Question

Difficulty: MediumKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Bir Sayıştay denetçisi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi, genel yönetim kapsamındaki bir kamu idaresinin yürüttüğü büyük ölçekli altyapı projesini incelemektedir. Denetçi, hazırladığı raporda harcamanın hukuki altyapısının (bütçe kanunu ile yetkilendirilme vb.) tam olduğunu belirtmiş; ancak maliye teorisi gereği harcamanın 'iktisadi ve mali unsurları' bakımından da kamu gideri tanımıyla tam olarak örtüşmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Buna göre, denetçinin raporunda bahsettiği bu ayrım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söz konusu ödemeyi özel kesim harcamalarından ayıran 'iktisadi ve mali unsurlar' arasında yer alır?

  1. Kullanılan parasal kaynakların, kâr maksimizasyonu amacı güdülmeksizin mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle tahsis edilmesiAnswer
  2. B
    Harcamayı gerçekleştiren kurumun, harcama sürecinde üstün kamu gücü ayrıcalıklarına sahip bir kamu tüzel kişisi olması
  3. C
    Harcamanın, 5018 sayılı Kanun'un kurumsal kapsamı dışında kalan ve tamamen özelleştirilmiş statüdeki kuruluşlarca da gerçekleştirilebilmesi
  4. D
    Finansmanda devletin cebri (zorlayıcı) yetkileri yerine, tamamen şahsi fayda beklentisine dayalı gönüllü ödemelerin esas alınması
  5. E
    Yapılan ödemenin, mahalli idareleri ve Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT) de kapsayan dar anlamda kamu gideri tanımı içerisinde değerlendirilmesi

Answer

Kullanılan parasal kaynakların, kâr maksimizasyonu amacı güdülmeksizin mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle tahsis edilmesi
Kamu giderlerinin analizinde iktisadi ve mali unsurlar; harcamanın parasal bir değer ifade etmesi, milli gelirden (toplam kaynaklardan) bir kısmın kullanılması ve kâr amacı güdülmeden mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle hareket edilmesidir. Diğer seçeneklerdeki kamu tüzel kişiliği ve kanuni yetki gibi kavramlar harcamanın hukuki (idari) yönünü oluştururken, kâr amacı gütmeyen kaynak tahsisi doğrudan iktisadi ve mali yönünü yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Kamu giderlerinin unsurlarını hukuki/idari ve iktisadi/mali olarak iki temel kategoriye ayırmak.
Hukuki unsurların kamu tüzel kişiliği ve cebri yetkilerle ilgili olduğu; iktisadi unsurların ise kaynak tahsisi, parasal değer ve kamusal yarar motivasyonu ile ilgili olduğu belirlenir.
Soru metni, harcamanın özellikle 'iktisadi ve mali unsurları' üzerine odaklanmayı gerektirmektedir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi unsura veya kavrama ait olduğunu analiz etmek.
Kamu tüzel kişiliği hukuki bir unsurdur. Gönüllülük ve şahsi fayda özel kesim harcamalarına aittir. KİT'leri dar anlamda saymak kavramsal bir hatadır.
Doğru cevaba ulaşmak için hukuki unsurları ve kavramsal olarak hatalı tanımlamaları elemek gerekir.
3
İktisadi açıdan kamu giderini özel giderden ayıran temel güdüyü tespit etmek.
Özel sektör piyasa getirisi ve kâr ararken, kamu kesiminin ekonomik kaynakları 'kamusal yarar' saikiyle kullanması iktisadi ayrımın temelidir.
Kamu giderlerinin maliyet-fayda yapısındaki temel farklılık budur.

Key Concept

Kamu Giderlerinin İktisadi, Mali ve Hukuki Unsurları Arasındaki Farklar
Rate this question