleri ve Boyutlar Arası İlişki
Estimated Time:1m 15s
Question 163Question →

Müzakereci (deliberatif) demokrasi kuramı, demokratik süreci bireylerin önceden belirlenmiş ve sabit kabul edilen tercihlerinin oylama yoluyla basitçe birleştirildiği bir "toplamacı" (aggregative) mekanizma olarak görmez. Bu kurama göre, kamusal tartışma ve müzakere sürecinin en temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Katılımcıların sunulan rasyonel argümanlar ışığında kendi başlangıç tercihlerini gözden geçirip dönüştürmelerine olanak sağlamak

Answer

Katılımcıların rasyonel argümanlar ışığında kendi başlangıç tercihlerini gözden geçirip dönüştürmelerine olanak sağlamaktır.
Müzakereci (deliberatif) demokrasi kuramına göre, demokratik sürecin temel amacı sadece oyların sayılması değil, kamusal alanda gerçekleşen rasyonel tartışmalar yoluyla bireylerin dar çıkar odaklı tercihlerinden arınarak ortak iyiye yönelik kararlara ikna olmasıdır. Bu süreç, katılımcıların görüşlerini yeni bilgiler ve argümanlar ışığında 'dönüştürmelerine' (transformation) olanak tanır. Jürgen Habermas'ın iletişimsel eylem kuramı bu yaklaşımın temelini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Müzakereci demokrasi ile toplamacı (aggregative) demokrasi modelleri arasındaki temel farkı analiz edin.
Toplamacı modeller tercihlerin siyaset öncesi verildiğini ve sabit olduğunu varsayarken; müzakereci model, tercihlerin siyasal süreç içerisinde şekillendiğini kabul eder.
Kuramsal ayrımın temelini anlamak, müzakerenin işlevini belirlemek için gereklidir.
2
Kamusal tartışmanın (deliberasyon) bireyler üzerindeki etkisini değerlendirin.
Rasyonel tartışma ortamında bireylerin diğerlerinin argümanlarını dinleyerek kendi görüşlerini kamu yararı doğrultusunda değiştirebileceği sonucuna varılır.
Müzakereci demokrasinin 'tercih dönüşümü' (preference transformation) ilkesi bu modelin merkezinde yer alır.

Key Concept

Tercih Dönüşümü ve İletişimsel Rasyonalite

Hints

1
Müzakereci demokrasi ile 'toplamacı' (aggregative) model arasındaki temel fark oylama ile ikna süreci arasındaki ilişkidir.

Practice More

Müzakereci demokrasi ile Habermas'ın 'İdeal Konuşma Durumu' (ideal speech situation) kavramı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 9 / 9
Demokrasi Teorileri Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 9 | Examkin