Devletin bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla piyasalardan borçlanmasının özel sektör yatırımlarını dışlayacağı (crowding-out) tezi, makroekonomik literatürde çeşitli iktisadi okullar tarafından farklı aktarım mekanizmalarıyla açıklanmaktadır. Klasik maliye yaklaşımını temel alan bir analize göre, kamu borçlanmasının özel kesim yatırımlarını 'tam (mutlak) dışlamaya' maruz bırakmasının altında yatan asıl teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Ekonominin sürekli tam istihdam seviyesinde bulunması varsayımı altında ödünç verilebilir fonlar arzının sabit kabul edilmesi ve kamu kesiminin piyasadan çektiği her birim fonun özel yatırımları birebir azaltmasıAnswer
- BSpekülatif para talebinin faiz haddine duyarlı olması nedeniyle, piyasaya sürülen devlet tahvillerinin likidite sıkışıklığı yaratarak piyasa faiz oranlarını yatırımları caydıracak düzeye çekmesi
- Cİktisadi karar birimlerinin rasyonel beklentilere sahip olması sonucunda, bugünkü borçlanmanın gelecekteki vergileri artıracağını öngörerek tasarruflarını artırması ve özel tüketimi daraltması
- DDevletin borçlanma senedi ihracının dolaşımdaki para miktarını otonom olarak artırması sonucunda oluşan enflasyonist baskının, reel faizleri yükselterek sermaye birikimini engellemesi
- EKamu borçlanma senetlerinin ağırlıklı olarak yüksek gelirli kesimlerce talep edilmesiyle bozulan gelir dağılımının, ekonomideki efektif talebi düşürerek genel yatırım iklimini bozması
Answer
Klasik maliye yaklaşımında dışlama etkisinin temel nedeni, ekonominin tam istihdamda olması sebebiyle ödünç verilebilir fonlar arzının sabit olması ve devletin kullandığı fonların doğrudan özel sektör yatırımlarından eksilmesidir.
Doğru yanıt, Klasik makroekonomik modelin özünü yansıtmaktadır. Klasik iktisatçılara göre ekonomi doğal bir düzen içinde kendiliğinden daima tam istihdam seviyesinde dengededir. Bu nedenle ekonomide yaratılabilecek toplam tasarruf (ödünç verilebilir fonlar arzı) sabittir. Devlet bütçe açığını kapatmak için borçlanma yoluna gittiğinde, bu sabit fon havuzuna fazladan bir talep yaratır. Artan talep faiz oranlarını yükseltir ve devletin piyasadan çektiği her birim fon, özel sektörün kullanabileceği fonları birebir aynı miktarda azaltır. Bu duruma mutlak (tam) dışlama etkisi denir ve kamu harcamalarının reel üretimi artıramayacağının Klasik teorideki en önemli kanıtıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi ve Tam Dışlama Etkisi