Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi

108 questions

Question 101Question

1950'li yıllarda Batılı uzmanların gelişmekte olan ülkelere yönelik hazırladığı yönetim reformu paketlerinin başarısızlıkla sonuçlanması, kamu yönetimi disiplininin sadece Amerikan tecrübesine dayanmasının yetersizliğini gözler önüne sermiştir. Bu dönemde disiplinin 'kültürel bağlamdan kopuk' ve 'dar görüşlü' (parochial) yapısını aşmak amacıyla Fred W. Riggs öncülüğünde yeni bir akademik kurumsallaşma süreci başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Ford Vakfı'nın mali desteğiyle Amerikan Kamu Yönetimi Cemiyeti (ASPA) bünyesinde kurulan ve karşılaştırmalı kamu yönetimi çalışmalarının sistematik bir kimlik kazanmasını sağlayan bu akademik topluluktur?

Show answer & explanation

Answer: Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu (CAG)

Answer

Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu (CAG)
Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu (CAG), 1960-1971 yılları arasında Fred W. Riggs'in liderliğinde faaliyet göstermiş, Ford Vakfı'ndan sağladığı 500 bin dolarlık fonla disiplinin kurumsallaşmasını, ampirik çalışmaların artmasını ve ekolojik yaklaşımın gelişmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel ve kurumsal bağlamı analiz etme
1950-60'lı yıllar, Ford Vakfı desteği ve Fred W. Riggs başkanlığı verilerine ulaşılır.
Soruda verilen spesifik tarih ve aktörler, disiplinin kurumsallaşma dönemini işaret eder.
2
Kuruluş amacını değerlendirme
Geleneksel kamu yönetiminin dar görüşlülüğünü (parochialism) aşma hedefi saptanır.
Teknik yardımların başarısızlığı, evrensel olduğu sanılan ilkelerin yerel bağlamda işlemediğini kanıtlamıştır.
3
Doğru kurumsal yapıyı eşleştirme
ASPA bünyesinde kurulan temel yapının Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu (CAG) olduğu belirlenir.
CAG, karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplininin altın çağını temsil eden en önemli akademik organizasyondur.

Key Concept

Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu (CAG) ve Disiplinin Kurumsallaşması
Estimated Time:1m 0s
Question 102Question

İngiliz kamu yönetimi literatüründe ve uygulamasında; merkezi hükümetin doğrudan hiyerarşik yapısının dışında yer alan, ancak bakanlar tarafından atanan bir yönetim kurulu aracılığıyla denetlenen, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde belirli bir operasyonel özerkliğe sahip olan "Bölüm Dışı Kamu Kuruluşları" (NonNon-DepartmentalDepartmental PublicPublic BodiesBodies) aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: QUANGO

Answer

İngiltere'de merkezi bakanlıkların hiyerarşisi dışında kalan ancak stratejik olarak bakanlara bağlı olan yarı-özerk kuruluşlar QUANGO kavramı ile ifade edilir.
Doğru cevap olan ifade, İngiltere'de kamu hizmetlerinin yürütülmesinde uzmanlaşmış, bakanlıkların hiyerarşik sınırları dışında (mesafeli - arms-length) yer alan ancak stratejik olarak bakanlara karşı sorumlu olan yarı-özerk yapıları tam olarak tanımlar. Bu yapılar literatürde hem 'Non-Departmental Public Bodies' hem de yaygın olarak 'QUANGO' (QuasiQuasi-AutonomousAutonomous NonNon-GovernmentalGovernmental OrganizationsOrganizations) adıyla anılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsal yapının konumunu analiz etme
Söz konusu kuruluşlar "Bölüm Dışı Kamu Kuruluşları" (NDPBNDPB) olarak tanımlanmış ve bakanlık hiyerarşisinin dışında oldukları belirtilmiştir.
İngiliz sisteminde hizmet birimleri ya bakanlık içinde (ajanslar) ya da bakanlık dışında (QUANGO'lar) yapılandırılır.
2
Yönetim ve denetim ilişkisini değerlendirme
Yönetim kurulunun bakan tarafından atanması, bu kuruluşların hükümet ile olan bağını (hesap verebilirlik) doğrular.
QUANGO'lar (Quasi-Autonomous Non-Governmental Organizations) tam bağımsız sivil toplum kuruluşu değil, "yarı-özerk" kamu yapılarıdır.
3
Doğru terimi eşleştirme
Literatürde bu tür yapılar için kullanılan yaygın ve teknik terim QUANGO'dur.
1980 sonrası İngiltere'de devletin küçülmesi ve hizmetlerin uzmanlaşmış özerk birimlere devredilmesi bu kavramla özdeşleşmiştir.

Key Concept

QUANGO'ların (Bölüm Dışı Kamu Kuruluşları) İngiliz İdari Yapısındaki Yeri

Hints

1
Bu kuruluşlar merkezi bakanlıkların 'kollarının ulaşamayacağı mesafede' (armsarms-lengthlength) tutulur.
2
Kavramın açılımı 'Yarı-Özerk Hükümet Dışı Kuruluş' anlamına gelir.
3
Bakanlık hiyerarşisi içindeki 'Next Steps' ajanslarından farklı olarak, bu yapılar bakanlık dışı kamu kuruluşlarıdır (NDPBNDPB).

Practice More

İngiltere'deki 'Next Steps' raporunun kamu yönetimi yapısındaki hiyerarşik değişim üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 103Question

Fred W. Riggs'in ekolojik yaklaşım çerçevesinde geliştirdiği Prizmatik Toplum Modeli'nde, geçiş toplumlarının idari yapısı 'Sala' olarak adlandırılmaktadır. Bu yapıdaki temel özelliklerden biri olan 'biçimsellik' (formalism), modern kurumların ve hukuk kurallarının varlığına rağmen, bu kuralların toplumsal gerçeklikte karşılık bulamaması durumunu ifade eder.

Buna göre, prizmatik bir toplumdaki idari biçimsellik olgusu en net şekilde hangi durumda gözlemlenir?

Show answer & explanation

Answer: Hukuki düzenlemelerin resmiyette tam bir otoriteye sahip olmasına karşın, uygulamadaki etkinliğinin son derece sınırlı kalmasında

Answer

Hukuki düzenlemelerin resmiyette tam bir otoriteye sahip olmasına karşın, uygulamadaki etkinliğinin son derece sınırlı kalması
Doğru seçenek olan ifade, Riggs'in prizmatik toplum analizindeki 'biçimsellik' kavramının özünü oluşturur. Prizmatik toplumlarda modern hukuk sistemleri resmi bir otorite olarak kabul edilse de, toplumsal değerlerin heterojen yapısı ve geleneksel bağların (akrabalık, cemaat vb.) baskınlığı nedeniyle bu kurallar hayata geçirilemez ve etkinliği düşük kalır.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Tanımı
Biçimsellik (formalism), kağıt üzerindeki kural ile fiili uygulama arasındaki farktır.
Riggs'in modelinde prizmatik toplumların en belirgin yönetsel patolojisi budur.
2
Otorite ve Etkinlik Ayrımı
Yasalar yüksek otoriteye (meşruiyet ve resmi kabul) sahiptir ancak etkinlikleri (uygulama ve sonuç üretme) düşüktür.
Geçiş toplumlarında batılı yasalar kopyalanır (yüksek otorite) ancak geleneksel direnç nedeniyle uygulanamaz (düşük etkinlik).
3
Analiz
Bu çelişki, idari sistemde kuralların sadece bir 'vitrin' işlevi görmesine neden olur.
Çok-normluluk (poly-normativism) nedeniyle bireyler hem modern yasaya hem geleneksel sadakate bağlı kalarak yasa dışı pratiklere yönelir.

Key Concept

Biçimsellik (Formalism) ve Otorite-Etkinlik Çelişkisi

Practice More

Riggs'in 'iç içe geçme' (overlapping) kavramının Sala yapısındaki liyakat sistemi üzerindeki etkilerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 104Question

İngiltere kamu yönetimi geleneğinde modern bakanlık yapılarının temelini oluşturan ve kamu kurumlarının rasyonel bir şekilde teşkilatlanması için hazırlanan 1918 tarihli Haldane Raporu, bakanlıkların yapılandırılmasında aşağıdaki ilkelerden hangisini savunmuştur?

Show answer & explanation

Answer: Kamu birimlerinin, hizmet sunulan kişi veya gruplara (hizmetten yararlananlar) göre değil, sunulan hizmetin işlevine (fonksiyonuna) göre yapılandırılması

Answer

İngiltere'de 1918 tarihli Haldane Raporu, kamu kurumlarının rasyonel örgütlenmesi için 'işlev esası'nı (function) savunmuş, kurumların hizmet sundukları kişi gruplarına (clientele) göre değil, uzmanlaştıkları hizmet türüne göre yapılandırılmasını önermiştir.
Doğru yanıt olan hizmetin işlevine göre yapılandırma ilkesi, Haldane Raporu'nun (1918) en devrimci önerisidir. Rapor, bakanlıkların 'hizmetten yararlananlar' (clientele) bazında örgütlenmesinin yetki çatışmalarına ve kaynak israfına yol açtığını; buna karşın 'işlev' (sağlık, savunma vb.) bazlı örgütlenmenin uzmanlaşmayı ve hesap verebilirliği artırdığını savunur.

Step-by-Step Solution

1
Haldane Raporu'nun (1918) tarihsel bağlamını analiz etme
Bu rapor, Birinci Dünya Savaşı sonrası İngiltere'de bakanlıkların ve yürütme organının daha etkin çalışması için hazırlanan temel metindir.
Sorunun hangi tarihsel ve kurumsal çerçeveyi sorguladığını belirlemek için gereklidir.
2
Raporun teşkilatlanma önerilerini değerlendirme
Rapor, bakanlıkların 'hizmetten yararlananlara' (örneğin; sadece çocuklara, sadece yaşlılara bakan birimler) göre değil, 'hizmetin işlevine' (örneğin; Sağlık Bakanlığı, Eğitim Bakanlığı) göre kurulmasını önermiştir.
Teşkilatlanma ilkeleri arasındaki temel ayrımı anlamak için gereklidir.
3
Seçenekler arasında işlevsel örgütlenme ilkesini bulma
Sunulan hizmetin işlevine/fonksiyonuna göre yapılandırmayı belirten ifade doğru kabul edilir.
Raporun özünü yansıtan seçeneğin tespit edilmesini sağlar.

Key Concept

İngiltere Kamu Yönetiminde Teşkilatlanma İlkeleri ve Haldane Raporu

Hints

1
Bu rapor, kurumların 'kim' için çalıştığıyla değil, 'ne' yaptığıyla ilgilenen bir örgütlenme modelini savunur.
2
Raporun önerdiği model, bugün bildiğimiz Sağlık, Eğitim, Savunma gibi fonksiyonel bakanlıkların temel mantığını oluşturur.
3
Rapor, 'hizmetten yararlananlar' (örneğin işsizler, çocuklar) yerine 'sunulan hizmetin niteliği'ni (istihdam, eğitim) temel kriter olarak belirlemiştir.

Practice More

Bu raporun etkilerini anlamak için sivil hizmette liyakat sistemini başlatan Northcote-Trevelyan Raporu (1854) ve modernizasyon sürecindeki Fulton Raporu (1968) ile karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 105Question

II. Dünya Savaşı’ndan sonra gelişmekte olan ülkelere yönelik yürütülen teknik yardım programlarının başarısız olması, Batılı yönetim modellerinin evrenselliğinin sorgulanmasına yol açmıştır. Robert Dahl'ın 1947'de kamu yönetiminin bir bilim olabilmesi için karşılaştırmalı çalışmalara mecbur olduğunu belirtmesiyle ivme kazanan bu süreç, Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu'nun (CAG) çalışmalarıyla kurumsal bir kimlik kazanmıştır.

Buna göre, karşılaştırmalı kamu yönetiminin bir disiplin olarak gelişim sürecinde, geleneksel kamu yönetimi anlayışından metodolojik olarak kopuşu simgeleyen temel yönelim aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İdiyografik (tekil vaka) ve normatif çalışma tarzından uzaklaşılarak; ampirik, nomotetik (genel yasalara dayalı) ve ekolojik bir perspektifin benimsenmesi

Answer

Geleneksel kamu yönetiminin idiyografik ve normatif yapısından; ampirik, nomotetik ve ekolojik bir perspektife geçilmesi karşılaştırmalı kamu yönetiminin temel metodolojik dönüşümüdür.
Karşılaştırmalı kamu yönetimi disiplini, 1960'larda Fred W. Riggs başkanlığındaki CAG çalışmalarıyla metodolojik bir devrim gerçekleştirmiştir. Bu devrimin özü; sadece Batı'yı ve ideal olanı anlatan (normatif-idiyografik) yapıdan, gelişmekte olan ülkeleri de kapsayan, gerçek verilere dayanan ve genel kurallar üretmeyi amaçlayan (ampirik-nomotetik) bir perspektife geçmektir. Bu süreçte yönetimi çevresinden soyutlamayan ekolojik yaklaşım merkezi bir rol oynamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı değerlendir.
II. Dünya Savaşı sonrası teknik yardımların başarısızlığı, evrensel olduğu sanılan yönetim ilkelerinin yerel kültürlerde (ekoloji) çalışmadığını göstermiştir.
Sorunun kökenindeki 'başarısızlık' vurgusu, metodolojik bir değişim ihtiyacını işaret eder.
2
Robert Dahl ve CAG'ın (Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Grubu) temel metodolojik eleştirilerini hatırla.
Disiplinin normatif (ne olması gerektiği) değil, ampirik (gerçekte ne olduğu) olması ve tekil olaylar (idiyografik) yerine genel kurallar (nomotetik) araması gerektiği savunulmuştur.
Bilimsel bir kimlik kazanmanın şartı olarak sunulan metodolojik kayma budur.
3
Doğru metodolojik üçlüyü belirle.
Geleneksel 'Normatif-İdiyografik-Ekoloji dışı' yapıdan, 'Ampirik-Nomotetik-Ekolojik' yapıya geçilmiştir.
Fred W. Riggs ve arkadaşlarının literatüre kazandırdığı en temel ayrım bu kavramlar üzerinden yapılır.

Key Concept

Karşılaştırmalı Kamu Yönetiminde Metodolojik Dönüşüm (Ampirik, Nomotetik, Ekolojik)

Practice More

Fred W. Riggs'in 'Prizmatik Toplum Modeli'nde ekolojik yaklaşımın nasıl uygulandığını inceleyerek bu kavramların pratik analizini yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 106Question

Fred W. Riggs’in Prizmatik Toplum modelinde, modern kamu yönetimi kurumlarının hukuken var olmasına rağmen, bu kurumların işleyişinde geleneksel değerlerin ve toplumsal yapıların (aile, dini gruplar, yerel sadakatler) fiilen belirleyici olması durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Üst üste binme (overlappingoverlapping)

Answer

Üst üste binme (overlappingoverlapping)
Üst üste binme (overlappingoverlapping), prizmatik toplumlarda idari yapıların (Sala) işleyişinde rasyonel-bürokratik kurallardan ziyade, geleneksel ailevi, dini veya siyasi sadakatlerin baskın gelmesini tanımlayan teknik terimdir. Bu durumda modern bir kurumun 'kabuğu' vardır ancak içindeki 'davranış' gelenekseldir.

Step-by-Step Solution

1
Ekolojik yaklaşım çerçevesinde prizmatik toplumun yapısal özelliklerini analiz et.
Prizmatik toplumda modern ve geleneksel yapılar bir aradadır.
Geçiş toplumu niteliği taşıyan bu yapıda 'heterojenlik' temel karakterdir.
2
İdari yapıların (Sala) toplumsal çevreyle olan etkileşimini değerlendir.
Resmi kurumların (bürokrasi) kararları, aslında resmi olmayan grupların baskısıyla şekillenir.
Riggs'e göre, modern bir ofisin içinde geleneksel bir yapının (aile/klan) faaliyet göstermesi 'üst üste binme' (overlappingoverlapping) olarak tanımlanır.

Key Concept

Üst üste binme (Overlapping), modern ve geleneksel idari davranışların aynı yapıda iç içe geçmesini ifade eder.
Question 107Question

İngiltere'de 19671967 yılında yürürlüğe giren Parlamento İdari Komiseri Yasası (ParliamentaryParliamentary CommissionerCommissioner ActAct) ile kurulan, idari birimlerin "kötü yönetim" (maladministrationmaladministration) teşkil eden eylemlerini denetleyen ve vatandaş şikâyetlerini doğrudan değil, bir parlamento üyesi (milletvekili) aracılığıyla kabul eden mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento İdari Komiseri (ParliamentaryParliamentary CommissionerCommissioner forfor AdministrationAdministration)

Answer

İngiltere'de kötü yönetim iddialarını araştıran ve milletvekili aracılığı kuralıyla (MP Filter) çalışan yapı Parlamento İdari Komiseri'dir.
İngiltere'de 19671967 yılında kurulan Parlamento İdari Komiseri, idari makamların haksızlık, adaletsizlik ve usulsüzlük gibi kötü yönetim (maladministration) durumlarını denetler. En ayırt edici özelliği, vatandaşların doğrudan değil, bir milletvekili aracılığıyla şikâyetlerini iletebildiği sistemdir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramın tanımlanması
Soru kökünde belirtilen 'kötü yönetim' (maladministrationmaladministration) kavramı, İngiliz hukukunda ombudsmanın görev alanını belirleyen temel terimdir.
İngiltere'de ombudsman, Fransız tipi idari yargı denetiminden ziyade idari hataları araştıran bir kurum olarak tasarlanmıştır.
2
Kurumsal isimlendirme
19671967 yılında kurulan bu yapıya 'Parlamento İdari Komiseri' (ParliamentaryParliamentary CommissionerCommissioner forfor AdministrationAdministration - PCAPCA) adı verilmiştir.
Komiserin doğrudan parlamentoya bağlı olması ve parlamento adına denetim yapması nedeniyle bu isim tercih edilmiştir.
3
Başvuru usulünün analizi
Vatandaşların komisere doğrudan başvuramadığı, şikâyetlerin bir milletvekili aracılığıyla iletildiği 'Milletvekili Filtresi' (MPMP FilterFilter) sisteminin varlığı teyit edilir.
İngiliz sisteminde parlamentonun üstünlüğü ilkesi gereği, vatandaş ile denetim organı arasına parlamento üyeleri dahil edilmiştir.

Key Concept

İngiliz Tipi Ombudsman (Parlamento İdari Komiseri)

Hints

1
Bu kurum dünyadaki 'Ombudsman' örneklerinin İngiltere'deki karşılığıdır.
2
Vatandaşların şikâyetlerini doğrudan iletemediği, mutlaka bir milletvekili süzgecinden geçtiği denetim birimidir.
3
19671967 tarihli yasayla kurulan ve idari birimlerin 'kötü yönetim' (maladministrationmaladministration) eylemlerini parlamento adına inceleyen kişidir.

Practice More

İngiltere'deki 'Milletvekili Filtresi' (MPMP FilterFilter) uygulamasının neden dünyadaki diğer ombudsman örneklerinden farklı olduğunu araştırınız.
Estimated Time:1m 0s
Question 108Question

Fransa kamu yönetimi geleneğinde "İdari Rejim" (DroitDroit AdministratifAdministratif) sisteminin işleyişi ve yargısal yapısı dikkate alındığında, bu sistemin zirvesinde yer alan Danıştay (ConseilConseil dEˊtatd'État) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hem hükümete hukuki danışmanlık yapma hem de en üst düzey idari yargı mercii olma görevlerini bünyesinde birleştirir.

Answer

Fransız Danıştayı (ConseilConseil dEˊtatd'État), hem hükümete tasarı ve kararnameler konusunda hukuki görüş bildiren istişari bir organ hem de idari yargı düzeninin en üst mahkemesidir.
Fransa kamu yönetimi sisteminde Danıştay (ConseilConseil dEˊtatd'État), yürütme organına (hükümete) kanun tasarıları ve tüzükler hakkında hukuki görüş sunma sorumluluğunun yanı sıra, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunu denetleyen en yüksek yargı organı olma özelliğini taşır. Bu durum Fransız idari rejiminin en karakteristik özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Fransız idari yapısının temel taşı olan "İdari Rejim" kavramını analiz etme.
Fransa'da idarenin özel hukuktan ayrı, kendine has kuralları ve yargı mercileri olduğu tespit edilir.
Fransız modeli, İngiliz "Hukuk Devleti" (RuleRule ofof LawLaw) anlayışının aksine "Yargı Ayrılığı" ilkesine dayanır.
2
Danıştay'ın (ConseilConseil dEˊtatd'État) kurumsal kimliğini ve görev dağılımını inceleme.
Kurumun hem hükümetin danışmanı (aktif idare içindeki rolü) hem de bir mahkeme (yargısal rolü) olduğu görülür.
Bu çift fonksiyonlu yapı, Napolyon döneminden bu yana gelen merkeziyetçi ve uzmanlaşmış idare geleneğinin bir sonucudur.

Key Concept

Fransa'da Yargı Ayrılığı ve Danıştay'ın Çift Fonksiyonlu Yapısı
PreviousPage 6 / 6
Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Practice Questions — KPSS Kamu Yönetimi — Page 6 | Examkin