Question

Difficulty: MediumAdam Smith'in Vergileme İlkeleri

Adam Smith, 'İktisadilik (Ucuzluk)' ilkesini açıklarken verginin halkın cebinden çıkan miktar ile devlet hazinesine giren miktar arasındaki farkı büyüten, dolayısıyla sistemin verimliliğini azaltan bazı olumsuz durumların önlenmesi gerektiğini savunmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Adam Smith’in bu ilke kapsamında eleştirdiği, verginin 'iktisadi' olmasını engelleyen durumlardan biri değildir?

  1. A
    Vergi toplamak için çok sayıda memur çalıştırılması ve bunların maaşlarının vergi hasılatının büyük bir kısmını eritmesi
  2. B
    Verginin, sermayenin üretimden çekilmesine neden olarak sanayiyi ve halkın gelir kaynaklarını kurutması
  3. C
    Vergi kaçakçılığını önlemek amacıyla uygulanan ağır cezaların ve müsadere işlemlerinin mükellefi iflasa sürüklemesi
  4. Vergi miktarının ve ödeme zamanının idarenin takdirine bırakılarak mükellef açısından belirsiz hale getirilmesiAnswer
  5. E
    Vergi memurlarının mükellefleri sık sık ziyaret ederek rahatsız edici denetimler yapması ve mükellefi baskı altında hissettirmesi

Answer

Vergi miktarının ve ödeme zamanının idarenin takdirine bırakılarak mükellef açısından belirsiz hale getirilmesi, İktisadilik değil, Belirlilik ilkesinin bir ihlalidir.
Doğru yanıt olan seçenek, verginin miktarının ve ödeme koşullarının idare tarafından keyfi olarak belirlenmesinden bahsetmektedir. Bu durum, Adam Smith'in 'Belirlilik' ilkesinin ihlalidir. Smith'e göre her bireyin ödeyeceği vergi açık, net ve kesin olmalı; memurların keyfi kararlarına bırakılmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Adam Smith'in İktisadilik (Ucuzluk) ilkesinin kapsamını belirle.
Bu ilke, vergi toplama maliyetlerinin ve verginin üretim üzerindeki negatif etkilerinin en aza indirilmesini amaçlar.
Smith, halkın ödediği ile hazineye giren arasındaki farkın (maliyetin) az olmasını ister.
2
Seçeneklerdeki durumları Smith'in İktisadilik için saydığı 4 alt başlık ile karşılaştır.
Çok sayıda memur (idari masraf), üretimin engellenmesi, ağır cezalar (sermaye kaybı) ve rahatsız edici denetimler iktisadilikle ilgilidir.
Bu unsurların tamamı verginin net hasılatını veya ekonomik verimliliğini düşüren unsurlardır.
3
Belirsizlik ve keyfiyet içeren seçeneği analiz et.
Vergi miktarının ve zamanının idarenin keyfiyetine bırakılması 'Belirlilik' (Certainty) ilkesinin ihlalidir.
Belirlilik ilkesi, verginin miktarının, zamanının ve yerinin herkes tarafından önceden bilinmesini şart koşar.

Key Concept

Adam Smith'in İktisadilik ilkesi sadece düşük toplama maliyetini değil, aynı zamanda verginin sermaye ve üretim üzerindeki tahrip edici etkilerinin önlenmesini de içerir.

Practice More

Adam Smith'in 'Adalet' ilkesinin, modern 'Mali Güç' ilkesinden farkını (artan oranlılık vs. düz oranlılık) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question