Question

Difficulty: HardKlasik Yaklaşımda Maliye Politikası

Devletin bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla piyasalardan borçlanmasının özel sektör yatırımlarını dışlayacağı (crowding-out) tezi, makroekonomik literatürde çeşitli iktisadi okullar tarafından farklı aktarım mekanizmalarıyla açıklanmaktadır. Klasik maliye yaklaşımını temel alan bir analize göre, kamu borçlanmasının özel kesim yatırımlarını 'tam (mutlak) dışlamaya' maruz bırakmasının altında yatan asıl teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ekonominin sürekli tam istihdam seviyesinde bulunması varsayımı altında ödünç verilebilir fonlar arzının sabit kabul edilmesi ve kamu kesiminin piyasadan çektiği her birim fonun özel yatırımları birebir azaltmasıAnswer
  2. B
    Spekülatif para talebinin faiz haddine duyarlı olması nedeniyle, piyasaya sürülen devlet tahvillerinin likidite sıkışıklığı yaratarak piyasa faiz oranlarını yatırımları caydıracak düzeye çekmesi
  3. C
    İktisadi karar birimlerinin rasyonel beklentilere sahip olması sonucunda, bugünkü borçlanmanın gelecekteki vergileri artıracağını öngörerek tasarruflarını artırması ve özel tüketimi daraltması
  4. D
    Devletin borçlanma senedi ihracının dolaşımdaki para miktarını otonom olarak artırması sonucunda oluşan enflasyonist baskının, reel faizleri yükselterek sermaye birikimini engellemesi
  5. E
    Kamu borçlanma senetlerinin ağırlıklı olarak yüksek gelirli kesimlerce talep edilmesiyle bozulan gelir dağılımının, ekonomideki efektif talebi düşürerek genel yatırım iklimini bozması

Answer

Klasik maliye yaklaşımında dışlama etkisinin temel nedeni, ekonominin tam istihdamda olması sebebiyle ödünç verilebilir fonlar arzının sabit olması ve devletin kullandığı fonların doğrudan özel sektör yatırımlarından eksilmesidir.
Doğru yanıt, Klasik makroekonomik modelin özünü yansıtmaktadır. Klasik iktisatçılara göre ekonomi doğal bir düzen içinde kendiliğinden daima tam istihdam seviyesinde dengededir. Bu nedenle ekonomide yaratılabilecek toplam tasarruf (ödünç verilebilir fonlar arzı) sabittir. Devlet bütçe açığını kapatmak için borçlanma yoluna gittiğinde, bu sabit fon havuzuna fazladan bir talep yaratır. Artan talep faiz oranlarını yükseltir ve devletin piyasadan çektiği her birim fon, özel sektörün kullanabileceği fonları birebir aynı miktarda azaltır. Bu duruma mutlak (tam) dışlama etkisi denir ve kamu harcamalarının reel üretimi artıramayacağının Klasik teorideki en önemli kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda istenen iktisadi okulu ve odaklanılan makroekonomik mekanizmayı tespit et.
İstenen okul 'Klasik Yaklaşım', odaklanılan mekanizma ise borçlanmanın neden olduğu 'Tam Dışlama (Crowding-out)' etkisidir.
Farklı okullar dışlama etkisini farklı değişkenlerle (para talebi, beklentiler vb.) açıklar, doğru analizi yapmak için öncelikle Klasik okulun temel varsayımlarını hatırlamak gerekir.
2
Klasik okulun ilgili varsayımlarını sırala.
1. Ekonomi daima tam istihdamdadır (Say Kanunu). 2. Para sadece işlem vasıtasıdır, spekülatif para talebi yoktur. 3. Tasarruflar faizin fonksiyonudur ve tam istihdamda tasarruf hacmi (ödünç verilebilir fonlar arzı) sabittir.
Klasik teorinin mekanizması doğrudan bu katı varsayımlar üzerine inşa edilmiştir.
3
Devletin borçlanmasının bu varsayımlar altındaki etkisini analiz et.
Fon arzı sabitken devletin borçlanma piyasasına girmesi, fon talebini artırarak faizleri yükseltir. Sabit havuzdan devletin aldığı her pay, özel yatırımlara giden payı birebir (mutlak olarak) azaltır.
Mekanizmanın nasıl 'tam (mutlak)' bir dışlama yarattığını kanıtlamak için arz/talep dengesinin sonucunu görmek gerekir.

Key Concept

Ödünç Verilebilir Fonlar Teorisi ve Tam Dışlama Etkisi
Rate this question