Question

Difficulty: HardKalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçlanma

Gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın dış finansmanında dış borçlanmaya başvurulması, borç anapara ve faiz ödemelerinin yapıldığı dönemde 'transfer sorunu' (transfer problem) olarak adlandırılan iki aşamalı bir makroekonomik güçlüğü beraberinde getirir. Dış borç servisinin gerçekleştirilebilmesi için öncelikle yurt içinden gerekli fonların kamu maliyesi aracılığıyla toplanması (iç transfer), ardından bu fonların dövize çevrilerek alacaklılara ödenmesi (dış transfer) gerekmektedir.

Buna göre, dış borç servisinin 'iç transfer' aşamasının maliye politikası üzerinde yarattığı temel baskı ve ortaya çıkardığı makroekonomik sonuç aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Bütçede faiz dışı fazla yaratma zorunluluğunun doğması ve buna bağlı olarak artan vergi yükünün özel yatırımları dışlamasıAnswer
  2. B
    Ulusal paranın döviz kurları karşısında değer kaybetmesi sonucunda ithalata dayalı üretim maliyetlerinin artarak enflasyonu tetiklemesi
  3. C
    Dışarıdan sağlanan fonların Merkez Bankası döviz rezervlerini artırmasıyla emisyon hacminin genişlemesi ve fiyat istikrarının bozulması
  4. D
    Kamu kesimi gelir ihtiyacını hızlıca karşılamak için dolaylı vergilerin payının azaltılıp dolaysız vergilerin ağırlığının artırılması
  5. E
    İç borçlanma faiz oranlarının düşmesiyle birlikte kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) kendiliğinden daralması

Answer

Bütçede faiz dışı fazla yaratma zorunluluğunun doğması ve buna bağlı olarak artan vergi yükünün özel yatırımları dışlaması
Dış borç ödemelerinin (servisinin) başarılı olabilmesi için devletin öncelikle bütçesinde bu ödemeyi yapacak kaynağı (ulusal parayı) yaratması gerekir. Buna 'iç transfer' denir. İç transferi sağlamak için devlet vergileri artırmak, kamu harcamalarını kısmak (faiz dışı fazla vermek) veya yurt içi piyasalardan borçlanmak zorundadır. Vergilerin artırılması veya iç borçlanmayla faizlerin yükselmesi, özel kesim yatırımlarının azalmasına, yani dışlanmasına (crowding-out) yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Dış borç servisinde 'Transfer Sorunu' kavramını analiz etme
Transfer sorununun 'iç transfer' (yurt içi fon yaratma) ve 'dış transfer' (fonu dövize çevirme) olarak ikiye ayrıldığının tespiti
Soruda özel olarak dış ödemenin değil, içerideki fon yaratma sürecinin (iç transfer) maliye politikası üzerindeki baskısı sorulmaktadır.
2
İç transferin mali araçlar üzerindeki etkisini değerlendirme
Devletin dış borcu ödeyebilmek için vatandaşından ulusal para cinsinden kaynak çekmesi gerektiği anlaşılır. Bu kaynak vergi artışları, harcama kısıntıları veya iç borçlanma ile sağlanır.
Devletin kendi bütçesinde borç servisine yetecek ulusal parayı ayırması, zorunlu bir mali disiplin (faiz dışı fazla) gerektirir.
3
Bu mali baskının makroekonomik sonucunu belirleme
Artan vergi yükü veya artan iç borçlanma faizleri, özel kesimin kullanabileceği tasarrufları ve yatırım şevkini azaltarak dışlama (crowding-out) etkisine neden olur.
Kamu kesiminin ekonomideki sınırlı kaynakları borç servisi için emmesi, özel yatırımların önünü kesen en temel iç transfer maliyetidir.

Key Concept

Dış Borç Servisinde Transfer Sorunu (İç Transfer ve Dışlama Etkisi)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question